Tăng năng suất lao động vì mục tiêu tăng trưởng

Tăng năng suất lao động vì mục tiêu tăng trưởng

Ngày 28/4 tại Hà Nội, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tổ chức hội thảo “Năng suất lao động ở Việt Nam – Nguồn gốc và thách thức cho sự tăng trưởng”. Sự kiện nằm trong khuôn khổ các hoạt động nhằm thúc đẩy phong trào năng suất trong khu vực doanh nghiệp mà VCCI được Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ theo Chỉ thị số 07/CT-TTg ngày 4/2/2020 về các giải pháp thúc đẩy tăng năng suất lao động quốc gia.

Tăng năng suất lao động vì mục tiêu tăng trưởng ảnh 1Sản xuất tại Công ty Cổ phần may Tiên Hưng (Tiên Lữ, Hưng Yên). Ảnh: Phạm Kiên - TTXVN

Tại hội thảo, Chủ tịch VCCI Vũ Tiến Lộc nhấn mạnh, với mong muốn nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, Việt Nam cần tăng năng suất lao động quốc gia. Trong những năm gần đây, Việt Nam đã có nhiều nỗ lực mạnh trong việc cải thiện năng suất lao động. Nhờ đó đã có những cải thiện đáng kể cả về giá trị và tốc độ tăng năng suất lao động. Cụ thể, năng suất lao động năm 2020 tính theo giá so sánh với năm 2010 chỉ tăng 5,4%, đạt mức 117,94 triệu đồng/lao động theo giá hiện hành (tương đương 5.081 USD/lao động). Mức tăng này cao hơn khi so sánh với các quốc gia trong khu vực.

Giai đoạn năm 2016 - 2020, năng suất lao động của Việt Nam cũng được cải thiện rõ nét với mức tăng bình quân 5,8%/năm, cao hơn giai đoạn 2011 - 2015 (4,3%) và vượt mục tiêu đề ra (5%). Đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) bình quân 5 năm đạt khoảng 45,2% (mục tiêu đề ra là 30 - 35%). Mô hình tăng trưởng dần chuyển dịch từ chiều rộng sang chiều sâu, giảm dần sự phụ thuộc vào khai thác tài nguyên, xuất khẩu thô, lao động giá rẻ, mở rộng tín dụng…, từng bước chuyển sang dựa vào ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Theo Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), so sánh với các nước trong khu vực và trên thế giới, tốc độ tăng năng suất lao động của Việt Nam giai đoạn 2011 - 2020 là 5,11%, cao hơn mức trung bình của ASEAN (3,11%) và cao hơn hầu hết các quốc gia ASEAN, chỉ đứng sau Campuchia. Mặc dù có mức tăng trưởng năng suất lao động cao, nhưng tốc độ của Việt Nam chưa đủ nhanh để có thể thu hẹp khoảng cách với nhiều quốc gia khác như Trung Quốc và Ấn Độ.

Theo ước tính của ILO, năng suất lao động của Việt Nam năm 2020, thấp hơn 7 lần so với Malaysia; 4 lần so với Trung Quốc; 3 lần so với Thái Lan, 2 lần so với Philippines và 26 lần so với Singapore. Báo cáo 2020 của Tổ chức Năng suất châu Á (APO) cũng cho thấy, năng suất lao động của Việt Nam tụt hậu so với Nhật Bản 60 năm, so với Malaysia 40 năm và Thái Lan 10 năm. Điều này cho thấy Việt Nam cần phải có nhiều nỗ lực mạnh mẽ hơn nữa trong việc cải thiện năng suất quốc gia.

Như vậy, không giống như các nước đã đạt được sự phát triển cao về kinh tế, Việt Nam chưa trải qua giai đoạn tăng lên rất nhanh về năng suất. Đây là điều cho phép một nền kinh tế cất cánh đến thu nhập cao, ông Lộc khẳng định. Theo đó, Đại hội Đảng khóa XIII đã đề ra mục tiêu là đến năm 2030 Việt Nam sẽ trở thành nước đang phát triến, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045, Việt Nam phấn đấu trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Cũng tại hội thảo, PGS.TS Nguyễn Đức Thành, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu kinh tế và chiến lược (VESS) cho hay, Báo cáo Năng suất Việt Nam do Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách, Trường Đại học Kinh tế - Đại học quốc gia Hà Nội và Viện Chính sách quốc gia Nhật Bản phối hợp thực hiện đã chỉ ra các nguồn gốc cho sự tăng trưởng năng suất lao động ở Việt Nam trong thời gian qua theo 3 giai đoạn.

