Trung thu 2017: Lưu giữ hồn Việt qua những đồ chơi truyền thống

Trung thu 2017: Lưu giữ hồn Việt qua những đồ chơi truyền thống
Ông Nguyễn Đức Thắng, người có gần 30 năm tuổi nghề làm lồng đèn truyền thống. Ảnh: An Hiếu - TTXVN
Ông Nguyễn Đức Thắng, người có gần 30 năm tuổi nghề làm lồng đèn truyền thống. Ảnh: An Hiếu - TTXVN

Ký ức ngọt ngào 

Nhắc đến Trung thu, nhiều người sẽ liên tưởng đến những chiếc đèn ông sao lấp lánh, chiếc mặt nạ kì thú hoặc xa hơn có người sẽ nhớ đến chiếc đèn lồng làm từ vỏ chai, món đồ chơi kì diệu mà những đứa trẻ mộ thời từng háo hức thắp vào đó một cây nến rồi xách đi khắp các ngõ xóm... 

Đặc điểm chung của đồ chơi truyền thống là rực rỡ, nhiều màu sắc, tưởng cầu kỳ mà thực chất lại vô cùng đơn giản. Các đồ chơi truyền thống thường được làm từ những nguyên liệu quen nhau như giấy màu, nan tre, vỏ chai… mà chúng trở nên gần gũi, thân thuộc, trở thành biểu tượng của Trung thu, gắn với ký ức tuổi thơ của các thế hệ người Việt. 

Nguyễn Thu Trang, sinh viên Trường Đại học Ngoại thương Hà Nội chia sẻ, quê em ở Thái Nguyên, trong ba năm đi học xa nhà, Trang không có điều kiện về quê đón Trung thu cùng gia đình. Hàng năm, em và bạn bè vẫn dành thời gian khám phá ngày rằm tháng Tám ở Thủ đô. Vào dịp Trung thu, em luôn nhớ về những đồ chơi nhỏ bé giản dị do bố mẹ em làm cho em. Trang bày tỏ, với em, những món đồ chơi dân dã ấy rất ý nghĩa và luôn mang đến cho em những kỷ niệm ngọt ngào. 

Sinh ra và lớn lên ở Thủ đô Hà Nội, với Nguyễn Thị Thùy Linh, học sinh Trường Trung học Phổ thông Phan Đình Phùng, kỷ niệm về Trung thu không phải là những đêm trăng cùng bạn bè đi khắp xóm làng mà là vào dịp Trung thu, bố mẹ lại mua tặng em một chiếc đèn ông sao, những bộ váy áo hay chiếc mũ công chúa xinh xắn để động viên em chăm ngoan, học giỏi hơn trong năm học mới. Không khí ấm áp dịp Trung thu cùng những món quà nhỏ bé đã trở thành kỷ niệm về tuổi thơ mà vào dịp Trung thu hàng năm Thùy Linh luôn nhớ đến. 
 
Mặt nạ được những nghệ nhân tỉ mẩn vẽ mô phỏng lại các nhân vật dân gian. Ảnh: Phạm Kiên - TTXVN Mặt nạ được những nghệ nhân tỉ mẩn vẽ mô phỏng lại các nhân vật dân gian. Ảnh: Phạm Kiên - TTXVN Trống Trung thu sau khi được chế tác tạo thành khuôn sẽ được các nghệ nhân sơn trang trí. Ảnh: Phạm Kiên - TTXVN Nghệ nhân vẽ trang trí mặt nạ. Ảnh: Phạm Kiên - TTXVN
Mặt nạ được những nghệ nhân tỉ mẩn vẽ mô phỏng lại các nhân vật dân gian. Ảnh: Phạm Kiên - TTXVN
 
Mặt nạ được những nghệ nhân tỉ mẩn vẽ mô phỏng lại các nhân vật dân gian. Ảnh: Phạm Kiên - TTXVN Mặt nạ được những nghệ nhân tỉ mẩn vẽ mô phỏng lại các nhân vật dân gian. Ảnh: Phạm Kiên - TTXVN Trống Trung thu sau khi được chế tác tạo thành khuôn sẽ được các nghệ nhân sơn trang trí. Ảnh: Phạm Kiên - TTXVN Nghệ nhân vẽ trang trí mặt nạ. Ảnh: Phạm Kiên - TTXVN
Mặt nạ được những nghệ nhân tỉ mẩn vẽ mô phỏng lại các nhân vật dân gian. Ảnh: Phạm Kiên - TTXVN
 
Mặt nạ được những nghệ nhân tỉ mẩn vẽ mô phỏng lại các nhân vật dân gian. Ảnh: Phạm Kiên - TTXVN Mặt nạ được những nghệ nhân tỉ mẩn vẽ mô phỏng lại các nhân vật dân gian. Ảnh: Phạm Kiên - TTXVN Trống Trung thu sau khi được chế tác tạo thành khuôn sẽ được các nghệ nhân sơn trang trí. Ảnh: Phạm Kiên - TTXVN Nghệ nhân vẽ trang trí mặt nạ. Ảnh: Phạm Kiên - TTXVN
Trống Trung thu sau khi được chế tác tạo thành khuôn sẽ được các nghệ nhân sơn trang trí. Ảnh: Phạm Kiên - TTXVN
 
