Quảng Nam nỗ lực hài hòa giữa sinh kế của con người và sinh cảnh của động vật quý hiếm

Quảng Nam nỗ lực hài hòa giữa sinh kế của con người và sinh cảnh của động vật quý hiếm

Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Quảng Nam Trần Văn Thu cho biết: Chà vá chân xám là loài thú linh trưởng đặc hữu của Việt Nam, chúng chỉ phân bố ở 5 tỉnh miền Trung và Tây Nguyên. Ở Quảng Nam, loài này có phân bố tại các huyện Nam Trà My, Bắc Trà My, Phú Ninh, Núi Thành, Tiên Phước, Hiệp Đức, Nông Sơn, Nam Giang, Phước Sơn. Quần thể có quy mô lớn nhất khoảng 200 cá thể tại Hòn Mỏ thuộc Khu bảo tồn loài và sinh cảnh Voi, huyện Nông Sơn.

Động vật quý hiếm đối mặt với môi trường sống bị thu hẹp

Kết quả khảo sát của Trung tâm GreenViet trong tháng 10/2020, trên khoảng 30 ha rừng tự nhiên ở núi Hòn Dồ, Hòn Ông, Dương Bông và Dương Bản Lầu thuộc thôn Tú Mỹ và Tịnh Sơn, xã Tam Mỹ Tây, huyện Núi Thành (tỉnh Quảng Nam) có 68 cá thể Chà vá chân xám trong 6 đàn (gia đình). Đây là quần thể duy nhất trên thế giới dễ dàng quan sát được ngoài tự nhiên.

Quảng Nam nỗ lực hài hòa giữa sinh kế của con người và sinh cảnh của động vật quý hiếm ảnh 1Voọc chà vá chân xám ở Tam Mỹ Tây, huyện Núi Thành. Ảnh: baoquangnam.vn

Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Quảng Nam Trần Văn Thu nhấn mạnh: Chà vá chân xám thuộc nhóm IB trong danh mục động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm theo Nghị định số 06/2019/NĐ-CP ngày 22/1/2019 của Chính phủ về quản lý thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (Công ước CITES).

Phó Chủ tịch UBND huyện Núi Thành (Quảng Nam) Ngô Đức An chia sẻ: Mối đe dọa chính đến sự tồn tại và phát triển của loài gồm mất rừng, suy thoái rừng, chia cắt sinh cảnh, bị cô lập, săn bắn, bẫy bắt phục vụ các nhu cầu hiếu thị của một bộ phận người dân như làm thức ăn, nuôi làm cảnh, nấu cao, ngâm rượu dẫn đến số lượng quần thể ngoài tự nhiên suy giảm về số lượng và chất lượng. Vì vậy, định hướng ưu tiên bảo tồn nguyên vị tại các hệ sinh thái rộng lớn và các quần thể sống trong các hệ sinh thái bị cô lập như ở xã Tam Mỹ Tây, huyện Núi Thành được tỉnh Quảng Nam ưu tiên hàng đầu.

Mặt khác, sinh cảnh khu vực Chà Vá chân xám sinh sống là dải rừng nghèo, hẹp trên núi đá, chiều ngang dao động khoảng 50 - 150m. Rừng tự nhiên giữa các hòn núi bị chia cắt từ 1 - 3km bởi rẫy trồng keo của người dân và bị cô lập với các hệ sinh thái rừng tự nhiên khác khoảng cách 7 - 10km. Mối đe dọa đến sự sinh tồn của quần thể gồm cả yếu tố tự nhiên như thiếu thức ăn, nơi ở, khó chống chịu lúc thời tiết quá nóng hoặc lạnh. Nguy cơ thoái hóa nguồn gen do giao phối cạnh huyết. Các tác động từ con người gồm nguy cơ săn bắn, bẫy bắt, cháy rừng, lấn chiếm rừng làm rẫy là những yếu tố đặc biệt quan trọng ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng của loài động vật đặc biệt quý hiếm này, Phó Chủ tịch UBND huyện Núi Thành Ngô Đức An băn khoăn.