Theo đó, giai đoạn đầu, Việt Nam tích cực xóa bỏ các rào cản thị thường và hội nhập một cách quyết đoán vào cộng đồng quốc tế. Những nỗ lực này khởi đầu cho sự tăng trưởng đáng kể năng suất lao động Việt Nam và đạt đỉnh 7,13% vào năm 1995.

Giai đoạn thứ hai bắt đầu từ giữa thập niên 1990, năng suất lao động tăng trưởng chậm lại và nền kinh tế Việt Nam liên tiếp bị xáo trộn bởi cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997-98 và khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008-2009.

Giai đoạn thứ ba (tính từ năm 2013 đến nay), tình hình bắt đầu có sự cải thiện và tăng trưởng năng suất lao động dần bắt kịp tốc độ của giai đoạn đầu tiên (cho đến khi đại dịch COVID-19 tấn công nền kinh tế Việt Nam cũng như toàn cầu vào năm 2020). Động lực chính của tăng trưởng đã chuyển từ nặng về đầu tư sang cải thiện hiệu quả đúng nghĩa.

Theo ông Thành, báo cáo đã phân tích năng suất lao động theo từng nhóm ngành kinh tế như công nghiệp-xây dựng, nông lâm nghiệp thủy sản và dịch vụ) và các khu vực kinh tế như khu vực nhà nước, tư nhân và khu vực có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) để từ đó chỉ ra những sự khác nhau trong việc tăng năng suất của từng khu vực.

Bàn về những thách thức trong cải thiện năng suất lao động của Việt Nam và đề xuất hệ thống công cụ cải thiện năng suất quốc gia, GS Kenichi Ohno, Viện Nghiên cứu chính sách quốc gia Nhật Bản cho biết, với sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế như Nhật Bản và Tổ chức năng suất châu Á (APO)... một số chương trình cải thiện năng suất của Việt Nam đã được triển khai trong thời gian qua, góp phần không nhỏ cho kết quả tăng năng suất lao động của Việt Nam trong hiện tại.

Có 10 công cụ tăng năng suất lao động mà Nhật Bản đã tiến hành và đạt được không ít kết quả tốt ở tại Nhật Bản cũng như nhiều nước châu Á khác và trên thế giới nhưng lại chưa được vận dụng hiệu quả tại Việt Nam. Việt Nam nên học hỏi các công cụ này một cách cẩn trọng và lựa chọn thực hành theo trình tự thích hợp tùy vào tình hình và điều kiện thực tế của Việt Nam. Chính phủ Nhật Bản sẵn sàng hợp tác xa hơn nữa và cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản cũng đang sẵn sàng hỗ trợ, giúp Việt Nam gia tăng năng suất lao động một cách hiệu quả và

Ngoài ra, trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư như hiện nay, việc đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số trong doanh nghiệp, trong nền kinh tế cũng sẽ là một trong những giải pháp quan trọng để thúc đẩy năng suất lao động. Theo kết quả nghiên cứu của trường Đại học Kinh tế Quốc dân, tính cho cả giai đoạn 2020 - 2030, trung bình mỗi năm, chỉ riêng kinh tế số đóng góp từ 7% cho đến 16,5% trong 100% tốc độ tăng trưởng năng suất lao động tổng thể. Theo đó, có thể thấy đóng góp của kinh tế số là rất quan trọng đến năng suất và hiệu quả của nền kinh tế, và là một động lực mới cho cải thiện nhanh chóng năng suất lao động. ông Thành khuyến nghị.

Ngọc Quỳnh

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Ấm áp 'Xuân biên cương' nơi địa đầu Tổ quốc

Ấm áp 'Xuân biên cương' nơi địa đầu Tổ quốc

Trong những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, dọc theo tuyến biên giới và hải đảo của tỉnh Quảng Ninh, chuỗi chương trình “Xuân biên cương - Tết thắm tình quân dân” và “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản” đã được tổ chức sôi nổi. Những hoạt động này không chỉ mang vật chất đến với đồng bào mà còn bồi đắp thêm "thế trận lòng dân" vững chắc nơi phên dậu Tổ quốc.

