Giữa tiết trời cuối năm, những đồi quýt trải dài ở xã Bạch Thông lại rực rỡ một màu vàng ươm của quýt chín. Với sản lượng hàng nghìn tấn mỗi năm và thương hiệu "Quýt Bắc Kạn" đã được bảo hộ chỉ dẫn địa lý, cây quýt không chỉ là cây ăn quả truyền thống mà đã trở thành cây chủ lực, mang lại thu nhập ổn định và góp phần quan trọng vào công cuộc xóa đói giảm nghèo tại địa phương.
Xã Bạch Thông (Thái Nguyên) hiện nay được hợp nhất từ các xã Dương Phong, Quang Thuận và Đồng Thắng - những vùng trồng quýt chủ lực trước đây. Toàn xã có hơn 500 ha cây có múi; trong đó, khoảng 400 ha đang cho thu hoạch ổn định. Toàn xã Bạch Thông hiện nay có khoảng 500 hộ trồng quýt với sản lượng bình quân hàng năm đạt từ 4.000 đến 4.500 tấn. Nhờ trồng quýt, nhiều hộ dân có thu nhập 100 - 300 triệu đồng/năm, góp phần quan trọng vào giảm nghèo và đổi thay diện mạo nông thôn.
Năm nay, quýt được mùa, được giá, hứa hẹn một nguồn thu nhập khá cho bà con. Giá thu mua tại vườn đạt bình quân 8.000 - 12.000 đồng/kg, đủ để người trồng có lãi và yên tâm mở rộng sản xuất. Đối với các điểm bán lẻ dọc Quốc lộ 3B, giá quýt dao động 15.000 - 25.000 đồng/kg và có thể tăng lên 25.000 - 30.000 đồng/kg dịp cận Tết.
Năm nay, quýt lại được mùa, được giá. Ảnh: TTXVN phát
Ông Nguyễn Văn Cư, một người dân trồng quýt lâu năm tại xã, chia sẻ, nhà ông chủ yếu trồng quýt ta, thu nhập tuy không nhiều nhưng ổn định.
Từ xưa, các hộ dân trong xã chỉ trồng đúng một loại quýt bản địa trong vườn nhà nhưng hiện nay ngoài quýt, các hộ dân đã trồng xen canh thêm cam đường canh, cam sành. Quýt bản địa thì thu hoạch rộ vào trước tết là chủ yếu còn cam đường canh và cam sành các gia đình trồng để bán dịp tết, tăng thêm thu nhập. Giống quýt Bạch Thông được phát triển từ giống bản địa, có đặc điểm múi dày, tép mọng, vị chua dịu và giàu tinh dầu. Năm nay dù thời tiết không thuận lợi, nhờ kinh nghiệm canh tác lâu năm, quýt năm nay vẫn sai quả và vỏ đẹp.
Giá thu mua tại vườn đạt bình quân 8.000 - 12.000 đồng/kg. Ảnh: TTXVN phát
Bên cạnh sản xuất truyền thống, nhiều hộ dân đã mạnh dạn chuyển sang trồng theo hướng hữu cơ, sử dụng phân bón hữu cơ và chế phẩm sinh học để hướng tới phân khúc khách hàng cao hơn.
Hiện nay cây quýt Bạch Thông được nhiều người dân ở các vùng lân cận biết đến và tìm mua, không chỉ mua bán qua tay với thương lái, quýt Quang Thuận còn được tiêu thụ trong siêu thị.
Chị Ma Thị Thơ, một người trồng quýt hữu cơ tại thôn Tổng Ngay cho biết, đối với việc trồng theo hướng hữu cơ, VietGAP là hướng mới và rất hiệu quả vì đảm bảo chất lượng, an toàn cho người sử dụng và cho chính người trồng. Quả quýt đủ tiêu chuẩn để vào siêu thị, trung tâm thương mại lớn và các thị trường khó tính hơn… Tuy vậy, cây quýt Bạch Thông vẫn đối mặt với khó khăn như đất thoái hóa, thiếu giống chất lượng cao, sâu bệnh và việc tiêu thụ chủ yếu phụ thuộc vào thương lái, địa phương đang tích cực tìm giải pháp để phát triển bền vững.
Năm nay, quýt lại được mùa, được giá, hứa hẹn một nguồn thu nhập khá cho bà con. Giá thu mua tại vườn đạt bình quân 8.000 - 12.000 đồng/kg. Ảnh: TTXVN phát
Ông Nguyễn Vũ Mão, Phó Chủ tịch UBND xã Bạch Thông chia sẻ, việc cần thiết để phát triển thương hiêu quýt địa phương đó là phải cải thiện chất lượng sản phẩm thông qua sản xuất sạch, áp dụng khoa học - kỹ thuật và tiến tới triển khai truy xuất nguồn gốc để nâng cao giá trị và tính minh bạch. Đồng thời, việc kết nối tiêu thụ và xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất đến thị trường cũng rất quan trọng để quảng bá thương hiệu. Sự vào cuộc của chính quyền, doanh nghiệp và người dân sẽ giúp bảo tồn vùng nguyên liệu sạch, đồng thời phát triển du lịch, trải nghiệm gắn với các vườn quýt đặc trưng của Bạch Thông....
Hiện tại, xã Bạch Thông đang chuẩn bị cho Ngày hội cam, quýt dự kiến tổ chức vào đầu tháng 12 tới. Đây là dịp quan trọng để quảng bá sản phẩm, kết nối tiêu thụ và thu hút doanh nghiệp đầu tư vào vùng cây ăn quả đặc sản này. Cam, quýt hiện đã trở thành cây trồng mũi nhọn, giúp nhiều hộ dân xã Bạch Thông thoát nghèo, nâng cao thu nhập. Nhiệm vụ đặt ra cho cấp ủy, chính quyền địa phương và nhân dân vùng trồng quýt hiện nay là làm thế nào để phát triển cây ăn quả đặc sản này một cách bền vững cũng như xúc tiến thương mại, quảng cáo sản phẩm để càng ngày càng có nhiều người tiêu dùng biết đến đặc sản này hơn./.
