Tìm cói cho nghề dệt chiếu của người Êđê

Tìm cói cho nghề dệt chiếu của người Êđê
Trong Trường ca Dam San có đoạn kể: H’Âng, chị của Dam San trải chiếu mời khách quý “một chiếu trắng trải dưới, một chiếu hoa trải trên làm chỗ ngồi cho khách tù trưởng, nhà giàu”…Không ai biết chắc chắn nghề dệt chiếu cói cổ có từ khi nào, nhưng dệt chiếu là công việc quan trọng của người dân tộc thiểu số Tây Nguyên khi xưa. Ngày nay, nghề này không chỉ làm ra sản phẩm phục vụ đời sống mà còn là một di sản của ông bà. Theo thời gian, những sản phẩm ấy ít nhiều có sự biến đổi nên việc gìn giữ và phát huy giá trị di sản ấy thành một nghề gắn với phát triển kinh tế hộ gia đình, đòi hỏi thế hệ con cháu không chỉ có sự hiểu biết mà cần cả sự trân trọng chúng bằng trái tim. 

Tiến sỹ Buôn Krông Tuyết Nhung bên ruộng cói của anh Nguyễn Duy ở xã Ea Nuôl, huyện Buôn Đôn (Đắk Lắk)
Tiến sỹ Buôn Krông Tuyết Nhung bên ruộng cói của anh Nguyễn Duy ở xã Ea Nuôl, huyện Buôn Đôn (Đắk Lắk)

Tiến sỹ  Buôn Krông Tuyết Nhung - Trưởng Bộ môn Ngữ văn Khoa Sư phạm, Phó Giám đốc Trung tâm Khoa học xã hội và Nhân văn Tây Nguyên - Trường Đại học Tây Nguyên cũng là một trong những người mà tuổi thơ từng được bà ngoại chỉ dạy cách dệt chiếu cói tại quê hương Buôn Trắp, huyện Krông Ana (Đắk Lắk) của mình. Theo lời chị, ngày xưa bà con lấy cói lác, cỏ dại mọc bên sông ven các đầm sinh lầy để dệt nên những chiếc chiếu vừa dày vừa bền vừa đẹp mắt… Ngày nay để có được những sợi cỏ lác ấy, bà con phải vượt sang bên kia sông Krông Nô vào tận rừng sâu mới có được những sợi đay mọc dại. Tiếc thay, dẫu chiếu làm ra đến đâu tiêu thụ đến đó, thậm chí còn hiếm hàng, giá cả cũng đủ cho người dệt chiếu sống bằng nghề, thế nhưng nguyên liệu lại chẳng đủ để làm nên những lá chiếu cói ấm áp trên giường trong mùa đông, mát mẻ trong mùa hè, đủ đầy cho người khi về với cõi ông bà.

Người Êđê Bih dệt chiếu.
Người Êđê Bih dệt chiếu.

Trăn trở với nghề của cha ông, Tiến sỹ  Buôn Krông Tuyết Nhung tìm đến các nơi có thể trồng chiếu cói, mong tạo ra vùng nguyên liệu ngay tại Đắk Lắk. Chủ nhân của ruộng cói rộng gần 1.000 m2 xanh mướt bốn mùa tại xã Ea Nuôl huyện Buôn Đôn là anh Nguyễn Duy kể chuyện với vị khách tham quan đặc biệt rằng, anh  trồng cói để tạo ra phong cảnh đẹp cho nơi mình sinh sống. Bất ngờ là dù chẳng chăm sóc gì nhưng ruộng cói dày đặc lá, thân cao vút, xanh thẳm quanh năm lại là điểm thu hút những người quan tâm đến nghề dệt chiếu cói tìm đến. Và Tiến sỹ  B’Krông Tuyết Nhung đã có câu trả lời cho câu hỏi: Ngoài cói mọc tự nhiên bên sông thì có thể trồng cói ở ruộng lúa nước trên Tây Nguyên hay không?

