Tập trung chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em vùng đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Lào Cai

Tập trung chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em vùng đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Lào Cai

Tại các vùng đồng bào dân tộc và miền núi của Lào Cai, khả năng tiếp cận dịch vụ sức khỏe sinh sản - kế hoạch hóa gia đình còn hạn chế. Bởi vậy, tỉnh Lào Cai xác định, việc nâng cao chất lượng dân số thông qua chú trọng chăm sóc sức khỏe sinh sản, phòng, chống suy dinh dưỡng trẻ em là yếu tố đặc biệt quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng của địa phương.

Làm mẹ an toàn


Ngành Y tế Lào Cai đã và đang triển khai nhiều chương trình, dự án “Làm mẹ an toàn” tập trung nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi của người dân trong cộng đồng về chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ ở vùng khó khăn với mục tiêu nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho bà mẹ và trẻ sơ sinh trên địa bàn tỉnh.

Lần sinh con thứ hai, ban đầu chị Giàng Thị Xua, dân tộc Mông ở thôn Lèng Pàng, xã Nậm Mòn, huyện Bắc Hà có ý định sinh tại nhà như lần trước. Tuy vậy, khi được cán bộ Trạm y tế thường xuyên đến tận nhà khám thai định kỳ, phát viên đa vi chất miễn phí và tư vấn tận tình lợi ích của việc đến cơ sở y tế để sinh con chị Xua đã thay đổi ý định. Vì vậy, khi có dấu hiệu chuyển dạ chị được người nhà đưa đến Bệnh viện Đa khoa huyện Bắc Hà để sinh.

Chị cho biết, bản thân được cán bộ y tế tư vấn về nguy cơ uốn ván và tai biến trong quá trình trở dạ nếu sinh tại nhà nên gia đình chọn sinh ở viện. "Ở viện được bác sỹ hướng dẫn sinh, cho con bú, theo dõi con... rất chi tiết, tỉ mỉ nên tôi yên tâm hẳn", chị Xua chia sẻ.

Tập trung chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em vùng đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Lào Cai ảnh 1Hướng dẫn chăm sóc cho mẹ và bé khi sinh tại BVĐk huyện Bắc Hà. Ảnh: baodantoc.vn

Theo bác sỹ chuyên khoa I Vàng Seo Sào, Bệnh viện Đa khoa huyện Bắc Hà, đa phần người dân tộc thiểu số đến viện sinh con còn thiếu nhiều kiến thức về chăm sóc bản thân và trẻ sơ sinh. Vì vậy, khi họ đến viện, các bác sỹ tích cực tư vấn, hướng dẫn cách chăm sóc sức khỏe mẹ và bé nhằm phòng, tránh tai biến sản khoa, giảm thiểu tỷ lệ trẻ tử vong sơ sinh.

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Lào Cai, trong 9 tháng năm 2023, số phụ nữ mang thai được khám thai 3 lần/3 thời kỳ đạt 85,5%. Số bà mẹ và trẻ sơ sinh được chăm sóc sau sinh đạt 79,5%... Đặc biệt, để đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe tốt hơn, cán bộ y tế cơ sở đóng vai trò quan trọng khi thực hiện công tác này.

Riêng giai đoạn 2022 - 2023, dự án "Làm mẹ an toàn" tại Lào Cai tập trung nâng cao năng lực cô đỡ thôn bản, năng lực cho nhân viên y tế phụ trách chương trình sức khỏe sinh sản tại 18 xã thuộc 5 huyện, thị xã thuộc dự án gồm: Mường Khương, Văn Bàn, Bát Xát, Si Ma Cai, thị xã Sa Pa.

Thôn Tả Tà Lé, xã Trung Lèng Hồ là một trong những xã vùng cao khó khăn huyện Bát Xát. Đời sống của đại bộ phận đồng bào nơi đây còn nhiều thiếu thốn, nhận thức hạn chế, thêm vào đó là điều kiện kinh tế khó khăn, đường sá đi lại vất vả, chị em đẻ nhiều, đẻ dày. Không ít trường hợp phụ nữ mang thai gần đến ngày sinh vẫn đi làm nương rẫy nên có trường hợp đẻ “rơi” không có người đỡ…

Vì mới sinh con đầu lòng nên chị Thào Thị Dù, thôn Tả Tà Lé chưa có kinh nghiệm chăm con, rất may có cô đỡ Lầu Thị Xua đến giúp và nhiệt tình tư vấn, chỉ bảo cách chăm sóc bé. Chị Dù cho biết, trong suốt quá trình mang thai cho đến sau khi sinh trẻ được 42 ngày, chị cũng như các sản phụ trong thôn đều được cô đỡ Lầu Thị Xua thăm khám, hướng dẫn chăm sóc thai nhi, chăm sóc trẻ đúng cách.

