Ok Om Bok là lễ hội lớn nhất của đồng bào dân tộc Khmer vào dịp rằm tháng 10 hằng năm. Những ngày này, đồng bào Khmer ở Kiên Giang tích cực chuẩn bị cho lễ hội.
Ở Kiên Giang, hơn 13% tổng số dân là đồng bào dân tộc Khmer (đứng thứ 3 trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, sau Sóc Trăng và Trà Vinh). Nhiều năm qua, được Đảng, Nhà nước hỗ trợ chính sách nhà ở, đất ở, đất sản xuất, vay vốn tạo điều kiện phát kinh tế - xã hội, đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào được nâng lên. Nhờ đó, đồng bào vui đón lễ hội Ok Om Bok năm nay rộn ràng hơn.
Theo sư Danh Minh Tuấn (trụ trì chùa Khmer Tà Mum, xã Định Hòa, huyện Gò Quao), cuộc sống của đồng bào ngày càng khấm khá hơn nhờ áp dụng các tiến bộ khoa học vào đồng ruộng, chăn nuôi; giảm dần các tệ nạn rượu chè, cờ bạc, mê tín dị đoan… Từ đó, mọi người bắt đầu có tích lũy, vươn lên thoát nghèo; người dân vui đón lễ hội Ok Om Bok vui tươi và đầm ấm.
Những ngày này, không khí nhộn nhịp, tưng bừng đã tràn ngập các phum sóc. Mọi người tất bật dọn dẹp, trang trí nhà cửa, làm những món bánh truyền thống để cúng vào dịp lễ (cúng trăng). Một món ăn không thể thiếu đó là bánh cốm dẹp (làm bằng gạo nếp). Các hoạt động văn hóa văn nghệ, thể thao cũng được chuẩn bị chu đáo tại nhiều ngôi chùa.
Ông Danh Út (ngụ xã Minh Hòa, huyện Châu Thành) cho biết, dù đang trong thời điểm chăm sóc cho vụ lúa Đông Xuân nhưng ông vẫn cùng mọi người đi tập để thi đấu ghe ngo trong ngày hội sắp tới. Mỗi năm, gần đến lễ hội Ok Om Bok, người dân đều nô nức, phấn khởi chuẩn bị, ngoài làm cốm dẹp, đến nhà chùa dâng lễ, người dân mong đợi nhất là được đi thi đấu ghe ngo.
Với đồng bào dân tộc Khmer, ghe ngo chính là hình ảnh đại diện cho phum sóc, biểu hiện của sự ấm no, sung túc. Vì vậy, chiếc ghe ngo được cất giữ tại chùa, bảo quản cẩn thận chỉ để đua trong các ngày lễ quan trọng. Cứ mỗi giải đấu, Ban quản trị các chùa đều chỉnh sửa hay sơn phết lại toàn bộ hoa văn để tô thêm vẻ đẹp của mỗi chiếc ghe go trước khi "ra trận".
Để chuẩn bị cho giải đua ghe ngo truyền thống năm nay, một số địa phương (thành phố Rạch Giá, huyện Giồng Riềng, Châu Thành) đã sớm tổ chức giải đua ghe ngo cấp huyện mở rộng. Anh Danh Kha (ngụ xã Ngọc Chúc, huyện Giồng Riềng) cho biết, để thi đấu được tốt nhất, anh em trong xã đã tập luyện hơn một tháng nay.
Từ năm 2007, lễ hội được tỉnh Kiên Giang nâng lên thành Ngày hội Văn hóa, thể thao và du lịch đồng bào Khmer. Ngày hội năm nay là lần thứ XVI, diễn ra từ ngày 13 - 16/11 (tức là 13-16/10 âm lịch), tại thị trấn Gò Quao, huyện Gò Quao với nhiều hoạt động hấp dẫn.
Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Kiên Giang Trần Nguyễn Bá cho biết, Ngày hội Văn hóa, thể thao và du lịch đồng bào Khmer lần thứ XVI năm 2024 có quy mô cấp tỉnh, dự kiến thu hút khoảng 200.000 - 250.000 lượt người tham dự. Để chuẩn bị chu đáo cho giải đua ghe ngo năm nay và những năm tiếp theo, UBND huyện Gò Quao đã đầu tư mới hệ thống bờ kè khang trang dài gần 350m và rộng 15m nhằm phục vụ khán giả đến xem và cổ vũ cùng nhiều hoạt động khác.
Bên cạnh đó, còn có trưng bày hình ảnh, hiện vật về đồng bào Khmer; triển lãm, trưng bày, giới thiệu sách và xe ô tô thư viện lưu động phục vụ độc giả; hội chợ thương mại, giới thiệu, quảng bá sản phẩm, hàng tiêu dùng; hội thi làm giàn thủy lục đẹp; biểu diễn văn nghệ và liên hoan nghệ thuật truyền thống Khmer; biểu diễn văn nghệ; các giải thể thao như Giải bóng đá nam Khmer 11 người, giải kéo co Khmer, giải đẩy gậy Khmer huyện Gò Quao...
Ok Om Bok không chỉ là lễ hội truyền thống mà còn giúp gắn bó tình đoàn kết giữa các dân tộc anh em. Đây cũng là động lực giúp đồng bào dân tộc ra sức thi đua, lao động sản xuất và xây dựng đời sống văn hóa; tạo thêm công trình, phần việc ý nghĩa trong phong trào xây dựng nông thôn mới.
Lê Sen