Hài hòa giữa sinh kế của con người và sinh cảnh của động vật quý hiếm

Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Quảng Nam Trần Văn Thu cho biết: Đề án Bảo tồn loài Chà vá chân xám tại xã Tam Mỹ Tây, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam đến năm 2030, tầm nhìn 205 với mục tiêu cụ thể là bảo tồn và phát triển bền vững được quần thể khoảng 68 cá thể Chà vá chân xám - quần thể duy nhất trên thế giới có thể quan sát dễ dàng ngoài tự nhiên, loài cực kỳ nguy cấp, đặc hữu của Việt Nam. Việc bảo tồn chúng không những có giá trị về khoa học mà còn thành một điểm đến quan trọng phục vụ nghiên cứu khoa học, giáo dục nâng cao nhận thức và phát triển du lịch sinh thái cho địa phương. Kinh phí thực hiện Đề án là trên 64 tỷ đồng, được huy động từ nhiều nguồn khác nhau gồm vốn ngân sách Nhà nước, nguồn trợ của doanh nghiệp du lịch, tổ chức quốc tế và nguồn xã hội hóa khác.

Trong giai đoạn hiện tại, mục tiêu cụ thể là bảo vệ nghiêm ngặt 30 ha rừng tự nhiên hiện có và phục hồi 30 ha cây bản địa tạo thành vùng đề xuất quy hoạch rừng đặc dụng với diện tích 60 ha tại Hòn Dồ, Dương Bông, Hòn Ông và Dương Bản Lầu để đảm bảo sinh cảnh sống cho 68 cá thể Chà vá chân xám. Đến năm 2030, nâng tổng diện tích môi trường sống mà Chà vá chân xám có thể sử dụng lên 150 ha nhằm đáp ứng sự tồn tại và phát triển của quần thể cũng như phục vụ nghiên cứu khoa học, giáo dục nâng cao nhận thức và du lịch sinh thái bền vững, góp phần phát triển sinh kế địa phương. Bên cạnh đó, Đề án góp phần bảo tồn hiệu quả hơn đối với ít nhất 111 loài thực vật, 17 loài thú, 46 loài chim, 21 loài lưỡng cư – bò sát và 92 loài côn trùng. Trong đó có một số loài động vật quý, hiếm cần ưu tiên bảo tồn ngoài Chà vá chân xám như Cầy vòi hương, Khỉ đuôi lợn, Khỉ vàng, Cheo cheo, Mang, Cu li nhỏ, Lợn rừng..., Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Quảng Nam Trần Văn Thu cho biết thêm.

Phó Chủ tịch UBND huyện Núi Thành Ngô Đức An chia sẻ: Đề án Bảo tồn loài Chà vá chân xám tại xã Tam Mỹ Tây, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050 là nỗ lực lớn của tỉnh Quảng Nam trong việc bảo tồn các loài động thực vật quý hiếm. Với diện tích sống nhỏ hơn nhu cầu tối thiểu nên phương án bảo tồn nguyên vị, mở rộng sinh cảnh sống thông qua trồng rừng tự nhiên, trồng gỗ lớn với sự tham gia của cộng đồng gắn với công tác quản lý chặt chẽ của Nhà nước là phương án tối ưu nhất cho khu vực này.

Tuy nhiên, để Đề án thật sự có hiệu quả, trước mắt cần phải bảo vệ nghiêm ngặt được 30 ha rừng tự nhiên thuộc loại rừng sản xuất tại núi Hòn Dồ, Hòn Ông, Dương Bông và Dương Bản Lầu; trồng và phục hồi thêm 30 ha rừng tự nhiên để kết nối sinh cảnh 4 hòn lại với nhau để đảm bảo tối thiểu 60 ha làm sinh cảnh sống cho loài. Phạm vi này được gọi là vùng lõi, là khu bảo vệ nghiêm ngặt, chuyển đổi sang mục đích rừng đặc dụng. Vùng xung quanh phạm vi này với tổng diện tích khoảng 90 ha là rẫy trồng keo của người dân được xem là vùng đệm, vùng phục hồi sinh thái nhằm hạn chế các tác động đến vùng lõi và tạo thêm không gian sống cho loài Chà vá chân xám.

Về định hướng, sẽ mở rộng được 150 ha sinh cảnh sống phù hợp cho loài Chà vá chân xám. Cụ thể, chuyển đổi 60 ha rừng sản xuất lên rừng đặc dụng và thành lập Khu bảo tồn loài và sinh cảnh Chà vá chân xám, còn 90 ha thuộc quyền sử dụng của người dân nhưng có sự hỗ trợ, hợp tác của Nhà nước để phục hồi, tái sinh rừng tự nhiên, trồng cây rừng hoặc cây lâm nghiệp vừa tạo môi trường sống cho Chà vá chân xám vừa đảm bảo quyền lợi, lợi ích kinh tế cho người dân thông qua mô hình đồng quản lý.