Hàng tháng cô đỡ thôn bản Lầu Thị Xua tích cực tổ chức tuyên truyền, giáo dục sức khỏe tại cộng đồng, tham gia thực hiện các hoạt động chuyên môn về y tế như: Thống kê theo dõi phụ nữ mang thai trong thôn; tích cực vận động chị em đến Trạm y tế xã đăng ký quản lý thai, khám thai và đến cơ sở y tế để sinh con; tuyên truyền chị em tiêm phòng uốn ván cho mẹ, tiêm chủng đầy đủ các loại vaccine cho trẻ trong độ tuổi...

Chị Lầu Thị Xua là một trong 60 cô đỡ thôn bản hoạt động trong mạng lưới cô đỡ Lào Cai của 5 huyện, thị xã thực hiện tốt vai trò tư vấn viên tại nhà, cung cấp dịch vụ tư vấn sức khỏe cho bà mẹ, trẻ nhỏ, thăm khám cho phụ nữ mang thai và mới sinh. Đây được coi như một giải pháp rất hiệu quả trong giai đoạn hiện nay nhằm giúp gỡ bỏ những rào cản về địa lý, văn hóa và tài chính để ngày càng đông phụ nữ dân tộc thiểu số được tiếp cận dịch vụ làm mẹ an toàn, chăm sóc trẻ nhỏ tốt hơn.

Cải thiện tình trạng dinh dưỡng trẻ em


Ngoài tăng cường chăm sóc sức khỏe bà mẹ, việc giảm tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng, đặc biệt là suy dinh dưỡng thể thấp còi là một trong những nhiệm vụ tỉnh Lào Cai ưu tiên thời gian qua. Tuy nhiên, đây vẫn là nhiệm vụ khó khăn với một địa phương vùng cao.

Những năm qua, Lào Cai có nhiều nỗ lực trong triển khai hoạt động cải thiện tình trạng dinh dưỡng trẻ em tại cộng đồng và đã đạt được thành tựu đáng kể. Tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi đã giảm nhanh và bền vững. Tỷ lệ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân giảm từ hơn 19,6% năm 2015 xuống còn 15% vào năm 2021. Dù kết quả thu về tích cực nhưng tỷ lệ này vẫn nằm trong top cao cả nước.

Theo ông Lục Hậu Giang, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Lào Cai, thời gian tới, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh chương trình dinh dưỡng; trong đó trọng tâm là cải thiện tình trạng thiếu vi chất ở trẻ em và phụ nữ mang thai, chú trọng tập huấn, xây dựng mô hình dinh dưỡng giúp người dân nâng cao nhận thức trong việc nuôi trẻ.

Tập trung chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em vùng đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Lào Cai ảnh 2Viện Dinh dưỡng Quốc gia vừa tiến hành khảo sát kiến thức bà mẹ có con nhỏ là đồng bào dân tộc Mông, tại xã Trung Lèng Hồ, huyện Bát Xát (Lào Cai). Ảnh: baodantoc.vn

Một trong những dự án tỉnh Lào Cai tiếp tục triển khai mở rộng đó là mô hình Cải thiện thực hành chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ nhỏ dựa vào cộng đồng. Mô hình này được ra đời nhằm quản lý, điều trị trẻ suy dinh dưỡng cấp tính dựa vào cộng đồng; đặc biệt, chủ động can thiệp vào “1.000 ngày vàng” ngay từ khi trẻ còn nằm trong bụng mẹ cho đến 2 tuổi. Sau 7 năm triển khai, Lào Cai xây dựng được gần 50 mô hình, cho hiệu quả tích cực.

Đặc biệt, vừa qua, Viện Dinh dưỡng Quốc gia đã khảo sát tại 3 xã vùng cao: Sàng Ma Sáo, Trung Lèng Hồ và Cốc Mỳ (huyện Bát Xát) để triển khai mô hình điểm về chăm sóc dinh dưỡng trong 1.000 ngày đầu đời đối với trẻ em dân tộc thiểu số ở địa phương.

Tại các xã vùng cao này, Đoàn công tác đã khảo sát đánh giá thực trạng, đề xuất hỗ trợ sản xuất nông nghiệp hộ gia đình, tập trung vào các cây con giúp cải thiện dinh dưỡng bà mẹ, trẻ em; tập huấn dinh dưỡng cho cán bộ y tế, phụ nữ thôn bản và thành lập, vận hành Câu lạc bộ dinh dưỡng tại thôn bản.