Sắc Xuân vùng cao - Ấm tình đồng bào xứ Nghệ

Sắc Xuân vùng cao - Ấm tình đồng bào xứ Nghệ

Để góp phần chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào các dân tộc thiểu số miền Tây Nghệ An trong dịp Tết cổ truyền của dân tộc, tại vùng đất biên cương Quế Phong, Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An đã tổ chức Chương trình nghệ thuật và an sinh xã hội với chủ đề: Sắc Xuân vùng cao - Ấm tình đồng bào xứ Nghệ.

Chăm lo Tết cho người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số

Chăm lo Tết cho người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số

Ngày 4/2, nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ, ông Lương Đức Minh, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Phú Thọ đã đến thăm hỏi, chúc Tết Ban Trụ trì, tăng, ni, phật tử chùa Bầu (phường Vĩnh Phúc) và người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại các xã Tam Đảo, Đạo Trù.

Biên thùy rộn rã sắc Xuân

Biên thùy rộn rã sắc Xuân

Những ngày giáp Tết, vùng biên giới Tây Ninh dường như rộn ràng hơn bởi tiếng cười, ánh mắt rạng rỡ của bà con khi đón nhận những phần quà nghĩa tình. Không chỉ là gạo, bánh, nhu yếu phẩm hay tiền mặt, đó còn là hơi ấm của sự sẻ chia, là niềm tin để người dân nơi biên cương bước vào năm mới với hy vọng về một cái Tết đủ đầy, ấm áp hơn.

Giữ hồn Tết từ nồi bánh chưng quê

Giữ hồn Tết từ nồi bánh chưng quê

Những ngày giáp Tết Nguyên đán, khi tiết trời miền trung du Phú Thọ se lạnh, các làng nghề bánh chưng lại bước vào thời điểm nhộn nhịp nhất trong năm. Từ sáng sớm đến đêm khuya, bếp lửa đỏ hồng luôn rực cháy, khói lam bảng lảng quyện cùng hương lá dong, mùi gạo nếp mới, tạo nên không gian đậm đặc “hương Tết” nơi làng quê Đất Tổ.

Xã vùng cao 'khát nước' kéo dài

Xã vùng cao 'khát nước' kéo dài

Xã Dũng Tiến, tỉnh Phú Thọ là xã vùng sâu, vùng xa, kinh tế đặc biệt khó khăn, chủ yếu nguồn thu từ phát triển, sản xuất nông nghiệp. Toàn xã có trên 4.200 hộ (khoảng 20.000 nhân khẩu) nhưng tình trạng thiếu nước sinh hoạt chiếm hơn 30%. Ngoài ra, việc thiếu nước tưới tiêu ảnh hưởng trực tiếp đến vụ mùa hàng năm. Cuộc sống, sinh kế của người dân nơi đây vì thế gặp không ít khó khăn, cần sự quan tâm, hỗ trợ kịp thời.

Bản nghèo trước nguy cơ sạt lở đất đồi

Bản nghèo trước nguy cơ sạt lở đất đồi

Khu vực Pom Ca Thảy, bản Xuân Sơn, xã biên giới Sơn Điện, tỉnh Thanh Hóa, nhiều năm qua chưa từng xảy ra sạt lở. Tuy nhiên, gần đây do mưa lũ, đồi xuất hiện nhiều vết nứt, đất đá sạt trượt xuống chân núi, khiến gần 40 hộ dân sống trong cảnh thấp thỏm lo âu, sợ hãi.

Tết thắm tình quân nơi nơi vùng cao Điện Biên

Tết thắm tình quân nơi nơi vùng cao Điện Biên

Ngày 3/2, tại xã vùng cao Na Son, tỉnh Điện Biên, Cục Chính trị Quân khu 2 phối hợp với Ban Thanh niên Quân đội, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên và UBND xã Na Son tổ chức Chương trình “Xuân đoàn kết - Tết thắm tình quân dân”, mang mùa xuân ấm áp đến với đồng bào các dân tộc nơi vùng cao Tổ quốc.