Mặt khác, thực hiện Đề án, toàn bộ diện tích nương rẫy vẫn thuộc quyền sử dụng của người dân nên cần xây dựng điều lệ phù hợp để đảm bảo quyền lợi cũng như trách nhiệm của người tham gia góp vốn. Trong đó, đặc biệt chú ý đến việc chuyển đổi dần trồng và phục hồi cây rừng tự nhiên, trồng cây gỗ lớn nhằm đảm bảo mục tiêu tạo được sinh cảnh sống cho loài Chà vá chân xám sống, tạo hệ sinh thái tự nhiên phục vụ du lịch sinh thái, học tập trải nghiệm và quyền lợi của tất cả những người dân tham gia vào mô hình này. Như vậy, quyền lợi và sinh kế của người con người cũng như sinh cảnh của các loài động, thực vật quý hiếm không có sự xung đột lớn. Đây chính là yếu tố quan trọng nhất để Bảo tồn loài Chà vá chân xám tại xã Tam Mỹ Tây, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam.

Trong các chuyến khảo sát về Chà vá chân xám ở huyện Núi Thành, sinh cảnh của đàn Voi ở huyện Nông Sơn, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam Lê Trí Thanh nhấn mạnh: Mở rộng sinh cảnh, đa dạng nguồn thức ăn cho các loài động vật quý hiếm là yêu cầu vừa mang tính cấp bách vừa mang tính lâu dài. Tỉnh Quảng Nam kiên quyết không vì phát triển kinh tế mà đánh mất hoặc có tác động mạnh đến sự tồn tại, phát triển của các động vật quý hiến này. Tỉnh tiếp tục có nhiều giải pháp khả thi để không làm mất rừng, suy thoái rừng, chia cắt sinh cảnh dẫn đến tình trạng sinh cảnh sống của các loài động vật quý hiếm bị cô lập dẫn đến số lượng, chất lượng quần thể ngoài tự nhiên suy giảm.

Đối với sinh cảnh của đàn Chà vá chân xám ở huyện Núi Thành, trong giai đoạn từ nay đến năm 2025, tỉnh Quảng Nam sẽ chuyển đổi mục đích sử dụng ít nhất 150 ha từ rừng sản xuất thành rừng đặc dụng, phát triển một số cây bản địa nhằm mở rộng sinh cảnh, đa dạng nguồn thức ăn, đảm bảo môi trường sống phù hợp cho sự phát triển bền vững của quần thể linh trưởng quý, hiếm này, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam Lê Trí Thanh nhấn mạnh.

Đoàn Hữu Trung

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Hỗ trợ 13.400 cây giống sâm Ngọc Linh cho bà con vùng núi

Hỗ trợ 13.400 cây giống sâm Ngọc Linh cho bà con vùng núi

Ngày 31/7, trong khuôn khổ Lễ hội sâm Ngọc Linh và Dược liệu quốc tế Đà Nẵng 2026, UBND xã Trà Linh (thành phố Đà Nẵng) đã tổ chức nghi lễ Cúng thần Sâm và trao tặng giống sâm Ngọc Linh. Tại buổi lễ, địa phương đã trao 13.400 cây giống sâm Ngọc Linh, với giá trị hơn 1,94 tỷ đồng đến tay người dân.

Động lực cho xây dựng nông thôn mới sau hợp nhất

Động lực cho xây dựng nông thôn mới sau hợp nhất

Sau hợp nhất, Lâm Đồng trở thành địa phương có diện tích tự nhiên lớn nhất cả nước với 124 xã, phường và đặc khu. Không gian phát triển mới mở ra nhiều dư địa tăng trưởng song cũng đặt ra yêu cầu thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, nhất là khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và những địa bàn còn nhiều khó khăn.

Lạng Sơn sẵn sàng phương án '4 tại chỗ' bảo vệ hồ đập mùa mưa lũ

Lạng Sơn sẵn sàng phương án '4 tại chỗ' bảo vệ hồ đập mùa mưa lũ

Lạng Sơn là tỉnh miền núi, số lượng hồ đập và công trình thủy lợi chiếm số lượng lớn, mưa lũ làm tăng nguy cơ sạt lở, lũ quét ảnh hưởng đến sản xuất và an toàn cho người dân ở xung quanh các hồ đập. Nhằm chủ động trước thiên tai bất thường, địa phương chủ động phương án đảm bảo an toàn trong mùa mưa bão. Các đơn vị quản lý hồ đập tuân thủ chặt chẽ quy định an toàn, đặc biệt là vào thời gian cao điểm của mùa mưa bão...

