Mỗi lần ra khơi, tai ương rình rập nên người dân miền biển rất sâu sắc với tín ngưỡng thờ cúng cá Ông - thần Nam Hải độ trì, cưu mang họ mỗi khi gặp rủi ro. Trong tín ngưỡng đó, tục cầu ngư liên tục diễn ra trong những ngày này khi ngư dân thực hiện chuyến “mở biển” đầu năm. Từ mùng 6 tết, cộng đồng ngư dân làng biển thuộc thôn Bình Tịnh (xã Bình Minh, Thăng Bình - Quảng Nam) rộn ràng tổ chức lễ hội cầu ngư.
Theo truyền thuyết, mỗi lần cá Ông cứu người thì sẽ hy sinh, trôi dạt vào bờ. Bởi vậy, khi người dân làng biển phát hiện cá Ông lụy vào bờ sẽ làm lễ cúng rất linh đình, chôn cất và thờ tự.
Trong lễ hội cầu ngư được người dân làng biển Bình Tịnh tổ chức mới đây, lễ nghinh Ông diễn ra hết sức uy nghiêm, sinh động. Người dân tiến hành rước linh vị cá Ông đến biển, về lại nơi thờ tự trong cờ hoa và chiêng trống. Sau phần nghinh cá Ông, các bậc trưởng thượng làm lễ cúng tiền hiền, hậu hiền, chánh tế. Phần lễ kết thúc, hội cầu ngư tiếp nối, mang đậm dấu ấn văn hóa miền biển, nổi bật với màn hát múa bả trạo. Quá trình cá Ông cứu người qua mô phỏng của người dân đã được tái hiện rõ nét qua hình thức diễn xướng này.
Gìn giữ vốn văn hóa
Theo ông Trần Văn Tám - Phó Chủ tịch UBND xã Bình Minh, lễ hội cầu ngư là hình thức văn hóa của cộng đồng làng biển, gắn chặt với tâm linh, tín ngưỡng của ngư dân. Lễ hội này vừa mang tính chất truyền thống vừa có các yếu tố hiện đại qua trang phục, âm nhạc, diễn xướng, gần gũi với sinh hoạt thường nhật và điều kiện sản xuất của ngư dân.
Hát múa bả trạo cần được truyền đạt lại cho thế hệ trẻ. Ảnh:V.PHIN Ông Tám cho biết, suốt quãng thời gian dài, loại hình hát mùa bả trạo bị mai một ở địa phương. Thế nhưng, bằng sự giúp đỡ nhiệt tình của nghệ sĩ Xa Văn Hùng, địa phương đã gầy dựng được đội diễn xướng, hoạt động sôi nổi vào nhiều dịp trong năm. “Để tạo không khí phấn khởi cũng như cầu mong trời yên, biển lặng, hải sản dồi dào trước khi ra khơi đầu năm, ngư dân hăng hái tham gia lễ hội cầu ngư, hát múa bả trạo. Mỗi khi cá Ông lụy vào bờ, địa phương cũng tổ chức các nghi lễ thờ cúng.
Trước đây, đội hát múa bả trạo hoạt động tự phát nhưng bây giờ đã đi vào nền nếp nhờ diễn xướng bài bản theo nhạc điệu rõ ràng” - ông Tám nói.
Đội hát múa bả trạo của xã Bình Minh là đầu tàu, luôn đi diễn vào các lễ hội cầu ngư ở khắp miền biển của huyện Thăng Bình, như ở các xã Bình Hải, Bình Dương, Bình Nam.
Đội văn nghệ này gồm 22 thành viên, 3 tổng mũi, tổng khoang, tổng lái dẫn đầu, 18 con trạo diễn xướng theo nhịp hô của các tổng và 1 người phụ trợ phụ trách các vật dụng cần thiết trong lễ hội.
“Duy trì đội hát múa bả trạo vừa rất khó, lại vừa đơn giản nếu có cách thực hiện phù hợp. Trước đây, mỗi khi 3 người làm tổng về già là địa phương hiếm có người thay thế. Chúng tôi đã xây dựng đội bả trạo có 3 tổng, thuộc 3 thế hệ khác nhau, già có, trung niên có, trẻ tuổi có, luôn kế thừa. Các con trạo chủ yếu là học sinh từ bậc tiểu học đến trung học. Các em rất thiết tha với loại hình nghệ thuật này vì muốn bày tỏ tình cảm, cầu mong cho cha, anh, người thân của mình bình yên trước sóng gió khi sản xuất trên biển” - ông Tám cho biết thêm.
