Từ nhiều năm nay, phát huy tinh thần xung kích, tự nguyện của thanh niên trong đáp ứng những yêu cầu, nhiệm vụ của đất nước, phong trào Thanh niên tình nguyện đã trở thành một nét văn hóa đẹp thể hiện tinh thần cống hiến của hàng triệu đoàn viên, thanh niên Việt Nam. Lớp lớp đoàn viên, thanh niên đã xung phong đảm nhận những việc mới, việc khó, đến những nơi xa xôi hẻo lánh, góp sức trẻ của mình với mong muốn dựng xây đất nước trở nên giàu đẹp, hùng cường.
Tình nguyện để cống hiến và trưởng thành
Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XI, nhiệm kỳ 2017 – 2022 đã xác định tập trung triển khai 3 phong trào hành động cách mạng lớn, gồm: "Thanh niên tình nguyện"; "Tuổi trẻ sáng tạo"; "Tuổi trẻ xung kích bảo vệ Tổ quốc". Đi đầu trong các nhóm nội dung lớn thể hiện nhiệm vụ trọng tâm của tổ chức Đoàn, phong trào Thanh niên tình nguyện diễn ra thường xuyên, liên tục, song mỗi năm, Trung ương Đoàn đều phát động riêng một Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè với nhiều sự kiện tập trung, thiết thực, nhằm phát huy cao độ nhất tinh thần tình nguyện của đoàn viên, thanh niên.
Công trình thanh niên Thắp sáng tuyến đường giao thông nông thôn tại xã Phú Đức,huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long. Ảnh: Lê Thúy Hằng - TTXVN
Năm 2000, Ban Thường vụ Trung ương Đoàn phát động chiến dịch trên quy mô toàn quốc "Chiến dịch mùa Hè học sinh - sinh viên tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng", đây là cột mốc đầu tiên đánh dấu chặng đường lịch sử hơn 20 năm với những mùa hè tình nguyện của thanh niên cả nước. Từ năm 2001 chiến dịch được đổi tên thành "Chiến dịch Thanh niên, học sinh, sinh viên tình nguyện hè". Từ năm 2009 đến nay, tên gọi của chiến dịch được khái quát, rút gọn thành "Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè".
Từ năm 2014, Chiến dịch Thanh niên tình nguyện Hè có sự đổi mới về mặt định hướng nội dung, đối tượng, được tổ chức gồm một chương trình và bốn chiến dịch, gồm Chương trình "Tiếp sức mùa thi", Chiến dịch tình nguyện "Mùa Hè xanh" với nòng cốt là đoàn viên, sinh viên các trường đại học, cao đẳng, học viện có sự tham gia đối ứng của lực lượng thanh niên địa bàn; Chiến dịch tình nguyện "Hoa phượng đỏ" dành cho đối tượng chính là học sinh và có sự tham gia của giáo viên trẻ; Chiến dịch tình nguyện "Kỳ nghỉ hồng" dành cho đối tượng là cán bộ, công nhân, viên chức trẻ; Chiến dịch tình nguyện "Hành quân xanh" dành cho đối tượng đoàn viên, thanh niên, cán bộ trẻ trong lực lượng vũ trang nhân dân.
Đội shipper thanh niên vận chuyển lúa cho người dân khi thu hoạch. Ảnh: Đức Hạnh - TTXVN
Qua hơn 20 năm triển khai chiến dịch, đã có hơn nửa triệu công trình thanh niên được thực hiện. Các đội tình nguyện đã sửa chữa và làm mới hàng vạn ki lô mét đường giao thông nông thôn và sửa chữa, xây mới nhà ở cho người dân.
Nằm trong khuôn khổ các hoạt động vì an sinh xã hội của chiến dịch, các cấp bộ đoàn đã tổ chức những đội hình tư vấn, khám chữa bệnh, cấp phát thuốc miễn phí, tư vấn và khám chữa bệnh cho hàng triệu người dân, tổ chức hiến máu nhân đạo thu hút hàng triệu lượt đoàn viên, thanh niên tham gia... Thông qua Chiến dịch thanh niên tình nguyện Hè hàng năm, các cơ sở Đoàn đã phát hiện nhiều tấm gương đoàn viên, thanh niên tiêu biểu, có tinh thần trách nhiệm cao, bản lĩnh vững vàng để xem xét và giới thiệu tham gia các lớp học cảm tình Đảng, cảm tình Đoàn.
Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè năm 2021 diễn ra từ ngày 1/6 đến 31/8, đã thu hút hơn 1 triệu đoàn viên, thanh niên tham gia vào gần 25 nghìn đội hình tình nguyện, trải đều trên nhiều mặt hoạt động như xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, an sinh xã hội, quốc phòng, an ninh và đặc biệt là hỗ trợ người dân phòng, chống dịch COVID-19.
Đoàn viên thanh niên Trường Cao đẳng Y tế Sơn La tham gia hiến máu tình nguyện. Ảnh: Quang Quyết-TTXVN
Bí thư thứ Nhất Trung ương Đoàn Nguyễn Anh Tuấn đánh giá, Chiến dịch năm 2021 đã thể hiện rõ nét thông điệp "3T" gồm "Tiên phong – Tương trợ - Thích ứng". Trong đó, tinh thần "Tiên phong" được thực hiện đồng bộ, rộng rãi qua hình ảnh những y, bác sĩ trẻ, thanh niên lực lượng vũ trang, tình nguyện viên trẻ ở khắp mọi miền Tổ quốc, sẵn sàng gác lại gia đình, công việc để đến tuyến đầu phòng, chống, khắc phục hậu quả của dịch COVID-19.
Đến nay, tinh thần tình nguyện đã ăn sâu, bám rễ trong đời sống thanh niên, từ miền ngược đến miền xuôi, từ nông thôn đến thành thị, trở thành sự háo hức và niềm hăng say cống hiến trong trái tim của mỗi thanh niên. Hiệu quả mang lại từ các Chiến dịch Thanh niên tình nguyện bước đầu góp phần giải quyết một số vấn đề cụ thể của từng địa phương trong cả nước.
Bằng những hoạt động thiết thực, Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè đã để lại những dấu ấn đẹp, củng cố niềm tin của nhân dân và lãnh đạo các cấp, các địa phương đối với thanh niên. Hoạt động tình nguyện trở thành phương thức tập hợp thanh niên đạt hiệu quả cao, thu hút đông đảo thanh niên tham gia một cách tự giác, bằng cả khả năng và chuyên môn của mình. Không dừng lại ở đó, Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè như một ngọn hải đăng, định hướng, dẫn dắt các đội hình tình nguyện tự phát đi vào hoạt động theo định hướng, quy củ.
Với tinh thần đi để học hỏi, đi để cống hiến và trưởng thành, mỗi mùa Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè trôi qua đều giúp lớp lớp các thế hệ đoàn viên, thanh niên được trải nghiệm và học thêm những điều mới, để hiểu sâu sắc và đầy đủ hơn về tinh thần "cho là nhận", bởi những điều họ nhận được đều lớn hơn rất nhiều những điều đã cho đi, hóa thân trở thành những kỷ niệm đẹp, trở thành những sợi dây tình cảm bền chặt, trở thành động lực tinh thần thôi thúc và hỗ trợ cho người trẻ Việt Nam vững vàng hơn, thành công hơn trong cuộc sống. Giờ đây tinh thần tình nguyện đã ăn sâu, trở thành nét văn hóa đẹp trong tư duy; là "phẩm chất", "đặc trưng" khi nhắc đến những đóng góp của người trẻ Việt Nam. Các hoạt động tình nguyện không chỉ diễn ra trong Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè, mà ở mọi thời điểm, mọi nơi khó khăn mà xã hội cần.
Đưa hoạt động tình nguyện gắn bó hơn với cuộc sống cộng đồng
Kế thừa truyền thống, sự tâm huyết của thế hệ cha anh đi trước, lớp cán bộ Đoàn và thế hệ thanh niên hôm nay đã và đang có những cách thức hành động để đưa thanh niên Việt Nam gắn bó hơn với các phong trào tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng, tạo độ lan tỏa cho các hoạt động và khắc sâu hơn những ấn tượng về một nét văn hóa đẹp của người trẻ. Đặc biệt, trước những diễn biến phức tạp của dịch COVID-19, thời gian qua, đã có gần 2 triệu đoàn viên, thanh niên tình nguyện tham gia công tác phòng, chống dịch, hỗ trợ, giúp đỡ hội viên, đoàn viên, thanh, thiếu nhi và nhân dân bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh.
Các thanh niên tình nguyện trao quà Tết thiếu nhi cho các trẻ em trong khu cách ly tại Thuận An (Bình Dương). Ảnh: TTXVN phát
Đặc biệt từ khi đợt dịch lần thứ tư bùng phát, tổ chức Đoàn đã kịp thời cập nhật các nội dung mới theo chỉ đạo của Chính phủ và tình hình thực tế, nhanh chóng thích ứng, thực hiện có hiệu quả các hoạt động tham gia phòng, chống dịch. Công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức, hướng dẫn thanh, thiếu nhi và nhân dân phòng, chống dịch đạt nhiều kết quả nổi bật. Các cấp bộ đoàn đã huy động tối đa các phương tiện thông tin đại chúng để truyền tải đến cộng đồng một cách nhanh chóng, hiệu quả về tình hình dịch bệnh. Từ các phương tiện trực tuyến như báo chí, mạng xã hội đến các phương tiện tuyên truyền truyền thống như loa phát thanh cố định, hệ thống loa kéo di động... đều được đoàn viên, thanh niên tận dụng.