Ý tưởng xây dựng thương hiệu chiếu cói là một hướng đi đầy tiềm năng. Ruộng cói ở xã Ea Nuôl huyện Buôn Đôn là một bằng chứng sống động để nghề dệt chiếu cói của người Eđê Bih sẽ có chỗ đứng, bởi ngày nay người tiêu dùng đang có xu hướng thay thế vật dụng gia đình bằng các sản phẩm có chất liệu từ thiên nhiên.

Theo baodaklak.vn

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

TP Hồ Chí Minh đưa chính sách đến gần đồng bào dân tộc thiểu số

TP Hồ Chí Minh đưa chính sách đến gần đồng bào dân tộc thiểu số

TP Hồ Chí Minh gắn chăm lo đời sống đồng bào dân tộc thiểu số với hướng dẫn tiếp cận chính sách, pháp luật. Từ cơ sở, chính quyền, Mặt trận và người có uy tín cùng hỗ trợ người dân, lắng nghe kiến nghị, tạo điều kiện để đồng bào ổn định sinh kế và tham gia cộng đồng.

Đại đoàn kết – cội nguồn sức mạnh từ mỗi bản làng

Đại đoàn kết – cội nguồn sức mạnh từ mỗi bản làng

Phát huy truyền thống đoàn kết, gắn bó của cộng đồng các dân tộc, xã Than Uyên (tỉnh Lai Châu) đang hướng tới Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam bằng nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa.

Sắc màu trang phục truyền thống các dân tộc hội tụ tại Bắc Mê

Sắc màu trang phục truyền thống các dân tộc hội tụ tại Bắc Mê

Trong khuôn khổ Lễ hội đua mảng và Hội thi trình diễn trang phục truyền thống dân tộc xã Bắc Mê lần thứ II năm 2026, không gian văn hóa vùng cao trở nên rực rỡ với những sắc màu đặc trưng của đồng bào Tày, Mông, Dao cùng nhiều dân tộc sinh sống trên địa bàn.

'Thái Nguyên Trail - Xứ Trà sơn cước' qua đồi chè La Bằng

'Thái Nguyên Trail - Xứ Trà sơn cước' qua đồi chè La Bằng

Giải “Thái Nguyên Trail - Xứ Trà sơn cước 2026” đưa người chạy qua những nương chè và lối đá La Bằng bên sườn Đông Tam Đảo. Từ cuộc đua ở La Bằng, những người yêu chạy bộ có thêm lý do trở lại vùng chè cùng bạn bè và người thân.

Đại hội đại biểu Phật giáo Việt Nam thông qua Hiến chương sửa đổi, nâng hiệu quả hoạt động

Đại hội đại biểu Phật giáo Việt Nam thông qua Hiến chương sửa đổi, nâng hiệu quả hoạt động

Chiều 7/11, Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X thông qua Hiến chương sửa đổi và nghị quyết nhiệm kỳ 2026–2031, hoàn thành chương trình làm việc tại TP Hồ Chí Minh. Giáo hội xác định sẽ tiếp tục củng cố tổ chức, tăng cường kỷ cương, đổi mới hoạt động, đồng hành cùng dân tộc.

Phật giáo phát huy tinh thần phụng sự, đồng hành cùng đất nước phát triển

Phật giáo phát huy tinh thần phụng sự, đồng hành cùng đất nước phát triển

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ghi nhận những đóng góp của Phật giáo trong xây dựng đất nước, chăm lo đời sống nhân dân; đồng thời kỳ vọng Giáo hội tiếp tục đổi mới, củng cố đoàn kết, phát huy nguồn lực tôn giáo, đồng hành cùng dân tộc trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Giữ hồn văn hóa Khmer qua lễ dâng y Kathina

Giữ hồn văn hóa Khmer qua lễ dâng y Kathina

Lễ dâng y Kathina là dịp để đồng bào Khmer và Phật tử thực hành hạnh bố thí, tạo phước báu; đồng thời gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa, tín ngưỡng truyền thống tốt đẹp của bà con Khmer Nam Bộ theo hệ phái Phật giáo Nam Tông.