Mở cánh cửa tri thức ở vùng dân tộc thiểu số

Mở cánh cửa tri thức ở vùng dân tộc thiểu số

Tại Quảng Trị, những năm qua, công tác xóa mù chữ đã đạt nhiều kết quả tích cực nhờ sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và những cách làm linh hoạt. Hiện, tỉnh đang duy trì vững chắc chuẩn xóa mù chữ mức độ 2, từng bước đưa con chữ đến với đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần nâng cao dân trí và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng khó khăn.

Câu chuyện vượt núi của những người bán hàng vùng cao

Câu chuyện vượt núi của những người bán hàng vùng cao

Trong làn sóng kinh tế số đang lan tỏa mạnh mẽ, thương mại điện tử (TMĐT) ngày càng khẳng định vai trò như một kênh phân phối quan trọng, không chỉ với doanh nghiệp lớn mà cả với những người sản xuất nhỏ ở vùng sâu, vùng xa. Tại Lai Châu,một tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn, câu chuyện của Hợp tác xã Pu Ta Leng đang cho thấy TMĐT có thể trở thành “con đường ngắn nhất” để nông sản vùng cao chạm tới thị trường rộng lớn.

Xuân đoàn kết - Tết thắm tình quân dân

Xuân đoàn kết - Tết thắm tình quân dân

Chương trình "Xuân đoàn kết - Tết thắm tình quân dân” và “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản” là những hoạt động thiết thực được hai tỉnh Điện Biên, Lạng Sơn tổ chức ngày 3/2, tạo không khí ấm áp, xua đi cái rét ở vùng biên viễn.

Tết ấm no với đồng bào dân tộc

Tết ấm no với đồng bào dân tộc

Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đang đến gần. Những ngày này, tỉnh Phú Thọ triển khai nhiều hoạt động thiết thực, thể hiện sự quan tâm sâu sắc tới đồng bào vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số và các địa bàn còn nhiều khó khăn. Với tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau”, các cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể trong tỉnh đã chủ động xây dựng, triển khai kế hoạch, tổ chức các hoạt động chăm lo Tết từ sớm.

Những người lính giữ bình yên cho bầu trời Tổ quốc trên đỉnh Hàm Rồng

Những người lính giữ bình yên cho bầu trời Tổ quốc trên đỉnh Hàm Rồng

Với yêu cầu nâng cao khả năng cảnh giới, bảo vệ vùng trời trong tình hình mới, Đài Quan sát Hàm Rồng (tỉnh Gia Lai) giữ vai trò là tuyến quan sát tiền tiêu quan trọng của Lữ đoàn Pháo phòng không 234 (Quân đoàn 34). Trên đỉnh Hàm Rồng, cao hơn 1.000 m so với mực nước biển, giữa sương mù và gió núi quanh năm, cán bộ, chiến sĩ của Đài vẫn ngày đêm bám trụ, lặng thầm thực hiện nhiệm vụ canh giữ bầu trời Tổ quốc.

Đắk Lắk phân bổ gạo hỗ trợ nhân dân đón Tết Nguyên đán

Đắk Lắk phân bổ gạo hỗ trợ nhân dân đón Tết Nguyên đán

Theo UBND tỉnh Đắk Lắk, nhằm hỗ trợ các hộ dân có hoàn cảnh khó khăn trong dịp Tết Nguyên đán, tỉnh quyết định phân bổ trên 1.368 tấn gạo từ nguồn dự trữ quốc gia để hỗ trợ cho 32.347 hộ có hoàn cảnh khó khăn trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026 tại 76 xã, phường trên địa bàn tỉnh.

96 năm thành lập Đảng: Dấu ấn của Đảng trong phát triển kinh tế khu vực miền núi

96 năm thành lập Đảng: Dấu ấn của Đảng trong phát triển kinh tế khu vực miền núi

Sau khi sáp nhập và thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, Trà Tân là một trong những xã miền núi khó khăn nhất của thành phố Đà Nẵng. Nhờ sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của Đảng ủy xã, bám sát các chủ trương Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Đại hội lần thứ I Đảng bộ thành phố Đà Nẵng, đến nay, địa phương đã có nhiều khởi sắc trong phát triển kinh tế - xã hội, góp phần ổn định cuộc sống của nhân dân.

