Sự khác biệt về hoa văn trên trang phục phụ nữa Ê đê và M'nông

Sự khác biệt về hoa văn trên trang phục phụ nữa Ê đê và M'nông
Mô hình bố cục hoa văn trên váy của người Êđê và M’nông đều thể hiện theo chiều ngang của váy, tức là chiều dọc của tấm vải khi dệt và thường bao gồm 4 phần: Hai đầu trên dưới và phần trang trí ở giữa. Nếu người Êđê thường tập trung thể hiện hình trang trí ở hai đầu, ở giữa chỉ trang trí điểm xuyết một vài dọc hoa văn, thì người M'nông lại thường tập trung trang trí ở khoảng giữa thành một mảng lớn với những hoa văn rực rỡ và công phu.
 
Trang phục của phụ nữ Êđê.
Trang phục của phụ nữ Êđê.

Người Êđê thường dùng các hoa văn chấm dải ở các hình như: răng chuột, hình hạt mướp, hình con mối được hòa hợp với đường kẻ song song với nhiều màu. Các mô hình quả trám ở trong có hình người xen kẽ các hình bó ở giữa loe ở hai đầu, các tam giác đối đỉnh, các hình nêm như các ngọn lửa, các cây rau ở khu vực trung tâm hai đầu váy. Trong khi hoa văn trên váy của người Êđê hơi đơn giản dàn trải, giữ được nét truyền thống, thì mô típ trang trí của người M'nông tỏ ra phong phú và có nhiều sáng tạo hơn. Ngoài những hoa văn chấm dải các hình tam giác đối đỉnh, các hình sóng nước với các dạng hoa văn lớn thường thấy xuất hiện trên các trang trí trung tâm của tấm dệt ở người M'nông, có một loại hoa văn đặc biệt nữa không thấy ở các tấm dệt của người Êđê – đó là thủ pháp tạo các họa tiết chìm nổi ngay trên nền màu đen mà không phải dùng đến chỉ màu. Bên cạnh những mô típ hình họa truyền thống, đồng bào M'nông còn đưa vào những tấm dệt của mình hình ảnh của cuộc sống hiện đại như: một dạng hình người, hình khẩu súng, máy bay, bình hoa, chữ kỷ niệm…
Trang phục lễ hội của người M’nông.
Trang phục lễ hội của người M’nông. 

Màu sắc chủ yếu mà đồng bào Êđê và M'nông sử dụng không ngoài những sắc chính của ngũ sắc phương Đông, gồm các màu: trắng, xanh, đỏ, vàng, đen được chiết xuất từ các thảo mộc tự nhiên như: nghệ, chàm, duối… Màu sắc các tấm dệt của người Êđê mang lại sự ấm áp, nền nã trang trọng, biểu thị thị hiếu thẩm mỹ tinh tế và giàu tính tự chủ. Người Êđê ưa dùng màu đỏ và màu chói sáng như màu vàng nhưng không lạm dụng mà đã biết cách dung hòa với các màu bổ túc như lam hoặc xanh biếc, màu trung hòa như màu trắng đục hoặc xen kẽ với các hình chấm dải màu xám. Các màu sắc này thường được phổ hiện trên nền đen hoặc chàm thâm.

Khác với người Êđê, người M'nông luôn biểu hiện một tính cách mạnh mẽ và dứt khoát trong việc chọn lựa màu sắc thể hiện trong các tấm dệt của mình. Trên nền đen, họ dùng các màu đối lập như: đen - trắng, vàng - đỏ, đỏ - đen. Ở phần trọng tâm, thường sử dụng nhiều mảng màu đỏ, vàng, trắng, lam xen kẽ và nhắc lại với các hình họa sống động và khéo léo, do đó tấm dệt của đồng bào M'nông thường sặc sỡ và mang tính hội họa như một bức tranh ngẫu hứng hơn là sự trang trí thuần túy. Tuy vậy, ở một số tấm dệt khác, phần trung tâm người M'nông lại chỉ dùng gam màu xanh biếc hoặc màu lam, có khi chỉ là những gờ nổi chìm trên nền đen thể hiện những đường hồi văn sóng nước chạy xuyên từ trên xuống dưới, được giới hạn bởi các đường chỉ màu ở hai đầu. Đây là nét độc đáo trong những sản phẩm dệt của người M'nông.
Thanh Hải (Báo Điện tử Đắk Lắk) (Báo Điện tử Đắk Lắk)