Hoạt động của đội hát múa bả trạo xã Bình Minh có nhiều thuận lợi nhưng các đội ở Núi Thành lại khó duy trì. Ví dụ như ở xã Tam Hòa, tổng mũi là ông Lê Văn Minh đã già yếu nhưng không có người kế thừa. Đội bả trạo Tam Hải chưa thể gầy dựng lại. Ông Nguyễn Đường - Phó Trưởng phòng Văn hóa - thông tin huyện Núi Thành chia sẻ, hát múa bả trạo trên địa bàn đang mai một. “Có nơi sưu tầm, biên tập nội dung và các làn điệu diễn xướng không đầy đủ, chưa lột tả được thần thái của bả trạo. Có địa phương sử dụng lễ phục chưa đầy đủ, thiếu tính truyền thống. Có xã chỉ sử dụng nhạc cụ là trống và cặp phách, thiếu thanh la, nạo, bạt nên không hấp dẫn” - ông Đường nói.
Trước thực trạng đó, ngành văn hóa huyện Núi Thành đang tập trung nhiều giải pháp khôi phục truyền thống văn hóa hát múa bả trạo. “Chúng tôi đang đề xuất với huyện triển khai giảng dạy hát múa bả trạo trong trường học qua các lớp ngoại khóa. Điều đó không chỉ tạo hiểu biết, yêu thích trong học sinh mà còn thôi thúc các em tham gia các đội hát múa bả trạo. Đề xuất khác của chúng tôi là cấp huyện và cấp tỉnh cần có cơ chế khuyến khích thiết thực, giúp các cộng đồng dân cư ven biển khôi phục lại hoạt động bả trạo vốn gần gũi, ăn sâu, bám rễ trong tiềm thức của họ” - ông Đường cho biết.
Đó là chủ đề trưng bày chuyên đề do Bảo tàng tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Bảo tàng tỉnh Vĩnh Long tổ chức, ngày 11/9. Trưng bày giới thiệu đến công chúng những giá trị đặc sắc của nghề làm mão, mặt nạ truyền thống - di sản văn hóa gắn với đời sống tín ngưỡng và các loại hình nghệ thuật biểu diễn dân gian của đồng bào Khmer.
Tiếng hát “Việt Nam - Trung Hoa” vang lên trong buổi giao lưu tại phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu cho những câu chuyện giữa cán bộ làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới hai nước. Phía sau những tiết mục văn nghệ, trận bóng bàn và hành trình tìm hiểu các điểm đến của địa phương là một mối quan hệ được bồi đắp bằng nhiều năm phối hợp, chia sẻ và đồng hành.
Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, tỉnh Lạng Sơn xác định, xây dựng và phát triển nền văn hóa toàn diện, giàu bản sắc, nhân văn, khoa học, hiện đại, trở thành nền tảng vững chắc, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực cho phát triển nhanh và bền vững.
Lào Cai có 34 nhóm ngành dân tộc anh em, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 57,6% dân số toàn tỉnh với kho tàng di sản văn hóa hết sức đa dạng, phong phú và đặc sắc.
Trong tiết thu dịu mát, tiếng trống khai hội vang lên giữa không gian cổ kính của Đền Minh Lương, xã Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu những ngày hội đậm sắc màu văn hóa, tín ngưỡng.
Ngày 6/9, tại phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với tỉnh Gia Lai tổ chức khai mạc triển lãm “Không gian Du lịch, Văn hóa - Hội nhập và lan tỏa”. Đây là một trong các hoạt động hưởng ứng Năm Du lịch Quốc gia - Gia Lai 2026.
Sáng 6/9 (tức ngày 25/7 âm lịch), tại phường Phan Thiết (tỉnh Lâm Đồng), đoàn Quan Thánh Đế Quân xuất du diễn ra trong sự thích thú của đông đảo người dân địa phương và du khách. Đây là phần hội quan trọng và đặc sắc nhất của Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du lần thứ 15 - năm 2026.
Dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9/2026, khách du lịch đến Sơn La ước đạt 385.000 lượt; trong đó, khách quốc tế đạt gần 3.760 lượt và khách nội địa đạt 381.240 lượt; doanh thu ước đạt hơn 304 tỷ đồng.
Nằm nép mình bên những ghềnh đá cổ ven biển Sa Huỳnh, làng Gò Cỏ (phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi) đang trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước nhờ mô hình du lịch cộng đồng gắn liền với việc bảo tồn không gian kiến trúc truyền thống và các giá trị văn hóa bản địa.
Từ ngày 31/8 - 2/9, tại khu vực Cửa khẩu Quốc tế Lóng Sập, xã Lóng Sập diễn ra các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch thu hút đông đảo du khách và nhân dân biên giới Việt Nam và Lào tham gia. Đây là sự kiện trong chuỗi hoạt động thuộc Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, do Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La tổ chức.
Tết Độc lập 2/9 không chỉ rộn ràng ở các đô thị mà còn lan tỏa đến những bản làng vùng cao Điện Biên. Trong sắc cờ đỏ, đồng bào các dân tộc khoác lên mình trang phục truyền thống, hòa vào các hoạt động văn hóa, vui hội và đón du khách, cùng lan tỏa niềm tự hào về quê hương, đất nước.
Trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng Tết Độc lập năm 2026, ngày 2/9/2026, tại Không gian văn hóa Mông thuộc sân vận động xã Than Uyên, Bảo tàng tỉnh Lai Châu phối hợp với UBND xã Than Uyên tổ chức trình diễn cúng cây nêu trích đoạn trong Lễ hội Gầu tào của dân tộc Mông. Đây là một trong những điểm nhấn đặc sắc, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương đến tham quan, trải nghiệm.
Sáng 2/9, tại Quảng trường Tháp Nghinh Phong (phường Tuy Hòa), Giải chạy Tuy Hòa bán marathon 2026 “Đón bình minh trên biển” do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức đã hoàn thành các phần thi. Giải có sự tham gia của gần 3.000 vận động viên, xuất phát vào lúc 4 giờ sáng 2/9 với hành trình đi qua các tuyến đường ở phường, kết nối các địa điểm du lịch như Tháp Nghinh Phong, Tháp Nhạn và khu vực biển Tuy Hòa.
Sáng 2/9/2026, tại Sân vận động xã Than Uyên, tỉnh Lai Châu diễn ra Lễ thượng cờ chào mừng Tết Độc lập năm 2026 với sự tham gia của hơn 2.000 cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang, học sinh, nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu cùng du khách. Sau lễ thượng cờ là các hoạt động múa sạp, diễu hành đường phố mang đậm sắc màu văn hóa các dân tộc vùng cao Lai Châu.
Nằm trong chuỗi các hoạt động Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, tối 1/9, tại Quảng trường 8/5 (phường Mộc Châu), tỉnh Sơn La tổ chức Chương trình nghệ thuật với chủ đề "Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu", chào mừng kỷ niệm 81 năm ngày "Tết Độc lập" - Quốc khánh 2/9. Chương trình thu hút đông đảo du khách và nhân dân các dân tộc tỉnh Sơn La đến dự.
Trong không khí đón mừng Tết Độc lập 2/9, đồng bào Mường ở Lạc Sơn, tỉnh Phú Thọ lại sum họp, tổ chức các hoạt động theo phong tục được duy trì qua nhiều thế hệ. Từ bữa cơm đoàn tụ, những món quà biếu cha mẹ đến bánh uôi, tiếng chiêng, lời hát đối, những phong tục ấy góp phần tạo nên nét văn hóa đặc sắc trong ngày Tết của đồng bào Mường nơi đây.
Với đồng bào Khmer Nam Bộ, nhạc ngũ âm không chỉ góp phần tạo nên không khí trang nghiêm trong các nghi lễ Phật giáo hay rộn ràng trong những lễ hội truyền thống, mà còn là một phần văn hóa được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Tại các ngôi chùa Khmer ở An Giang, những lớp học nhạc ngũ âm đang giúp thế hệ trẻ hiểu, yêu và tiếp tục gìn giữ những thanh âm đặc trưng của dân tộc mình.
Phía Tây của tỉnh Quảng Ngãi là nơi mang đậm nét văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số Tây Nguyên; trong đó âm nhạc đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của bà con nhân dân nơi đây.