Lạng Sơn: Người dân đối mặt với hiểm nguy khi vượt qua sông Bắc Giang bằng bè mảng

Lạng Sơn: Người dân đối mặt với hiểm nguy khi vượt qua sông Bắc Giang bằng bè mảng

Do không có cầu, cầu tràn, nhiều năm nay, toàn bộ 20 hộ dân người Dao ở xóm Song Phụ, thôn Khuổi Luông, xã Quý Hòa (Lạng Sơn) phải đối mặt với hiểm nguy khi phải liều mình vượt qua sông Bắc Giang bằng bè mảng ghép tạm từ những cây luồng để đi chợ bán hàng hóa nông sản và mua sắm đồ dùng thiết yếu phục vụ sinh hoạt. Đặc biệt, xóm có 17 học sinh học tại trường Tiểu học và THCS Vĩnh Yên ngày ngày phải liều mình qua sông đến trường, vào mùa mưa lũ, tiềm ẩn những mối nguy hiểm khó lường.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong thủ tục hành chính ở vùng biên Đồng Nai

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong thủ tục hành chính ở vùng biên Đồng Nai

Ở xã biên giới Đăk Ơ (thành phố Đồng Nai) nơi đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 40%, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã đang từng bước đổi mới để phục vụ người dân tốt hơn. Từ việc thành lập các tổ hỗ trợ tận thôn đến áp dụng nguyên tắc “6 rõ” rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ quy trình, rõ thời gian, rõ kết quả, chính quyền địa phương nỗ lực công khai, minh bạch quy trình thủ tục.

Xây dựng đội ngũ văn nghệ sĩ bản lĩnh, sáng tạo, đáp ứng yêu cầu thời kỳ mới

Xây dựng đội ngũ văn nghệ sĩ bản lĩnh, sáng tạo, đáp ứng yêu cầu thời kỳ mới

Ngày 30/7, Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Tuyên Quang tổ chức Đại hội lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031. Đại hội đã bầu và ra mắt Ban Chấp hành Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Tuyên Quang khóa I, nhiệm kỳ 2026-2031 gồm 11 thành viên, bầu các chức danh theo quy định. Ông Tạ Bá Hương được tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Tuyên Quang khóa I, nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Mưa lớn tại Lào Cai gây thiệt hại hơn 8,6 tỷ đồng

Mưa lớn tại Lào Cai gây thiệt hại hơn 8,6 tỷ đồng

Đợt mưa lớn từ chiều 27 đến sáng 30/7 đã gây thiệt hại tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Lào Cai. Theo thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai, đến sáng 30/7, mưa lũ đã ảnh hưởng đến 20 xã, phường gây thiệt hại lớn về nhà ở, sản xuất và hạ tầng giao thông, với tổng giá trị ước trên 8,64 tỷ đồng.

Đấu giá tại vườn giúp sầu riêng bán đúng giá trị

Đấu giá tại vườn giúp sầu riêng bán đúng giá trị

Lần đầu tiên tại tỉnh Đắk Lắk, các phiên đấu giá sầu riêng ngay tại vườn được tổ chức, nằm trong khuôn khổ Lễ hội Sầu riêng năm 2026. Phương thức tiêu thụ hoàn toàn mới này không chỉ mang về thêm hàng tỷ đồng cho người nông dân, mà còn cắt đứt khâu trung gian, tạo dựng niềm tin bền vững giữa doanh nghiệp xuất khẩu và người trồng.

Bồi đắp thế hệ nông dân - doanh nhân trẻ năng động, sáng tạo

Bồi đắp thế hệ nông dân - doanh nhân trẻ năng động, sáng tạo

Trong hai ngày 29 - 30/7, tại phường Sa Pa, tỉnh Lào Cai, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phối hợp với Tỉnh đoàn Lào Cai tổ chức Ngày hội “Thanh niên khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” năm 2026 và Vòng bán kết cuộc thi “Dự án khởi nghiệp thanh niên nông thôn năm 2026” khu vực miền Bắc.

Lâm Đồng quy trách nhiệm người đứng đầu cấp xã nếu để gián đoạn thu gom rác thải

Lâm Đồng quy trách nhiệm người đứng đầu cấp xã nếu để gián đoạn thu gom rác thải

Lãnh đạo UBND tỉnh Lâm Đồng vừa yêu cầu các xã, phường, đặc khu khẩn trương hoàn tất việc lựa chọn, ký kết hợp đồng cung ứng dịch vụ thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt. Đồng thời quy rõ trách nhiệm của người đứng đầu địa phương nếu để xảy ra tình trạng chậm trễ, ảnh hưởng đến công tác vệ sinh môi trường trên địa bàn.