Đà Nẵng: Nông dân miền núi thoát nghèo nhờ mô hình trang trại

Đà Nẵng: Nông dân miền núi thoát nghèo nhờ mô hình trang trại

Xã Trà Tân là một trong những xã miền núi khó khăn nhất của thành phố Đà Nẵng, với 80% là đồng bào các dân tộc thiểu số Xơ Đăng, Cor... Nền kinh tế của xã chủ yếu là trồng trọt, chăn nuôi nhỏ, với gần 50% là hộ nghèo, cận nghèo. Thời gian qua, một số mô hình kinh tế trang trại đã được triển khai, từng bước giúp người dân địa phương thoát nghèo, vươn lên từ thế mạnh của núi rừng.

'Thủ đô kháng chiến' đang vươn mình

'Thủ đô kháng chiến' đang vươn mình

Phát huy lợi thế quê hương cách mạng, xã Phú Đình, tỉnh Thái Nguyên, đang từng bước hình thành các sản phẩm du lịch lịch sử, văn hóa, sinh thái, góp phần nâng cao đời sống người dân địa phương.

Mô hình phối hợp giúp học sinh vùng biên 'vững bước đến trường'

'Sợi dây' kết nối đồng bào với Đảng

Công tác phát triển đảng viên là người dân tộc thiểu số luôn được các cấp ủy Đảng tại tỉnh Quảng Ngãi đặc biệt quan tâm. Đây không chỉ là nhiệm vụ then chốt nhằm tăng cường sức chiến đấu cho tổ chức Đảng, mà những đảng viên này còn là “cầu nối” vững chắc đưa chủ trương của Đảng đến với bản làng, bồi đắp niềm tin yêu của nhân dân.

Mô hình phối hợp giúp học sinh vùng biên 'vững bước đến trường'

Mô hình phối hợp giúp học sinh vùng biên 'vững bước đến trường'

Những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, tình trạng học sinh bỏ học tại các xã biên giới của tỉnh Quảng Trị có chiều hướng gia tăng. Trước thực trạng này, mô hình phối hợp giữa Công an, chính quyền và nhà trường mang tên “Vững bước đến trường – cùng học sinh vùng biên” đã được triển khai, bước đầu mang lại những chuyển biến tích cực.

Ấm áp nghĩa tình người lính áo trắng nơi biên giới Nghệ An

Ấm áp nghĩa tình người lính áo trắng nơi biên giới Nghệ An

Những ngày cuối tháng Giêng, tại Nhà văn hóa bản Na Tổng, xã Tam Thái – một xã miền núi biên giới của tỉnh Nghệ An, không khí trở nên rộn ràng và ấm áp hơn bao giờ hết. Nơi đây vừa diễn ra chương trình khám bệnh, tư vấn sức khỏe và cấp thuốc miễn phí do Bệnh viện Quân y 4 chủ trì, phối hợp với một số bệnh viện, đơn vị tổ chức.

96 năm thành lập Đảng: 'Thầm lặng' đưa chủ trương của Đảng đến với đồng bào

96 năm thành lập Đảng: 'Thầm lặng' đưa chủ trương của Đảng đến với đồng bào

Đồng bào dân tộc thiểu số tại tỉnh Đồng Nai hiện chiếm 9,4% dân số toàn tỉnh. Trong quá trình hình thành và phát triển tỉnh Đồng Nai, cộng đồng các dân tộc anh em luôn đoàn kết, đồng lòng cùng chung tay xây dựng quê hương; trong đó, đội ngũ cán bộ, đảng viên người dân tộc thiểu số công tác tại các tổ chức Đảng, cơ quan, đơn vị, địa phương là lực lượng nòng cốt, “thầm lặng” đưa các chủ trương, quyết sách của Đảng đến với đồng bào một cách nhanh chóng.

Lúa Mẹ ở vùng cao Phan Sơn (Lâm Đồng) đạt chứng nhận hữu cơ

Lúa Mẹ ở vùng cao Phan Sơn (Lâm Đồng) đạt chứng nhận hữu cơ

Ngày 1/2, Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam phối hợp với UBND xã Phan Sơn (Lâm Đồng) tổ chức trao Giấy chứng nhận Hữu cơ cho sản phẩm lúa Mẹ (loại lúa truyền thống của người dân tộc K'ho, Raglai), đồng thời công bố thành lập Hợp tác xã Lúa Mẹ Phan Lâm.