Có thể bạn quan tâm

TP Hồ Chí Minh đưa chính sách đến gần đồng bào dân tộc thiểu số

TP Hồ Chí Minh đưa chính sách đến gần đồng bào dân tộc thiểu số

TP Hồ Chí Minh gắn chăm lo đời sống đồng bào dân tộc thiểu số với hướng dẫn tiếp cận chính sách, pháp luật. Từ cơ sở, chính quyền, Mặt trận và người có uy tín cùng hỗ trợ người dân, lắng nghe kiến nghị, tạo điều kiện để đồng bào ổn định sinh kế và tham gia cộng đồng.

Đại đoàn kết – cội nguồn sức mạnh từ mỗi bản làng

Đại đoàn kết – cội nguồn sức mạnh từ mỗi bản làng

Phát huy truyền thống đoàn kết, gắn bó của cộng đồng các dân tộc, xã Than Uyên (tỉnh Lai Châu) đang hướng tới Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam bằng nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa.

Sắc màu trang phục truyền thống các dân tộc hội tụ tại Bắc Mê

Sắc màu trang phục truyền thống các dân tộc hội tụ tại Bắc Mê

Trong khuôn khổ Lễ hội đua mảng và Hội thi trình diễn trang phục truyền thống dân tộc xã Bắc Mê lần thứ II năm 2026, không gian văn hóa vùng cao trở nên rực rỡ với những sắc màu đặc trưng của đồng bào Tày, Mông, Dao cùng nhiều dân tộc sinh sống trên địa bàn.

'Thái Nguyên Trail - Xứ Trà sơn cước' qua đồi chè La Bằng

'Thái Nguyên Trail - Xứ Trà sơn cước' qua đồi chè La Bằng

Giải “Thái Nguyên Trail - Xứ Trà sơn cước 2026” đưa người chạy qua những nương chè và lối đá La Bằng bên sườn Đông Tam Đảo. Từ cuộc đua ở La Bằng, những người yêu chạy bộ có thêm lý do trở lại vùng chè cùng bạn bè và người thân.

Đại hội đại biểu Phật giáo Việt Nam thông qua Hiến chương sửa đổi, nâng hiệu quả hoạt động

Đại hội đại biểu Phật giáo Việt Nam thông qua Hiến chương sửa đổi, nâng hiệu quả hoạt động

Chiều 7/11, Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X thông qua Hiến chương sửa đổi và nghị quyết nhiệm kỳ 2026–2031, hoàn thành chương trình làm việc tại TP Hồ Chí Minh. Giáo hội xác định sẽ tiếp tục củng cố tổ chức, tăng cường kỷ cương, đổi mới hoạt động, đồng hành cùng dân tộc.

Phật giáo phát huy tinh thần phụng sự, đồng hành cùng đất nước phát triển

Phật giáo phát huy tinh thần phụng sự, đồng hành cùng đất nước phát triển

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ghi nhận những đóng góp của Phật giáo trong xây dựng đất nước, chăm lo đời sống nhân dân; đồng thời kỳ vọng Giáo hội tiếp tục đổi mới, củng cố đoàn kết, phát huy nguồn lực tôn giáo, đồng hành cùng dân tộc trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Giữ hồn văn hóa Khmer qua lễ dâng y Kathina

Giữ hồn văn hóa Khmer qua lễ dâng y Kathina

Lễ dâng y Kathina là dịp để đồng bào Khmer và Phật tử thực hành hạnh bố thí, tạo phước báu; đồng thời gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa, tín ngưỡng truyền thống tốt đẹp của bà con Khmer Nam Bộ theo hệ phái Phật giáo Nam Tông.