Nhiều diện tích lúa Hè Thu bị hư hại do chuột cắn phá

Nhiều diện tích lúa Hè Thu bị hư hại do chuột cắn phá

Dù nông dân tại một số khu vực thuộc xã, phường phía Đông của tỉnh Đắk Lắk đã thực hiện nhiều biện pháp phòng trừ chuột cắn phá lúa nhưng đến nay vẫn chưa đạt hiệu quả. Nhiều diện tích lúa trong vụ Hè Thu vì vậy bị hư hại, nguy cơ cao thất thu trong vụ mùa này.

Kết nối nguồn lực trí thức với bài toán phát triển

Kết nối nguồn lực trí thức với bài toán phát triển

Tri thức chỉ thực sự trở thành nguồn lực khi được kết nối với những vấn đề cụ thể của sản xuất, đời sống và quản lý. Trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng giữ vai trò quan trọng đối với tăng trưởng, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Tuyên Quang phát huy vai trò cầu nối, đưa tiếng nói của chuyên gia, nhà khoa học đến gần hơn với cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân.

Cựu chiến binh miền núi giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi

Cựu chiến binh miền núi giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi

Các mô hình kinh tế hiệu quả của hội viên Hội Cựu chiến binh được duy trì, nhân rộng, tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương... Đây là đánh giá được đưa ra tại Hội nghị tổng kết phong trào thi đua "Cựu chiến binh giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi" lần thứ VI, giai đoạn 2021 - 2026”, do Hội Cựu chiến binh tỉnh Lạng Sơn tổ chức chiều 29/7.

Hỗ trợ thanh niên kiến tạo sản phẩm OCOP trong kỷ nguyên số

Hỗ trợ thanh niên kiến tạo sản phẩm OCOP trong kỷ nguyên số

Ngày 29/7, tại phường Sa Pa, tỉnh Lào Cai, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phối hợp với Tỉnh Đoàn Lào Cai tổ chức Tọa đàm với chủ đề “Khởi nghiệp từ bản sắc địa phương: Cơ hội phát triển sản phẩm OCOP trong kỷ nguyên số”.

Chủ động từ cơ sở để giảm thiểu thiệt hại do thiên tai

Chủ động từ cơ sở để giảm thiểu thiệt hại do thiên tai

Tuyên Quang là địa phương có địa hình chủ yếu là đồi núi, nhiều sông, suối và khu vực dân cư nằm xen kẽ các sườn dốc. Mỗi mùa mưa bão, nguy cơ lũ quét, sạt lở đất và ngập úng luôn hiện hữu, tác động trực tiếp đến đời sống người dân và hoạt động sản xuất.

Sau mưa lớn, Lâm Đồng tập trung khắc phục hạ tầng, ổn định đời sống người dân

Sau mưa lớn, Lâm Đồng tập trung khắc phục hạ tầng, ổn định đời sống người dân

Từ các ngày từ 27- 29/7, mưa lớn đã xảy ra liên tiếp tại Lâm Đồng, chủ yếu vào chiều tối và đêm, gây ngập úng cục bộ, khiến nhiều diện tích nông nghiệp bị hư hại, đời sống người dân ở các địa phương bị ảnh hưởng. Hiện các địa phương đang khẩn trương huy động lực lượng, phương tiện khắc phục hậu quả mưa lũ, hỗ trợ người dân ổn định cuộc sống và sản xuất.

Sức sống mới trên khu dân cư biên giới

Sức sống mới trên khu dân cư biên giới

Nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và các lực lượng chức năng, khu dân cư biên giới tổ 10, thôn Đoàn Kết (xã Thiện Hưng, thành phố Đồng Nai) đang từng ngày “thay da đổi thịt”.

Tây Ninh: Tái cơ cấu hệ thống cấp nước nông thôn

Tây Ninh: Tái cơ cấu hệ thống cấp nước nông thôn

Mặc dù tỷ lệ hộ dân nông thôn sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn trên địa bàn tỉnh Tây Ninh đã đạt 75,74%, song tính bền vững của hệ thống cấp nước vẫn là vấn đề đặt ra khi tỷ lệ hộ sử dụng nước từ các công trình cấp nước tập trung mới đạt 51,53%; nhiều công trình quy mô nhỏ hoạt động chưa hiệu quả, hạ tầng xuống cấp, năng lực quản lý vận hành còn hạn chế. Trước yêu cầu bảo đảm nguồn nước phục vụ đời sống người dân, thích ứng với biến đổi khí hậu và đáp ứng nhu cầu phát triển, tỉnh đang tập trung cơ cấu lại hệ thống cấp nước nông thôn theo hướng tập trung, hiện đại, an toàn và bền vững.