Đây là hoạt động dinh dưỡng trong Dự án 7 về chăm sóc sức khỏe nhân dân, nâng cao thể trạng, tầm vóc người dân tộc thiểu số; phòng, chống suy dinh dưỡng trẻ em thuộc Chương trình mục tiêu Quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030. Mục tiêu sau khi triển khai Dự án sẽ giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi thể gầy còm dưới 5%, giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi thể nhẹ cân dưới 15%, giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi thể thấp còi dưới 27%.

Hương Thu - Hồng Loan

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Biên cương vững chãi từ những cụm dân cư

Biên cương vững chãi từ những cụm dân cư

Từ chủ trương mang tính chiến lược của Đảng, Nhà nước, các cụm, điểm dân cư liền kề chốt dân quân biên giới trên địa bàn Tây Ninh đang phát huy hiệu quả rõ nét.

Người uy tín - điểm tựa của bản làng nơi biên giới

Người uy tín - điểm tựa của bản làng nơi biên giới

Ngày 23/6, UBND tỉnh Lai Châu tổ chức Chương trình “Điểm tựa của bản làng” năm 2026 nhằm tôn vinh và tri ân trưởng bản, người có uy tín tiêu biểu khu vực biên giới của tỉnh. Hoạt động thể hiện sự ghi nhận đối với những cá nhân đã và đang đóng góp quan trọng trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn bản sắc văn hóa và bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia.

Khai mạc Giải vô địch Kun Khmer các đội mạnh toàn quốc 2026

Khai mạc Giải vô địch Kun Khmer các đội mạnh toàn quốc 2026

Tối 22/6, tại Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật tỉnh Tây Ninh (phường Tân Ninh), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tây Ninh phối hợp Cục Thể dục Thể thao Việt Nam tổ chức Lễ khai mạc Giải vô địch Kun Khmer các đội mạnh toàn quốc năm 2026. 

Đưa công nghệ số về thôn, bản biên giới

Đưa công nghệ số về thôn, bản biên giới

Từ cửa khẩu quốc tế hiện đại đến các thôn bản vùng sâu, vùng xa nơi biên cương xứ Lạng, chuyển đổi số đang từng bước thay đổi phương thức quản lý, sản xuất và đời sống của người dân.

Người dân thuận lòng sắp xếp thôn, tổ dân phố

Người dân thuận lòng sắp xếp thôn, tổ dân phố

Các địa phương ở tỉnh Lào Cai đang tập trung triển khai việc sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố. Việc sắp xếp nhận được sự quan tâm, đồng thuận của nhân dân trên cơ sở các yếu tố về dân số, diện tích, đặc điểm kinh tế - xã hội, văn hóa và lịch sử của từng địa phương.

Nguồn vốn ưu đãi tiếp sức nông dân phát triển mô hình hiệu quả

Nguồn vốn ưu đãi tiếp sức nông dân phát triển mô hình hiệu quả

Nhờ nguồn vốn tín dụng chính sách xã hội, nhiều nông dân ở tỉnh Vĩnh Long mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, phát triển các mô hình sản xuất hiệu quả, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống. Không chỉ tạo sinh kế cho từng hộ gia đình, nguồn vốn ưu đãi còn góp phần hình thành các mô hình kinh tế tập thể, thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn và giảm nghèo bền vững.

Xây dựng thế trận biên phòng vững chắc từ hoạt động an sinh

Xây dựng thế trận biên phòng vững chắc từ hoạt động an sinh

Ngày 21/6, các đơn vị thuộc Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố Cần Thơ phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương, các nhà hảo tâm và tổ chức đoàn thể triển khai nhiều hoạt động an sinh xã hội thiết thực, hướng về người nghèo, gia đình chính sách và học sinh có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn khu vực biên giới biển.

Rộn ràng Ngày hội hái Lê vùng cao Lai Châu

Rộn ràng Ngày hội hái Lê vùng cao Lai Châu

Sáng 20/6, UBND phường Tân Phong (Lai Châu) tổ chức Ngày hội hái lê trong không khí rộn ràng của mùa quả chín. Đây là sự kiện ý nghĩa, không chỉ mở ra không gian văn hóa, du lịch trải nghiệm sinh động mà còn là "cầu nối" đưa thương hiệu quả lê của địa phương đến gần hơn với người tiêu dùng trên khắp mọi miền Tổ quốc.