Nét đẹp Lễ cúng máng nước của đồng bào M’Nông

Nét đẹp Lễ cúng máng nước của đồng bào M’Nông

Gắn liền với đời sống sinh hoạt, sản xuất và tín ngưỡng của đồng bào M’Nông, Lễ cúng máng nước là nét đẹp văn hóa truyền thống, thể hiện lòng biết ơn thiên nhiên và ước vọng về cuộc sống bình an, no ấm. Nghi lễ vừa được phục dựng tại thôn Tak Xoai, xã Trà Leng, thành phố Đà Nẵng, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, đồng thời nâng cao ý thức bảo vệ nguồn nước và môi trường sinh thái.

Mùa lúa chín – Mùa lễ hội giữa Đại ngàn

Mùa lúa chín – Mùa lễ hội giữa Đại ngàn

Cuối tháng 10, khi những cánh đồng lúa ở khu vực phía Tây tỉnh Quảng Ngãi bắt đầu ngả sang màu vàng, cũng là thời điểm bước vào mùa lễ hội của đồng bào dân tộc thiểu số Xơ Đăng, Bahnar. Với bà con Bahnar nhánh Giơ Lâng là Lễ Ét Đông (Lễ ăn con dúi), còn với bà con Xơ Đăng là Lễ Mừng lúa mới được tổ chức với cùng mong muốn và tạ ơn trời đất cho một vụ mùa bội thu, mang lại sự ấm cúng, bình yên cho dân làng. Những nét văn hóa đặc sắc trong mùa lễ hội của đồng bào Xơ Đăng, Bahnar nơi đây đã cùng vẽ nên “bức tranh” đầy màu sắc của cộng đồng các dân tộc giữa đại ngàn Tây Nguyên.

Độc đáo Tết Raya của người Chăm Islam An Giang

Độc đáo Tết Raya của người Chăm Islam An Giang

Nơi cuối nguồn Tây Nam của tổ quốc, bên dòng sông Hậu hiền hòa bao đời ôm lấy những xóm làng trù phú, có một cộng đồng hình thành từ bao đời nay, gìn giữ và bồi đắp nên một nét đẹp văn hóa đặc sắc với những dấu ấn rất riêng. Đó là đồng bào Chăm Islam An Giang.

Sắc màu văn hóa Lô Lô hội tụ nơi biên cương

Sắc màu văn hóa Lô Lô hội tụ nơi biên cương

Giữa không gian núi đá trùng điệp nơi cực Bắc Tổ quốc, những thanh âm trống đồng, sắc màu trang phục truyền thống và các điệu múa dân gian của đồng bào Lô Lô đã tạo nên một không gian văn hóa đặc sắc tại xã Mèo Vạc, tỉnh Tuyên Quang.

Tây Ninh phát huy sức mạnh đại đoàn kết các dân tộc

Tây Ninh phát huy sức mạnh đại đoàn kết các dân tộc

Tây Ninh có 17 dân tộc thiểu số với 35.589 người, nhiều cộng đồng sinh sống tại các xã biên giới giáp Campuchia. Tỉnh chú trọng hỗ trợ sinh kế, chăm lo giáo dục, y tế, bảo tồn bản sắc văn hóa và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của đồng bào. 

Quân đội chung tay gìn giữ văn hóa nhà rông

Quân đội chung tay gìn giữ văn hóa nhà rông

Chiều 22/10, Binh đoàn 15 (Bộ Quốc phòng) tổ chức Lễ khánh thành, bàn giao Nhà rông văn hóa tặng nhân dân thôn Giang Lố 1, xã Sa Loong, tỉnh Quảng Ngãi. Công trình có tổng kinh phí hơn 2 tỷ đồng, do Binh đoàn 20 hỗ trợ, Binh đoàn 15 làm chủ đầu tư, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 732 phối hợp triển khai thực hiện.

Gìn giữ nét đẹp lễ Dâng y Kathina

Gìn giữ nét đẹp lễ Dâng y Kathina

Sáng 22/10, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh An Giang trang trọng tổ chức lễ Dâng y Kathina năm 2026, với sự tham dự của chư Tôn trưởng lão Hòa thượng, Thượng tọa, chư Tăng, sư trụ trì 66 chùa Phật giáo Nam tông Khmer cùng đông đảo đồng bào, Phật tử.