Các tỉnh đoàn, thành đoàn và đoàn trực thuộc đã triển khai cho đoàn viên tham gia phát hiện, đấu tranh trên không gian mạng, phản bác các tin giả, thông tin độc hại, xuyên tạc; chủ động đăng tải cung cấp, chia sẻ các thông tin chính thống về tình hình dịch bệnh, các mô hình hay, các gương điển hình trong phòng, chống dịch, từ đó, thể hiện, lan tỏa tinh thần quyết tâm chiến thắng đại dịch của tuổi trẻ cả nước. Nổi bật, Trung ương Đoàn phối hợp với đơn vị liên quan tổ chức Chiến dịch truyền thông "Thank you Vietnam!", với mục đích cảm ơn đội ngũ y, bác sĩ ở tuyến đầu chống dịch. Tuyến tin bài và mini game "Cùng nói lời cảm ơn với đội ngũ y, bác sĩ chống dịch" đã thu hút hàng triệu lượt tương tác và chia sẻ trên mạng xã hội.
Đoàn viên thanh niên phường 10, quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Mình thăm và phát quà cho các hộ dân có hoàn cảnh khó khăn. Ảnh: Hồng Giang - TTXVN.
Chung tay với chính quyền và ngành y tế trong công tác phòng, chống dịch, các cấp bộ đoàn đã vận động đoàn viên, thanh niên, cơ quan, tổ chức, các nhà hảo tâm quyên góp ủng hộ về cả vật chất và tinh thần. Tổ chức đoàn, hội đã chỉ đạo thực hiện một số hoạt động, cách làm, mô hình hiệu quả, sáng tạo trong vận động nguồn lực, như Chương trình "Sing for life, Sing for love - Hát để sẻ chia" theo hình thức tổ chức các chương trình nghệ thuật trực tuyến, khơi dậy lối sống tính cực, vận động nguồn lực cùng chung tay vượt qua đại dịch.
Các thanh niên tình nguyện huyện Lục Ngạn (Bắc Giang) giúp người dân thu hoạch vải thiều. Ảnh: Danh Lam-TTXVN
Thiết thực hỗ trợ người dân ở các khu vực bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh, Trung ương Đoàn tiếp tục triển khai hiệu quả chương trình "San sẻ yêu thương, chung tay vượt qua đại dịch", "Triệu bữa cơm". Chương trình "Kết nối nông sản - San sẻ yêu thương - Chung tay vượt qua đại dịch" đã tích cực hỗ trợ nông dân thu hoạch, tiêu thụ nông sản trong điều kiện dịch COVID-19 diễn biến phức tạp...
Khi đất nước cần, bằng sức trẻ, trí tuệ, với phương châm "biến tình yêu thành hành động", những đội thanh niên, đội phản ứng nhanh phòng, chống COVID-19 được hình thành; hàng trăm y bác sĩ trẻ lao mình vào tâm dịch với mục tiêu góp phần chung tay đẩy lùi đại dịch COVID-19... Tổ chức đoàn các cấp đã phối hợp với chính quyền địa phương và ngành y tế các cấp trong triển khai công tác phòng, chống dịch: tăng cường tuyên truyền, khoanh vùng dập dịch tại các điểm, vùng có dịch; hỗ trợ truy vết F0, F1 và kiểm soát phương tiện lưu thông trên các tuyến quốc lộ… Các hoạt động tư vấn, khám bệnh, cấp phát trang thiết bị, vật tư y tế; tặng quà, suất ăn cho thanh thiếu nhi và nhân dân chịu ảnh hưởng bởi dịch bệnh... liên tục được triển khai. Hành trình tình nguyện như một sợi chỉ đỏ nối dài, sẽ tiếp tục xuyên suốt đời sống và các phong trào hành động cách mạng của thanh niên Việt Nam, như một nét văn hóa đặc trưng, một biểu tượng đẹp kết tinh từ sự dấn thân và những nỗ lực, cố gắng cống hiến của thanh niên vì sự phát triển của đất nước trong bất cứ thời kỳ nào.
Hiền Hạnh