Cán bộ cơ sở - chìa khóa vận hành bộ máy mới

Cán bộ cơ sở - chìa khóa vận hành bộ máy mới

Sau khi hoàn thành việc sắp xếp đơn vị hành chính và đưa mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, yêu cầu đặt ra không chỉ là tổ chức lại bộ máy mà còn phải xây dựng đội ngũ đủ năng lực để bộ máy mới vận hành hiệu quả.

Nâng cấp sản phẩm OCOP theo hướng xanh và số hóa

Nâng cấp sản phẩm OCOP theo hướng xanh và số hóa

Để mở rộng thị trường và nâng tầm các đặc sản vùng cao, Lào Cai xác định xây dựng các sản phẩm OCOP (Chương trình "Mỗi xã một sản phẩm") theo hướng xanh và số hóa, hoàn thiện chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ, tiếp tục khẳng định vai trò là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao thu nhập cho người dân.

Giải 'bài toán' xây dựng môi trường du lịch an toàn

Giải 'bài toán' xây dựng môi trường du lịch an toàn

Nhằm nâng cao năng lực ứng phó với các tình huống y tế khẩn cấp, đồng thời thúc đẩy xây dựng môi trường du lịch an toàn và có trách nhiệm, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ, uy tín của ngành du lịch địa phương, chiều 18/6, tại Khu du lịch quốc gia Sa Pa, Hiệp hội Du lịch tỉnh Lào Cai phối hợp cùng Tổ chức Giáo dục Sức khỏe Wellbeing (thành viên Hội đồng An toàn Anh quốc), Bệnh viện Đa khoa Hưng Thịnh, tỉnh Lào Cai và Công ty Công nghệ Y tế Nanoomtech (Hàn Quốc) tổ chức Hội thảo chuyên đề: “Ứng phó và dự phòng chủ động sự cố y tế tại nơi lưu trú - Từ góc nhìn pháp lý và y khoa”.

Mưa bão cận kề, nỗi lo sạt lở trên tuyến đường huyết mạch vùng cao

Mưa bão cận kề, nỗi lo sạt lở trên tuyến đường huyết mạch vùng cao

Tỉnh lộ 433 là tuyến giao thông huyết mạch kết nối các xã vùng cao Đà Bắc, Cao Sơn, Tiền Phong, Tân Pheo, Quy Đức, Đức Nhàn của tỉnh Phú Thọ. Với chiều dài gần 90 km, tuyến đường không chỉ đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, giao thương hàng hóa mà còn là “mạch sống” bảo đảm nhu cầu đi lại, tiếp cận dịch vụ y tế, giáo dục của hàng nghìn hộ dân vùng cao.

Cao Bằng: Thiệt hại do mưa lớn, sạt lở đất, đá

Cao Bằng: Thiệt hại do mưa lớn, sạt lở đất, đá

Từ chiều 16 - 17/6, trên địa bàn tỉnh Cao Bằng xảy ra mưa lớn diện rộng và lốc, sạt lở đất, đá cục bộ tại một số địa phương, gây ảnh hưởng, thiệt hại về nhà ở, hoa màu, giao thông, thủy lợi.

Lực lượng Công an chung sức đẩy nhanh tiến độ xây dựng trường nội trú biên giới

Lực lượng Công an chung sức đẩy nhanh tiến độ xây dựng trường nội trú biên giới

Sáng 17/6, Công an tỉnh Lai Châu tổ chức Lễ ra quân thực hiện chiến dịch cao điểm “100 ngày đêm”, huy động 200 cán bộ, chiến sĩ hỗ trợ đẩy nhanh tiến độ 4 dự án trường phổ thông nội trú vùng biên giới trong tỉnh. Hoạt động thể hiện tinh thần xung kích, trách nhiệm của lực lượng Công an đối với sự nghiệp giáo dục, đồng thời quyết tâm hoàn thành các công trình theo chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công an và tỉnh Lai Châu.

Xã hội hóa nguồn lực chăm lo người dân vùng sâu, vùng xa

Xã hội hóa nguồn lực chăm lo người dân vùng sâu, vùng xa

Thực hiện chủ trương chăm lo phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số nói riêng, người dân vùng sâu, vùng xa nói chung, thời gian qua, các cấp, ngành ở tỉnh An Giang tăng cường vận động các nhà hảo tâm hỗ trợ kinh phí hàng trăm tỷ đồng thực hiện các hoạt động an sinh xã hội; xây dựng cầu, đường giao thông, nhà ở cho người dân có hoàn cảnh khó khăn trong tỉnh.