Nét đẹp Lễ cúng máng nước của đồng bào M’Nông

Nét đẹp Lễ cúng máng nước của đồng bào M’Nông

Gắn liền với đời sống sinh hoạt, sản xuất và tín ngưỡng của đồng bào M’Nông, Lễ cúng máng nước là nét đẹp văn hóa truyền thống, thể hiện lòng biết ơn thiên nhiên và ước vọng về cuộc sống bình an, no ấm. Nghi lễ vừa được phục dựng tại thôn Tak Xoai, xã Trà Leng, thành phố Đà Nẵng, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, đồng thời nâng cao ý thức bảo vệ nguồn nước và môi trường sinh thái.

Mùa lúa chín – Mùa lễ hội giữa Đại ngàn

Mùa lúa chín – Mùa lễ hội giữa Đại ngàn

Cuối tháng 10, khi những cánh đồng lúa ở khu vực phía Tây tỉnh Quảng Ngãi bắt đầu ngả sang màu vàng, cũng là thời điểm bước vào mùa lễ hội của đồng bào dân tộc thiểu số Xơ Đăng, Bahnar. Với bà con Bahnar nhánh Giơ Lâng là Lễ Ét Đông (Lễ ăn con dúi), còn với bà con Xơ Đăng là Lễ Mừng lúa mới được tổ chức với cùng mong muốn và tạ ơn trời đất cho một vụ mùa bội thu, mang lại sự ấm cúng, bình yên cho dân làng. Những nét văn hóa đặc sắc trong mùa lễ hội của đồng bào Xơ Đăng, Bahnar nơi đây đã cùng vẽ nên “bức tranh” đầy màu sắc của cộng đồng các dân tộc giữa đại ngàn Tây Nguyên.

Độc đáo Tết Raya của người Chăm Islam An Giang

Độc đáo Tết Raya của người Chăm Islam An Giang

Nơi cuối nguồn Tây Nam của tổ quốc, bên dòng sông Hậu hiền hòa bao đời ôm lấy những xóm làng trù phú, có một cộng đồng hình thành từ bao đời nay, gìn giữ và bồi đắp nên một nét đẹp văn hóa đặc sắc với những dấu ấn rất riêng. Đó là đồng bào Chăm Islam An Giang.

Sắc màu văn hóa Lô Lô hội tụ nơi biên cương

Sắc màu văn hóa Lô Lô hội tụ nơi biên cương

Giữa không gian núi đá trùng điệp nơi cực Bắc Tổ quốc, những thanh âm trống đồng, sắc màu trang phục truyền thống và các điệu múa dân gian của đồng bào Lô Lô đã tạo nên một không gian văn hóa đặc sắc tại xã Mèo Vạc, tỉnh Tuyên Quang.

Tây Ninh phát huy sức mạnh đại đoàn kết các dân tộc

Tây Ninh phát huy sức mạnh đại đoàn kết các dân tộc

Tây Ninh có 17 dân tộc thiểu số với 35.589 người, nhiều cộng đồng sinh sống tại các xã biên giới giáp Campuchia. Tỉnh chú trọng hỗ trợ sinh kế, chăm lo giáo dục, y tế, bảo tồn bản sắc văn hóa và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của đồng bào. 

Quân đội chung tay gìn giữ văn hóa nhà rông

Quân đội chung tay gìn giữ văn hóa nhà rông

Chiều 22/10, Binh đoàn 15 (Bộ Quốc phòng) tổ chức Lễ khánh thành, bàn giao Nhà rông văn hóa tặng nhân dân thôn Giang Lố 1, xã Sa Loong, tỉnh Quảng Ngãi. Công trình có tổng kinh phí hơn 2 tỷ đồng, do Binh đoàn 20 hỗ trợ, Binh đoàn 15 làm chủ đầu tư, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 732 phối hợp triển khai thực hiện.

Gìn giữ nét đẹp lễ Dâng y Kathina

Gìn giữ nét đẹp lễ Dâng y Kathina

Sáng 22/10, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh An Giang trang trọng tổ chức lễ Dâng y Kathina năm 2026, với sự tham dự của chư Tôn trưởng lão Hòa thượng, Thượng tọa, chư Tăng, sư trụ trì 66 chùa Phật giáo Nam tông Khmer cùng đông đảo đồng bào, Phật tử.