Nhiều dự án khắc phục hạ tầng hư hỏng do bão, lũ tại Đắk Lắk chậm tiến độ

Nhiều dự án khắc phục hạ tầng hư hỏng do bão, lũ tại Đắk Lắk chậm tiến độ

Sau đợt thiên tai cuối năm 2025, mặc dù ngành chức năng và các địa phương trong tỉnh Đắk Lắk đã khẩn trương triển khai các dự án khắc phục thiệt hại nhưng đến nay một số công trình về hạ tầng sản xuất nông nghiệp vẫn chưa thi công hoàn thành. Một số công trình cầu, đường bị ảnh hưởng bão, lũ hiện cũng chưa có nguồn vốn để sửa chữa, ảnh hưởng đến sinh hoạt và sản xuất của người dân.

Rộn ràng thi công trường học mới trên đại ngàn Trường Sơn

Rộn ràng thi công trường học mới trên đại ngàn Trường Sơn

Giữa núi rừng biên giới Việt - Lào, trong cái nắng bỏng rát của mùa hè, hàng trăm đôi tay đang hối hả, khẩn trương xây dựng trên công trình Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Đắc Pring (xã Đắc Pring, thành phố Đà Nẵng). Chỉ còn chưa đầy hai tháng nữa, khi bắt đầu năm học mới, nơi đây sẽ là một trường học to đẹp, đầy đủ tiện nghi chào đón học sinh dân tộc Giẻ Triêng, Cơ Tu…

Quảng Ngãi khẩn trương khắc phục thiệt hại do lốc xoáy gây ra

Quảng Ngãi khẩn trương khắc phục thiệt hại do lốc xoáy gây ra

Sáng 16/6, bà Sang Thị Minh Ngọc, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Sơn Linh, tỉnh Quảng Ngãi cho biết, các lực lượng chức năng địa phương đang khẩn trương triển khai các biện pháp khắc phục hậu quả, hỗ trợ người dân ổn định đời sống sau trận lốc xoáy và mưa lớn xảy ra vào chiều 15/6.

Biên cương gắn kết, vun đắp tình hữu nghị đặc biệt Việt - Lào

Biên cương gắn kết, vun đắp tình hữu nghị đặc biệt Việt - Lào

Nhằm giúp đỡ nhân dân bản Móng Nặm (xã Móng Nặm, huyện Xiềng Khọ, tỉnh Hủa Phăn, Lào) vươn lên phát triển kinh tế, ổn định đời sống, thời gian qua, Đồn Biên phòng Chiềng Tương (Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La) đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực để hỗ trợ cho các hộ dân khu vực giáp biên với tỉnh Sơn La.

Đôn đốc tiến độ các dự án cấp bách phòng, chống thiên tai

Đôn đốc tiến độ các dự án cấp bách phòng, chống thiên tai

Ngày 15/6, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Đinh Công Sứ cùng đoàn công tác của tỉnh đã kiểm tra thực địa, làm việc với các địa phương và đơn vị liên quan về tiến độ thực hiện Dự án khắc phục cấp bách sạt lở khu vực tổ 15, phường Hòa Bình và Dự án cấp bách đê ngăn lũ chống ngập úng Pheo - Chẹ hạ du sông Đà. Đây là hai công trình trọng điểm có ý nghĩa quan trọng trong phòng, chống thiên tai, bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân và hạ tầng kinh tế - xã hội khu vực hạ du sông Đà.

Cảnh báo đá lở từ vách núi gây nguy hiểm ở Cao Bằng

Cảnh báo đá lở từ vách núi gây nguy hiểm ở Cao Bằng

Cao Bằng là tỉnh miền núi có nhiều vách đá dựng đứng, tiềm ẩn nguy cơ đá lăn, đá rơi trong mùa mưa bão. Những ngày qua, nhiều địa phương có mưa, mưa to, nền đất đá bị phong hóa, sụt trượt khiến những tảng đá to lăn từ trên đỉnh núi xuống gây nguy hiểm cho người dân, phương tiện đi lại trên các tuyến giao thông.

Khuyến cáo người dân cẩn trọng, tránh xa khu vực xuất hiện voi hoang dã

Khuyến cáo người dân cẩn trọng, tránh xa khu vực xuất hiện voi hoang dã

Ngày 15/6, ông Hoàng Văn Tám, Chủ tịch UBND xã Đắk Wil, tỉnh Lâm Đồng cho biết, UBND xã đã phối hợp với đơn vị chủ rừng và các ngành chức năng liên quan tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, khuyến cáo người dân cẩn trọng, hạn chế tiếp xúc với voi hoang dã trên địa bàn.