Mặt nạ được những nghệ nhân tỉ mẩn vẽ mô phỏng lại các nhân vật dân gian. Ảnh: Phạm Kiên - TTXVN Mặt nạ được những nghệ nhân tỉ mẩn vẽ mô phỏng lại các nhân vật dân gian. Ảnh: Phạm Kiên - TTXVN Trống Trung thu sau khi được chế tác tạo thành khuôn sẽ được các nghệ nhân sơn trang trí. Ảnh: Phạm Kiên - TTXVN Nghệ nhân vẽ trang trí mặt nạ. Ảnh: Phạm Kiên - TTXVN
Nghệ nhân vẽ trang trí mặt nạ. Ảnh: Phạm Kiên - TTXVN

Lưu giữ hồn quê 

Ngày nay, dù nhiều thiết bị điện tử, đồ chơi hiện đại đã "lên ngôi" nhưng các món đồ chơi truyền thống vẫn được nhiều bạn trẻ hào hứng tìm về. Những lớp học làm đồ chơi truyền thống được mở ra trong các dịp lễ, Tết thu hút rất đông các bạn  là học sinh, sinh viên trên địa bàn thành phố Hà Nội và các địa phương lân cận. Họ đến để học về lịch sử của các đồ chơi truyền thống và cách làm ra từng món đồ chơi. 

Nằm trong chuỗi chương trình “Vui Tết Trung thu 2017” do Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long – Hà Nội tổ chức, các sinh viên tình nguyện từ nhiều trường Đại học tại thành phố Hà Nội đã được tập huấn cách làm đồ chơi truyền thống, từ chuồn chuồn tre, quạt giấy, chong chóng đến đèn ông sao, mặt nạ giấy bồi… Sau khóa tập huấn, đội tình nguyện viên được chia thành nhiều nhóm nhỏ để hướng dẫn lại cách làm các đồ chơi truyền thống cho các thiếu nhi tham gia đêm hội trăng rằm. 

Em Đinh Thị Mỹ Linh, thành viên Câu lạc bộ Tuyên truyền văn hóa lịch sử Thăng Long, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Trưởng nhóm làm quạt giấy cho biết, đồ chơi truyền thống là một phần tuổi thơ của em, do đó em mong muốn truyền tình yêu của mình đến các em nhỏ, để các em có thể cảm nhận được rằng, đồ chơi Việt Nam rất đẹp và ý nghĩa. 
 
Tham dự lớp tập huấn của Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long – Hà Nội không chỉ có các bạn nữ mà còn có cả những bạn nam. Em Nguyễn Đức Ninh, sinh viên năm nhất Trường Đại học Bách khoa Hà Nội chia sẻ, các đồ chơi truyền thống như mặt nạ, tò he, chong chóng… có sức hút đặc biệt đối với em. Trong đêm hội, Ninh sẽ hướng dẫn các em nhỏ cách làm quạt giấy, giúp các em nhỏ có một đêm Trung thu trọn vẹn, ý nghĩa hơn. 

Tại các cửa hàng đồ chơi Trung thu ở Hà Nội, những quầy đồ chơi truyền thống vẫn hiện diện. Chị Nguyễn Hằng, chủ một cửa hàng tạp hóa tại phường Dịch Vọng Hậu, quận Cầu Giấy cho biết: “Đèn ông sao là một trong những mặt hàng có sức mua ổn định nhất vì giá rẻ và mẫu mã bắt mắt, trẻ em rất thích. Có những người, Trung thu năm nào cũng mua 1, 2 chiếc về bày trong nhà”. 

Tại phố đi bộ bên bờ hồ Hoàn Kiếm vào dịp cuối tuần luôn thấp thoáng bóng dáng những nghệ nhân tỉ mẩn ngồi nặn tò he, thổi sáo trúc hay tô vẽ chuồn chuồn tre. Những món đồ chơi bình dị này ẩn chứa giá trị sâu sắc về văn hóa truyền thống. 

Với việc tìm về các món đồ chơi truyền thống vào dịp Trung thu của các bạn trẻ, chúng ta tin rằng những giá trị văn hóa truyền thống sẽ còn mãi với thời gian. 
Mai Linh
TTXVN

Có thể bạn quan tâm

Độc đáo nghề làm mão, mặt nạ của đồng bào Khmer

Độc đáo nghề làm mão, mặt nạ của đồng bào Khmer

Đó là chủ đề trưng bày chuyên đề do Bảo tàng tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Bảo tàng tỉnh Vĩnh Long tổ chức, ngày 11/9. Trưng bày giới thiệu đến công chúng những giá trị đặc sắc của nghề làm mão, mặt nạ truyền thống - di sản văn hóa gắn với đời sống tín ngưỡng và các loại hình nghệ thuật biểu diễn dân gian của đồng bào Khmer.

Nhịp cầu nối đôi bờ biên giới với những câu chuyện phối hợp và sẻ chia

Nhịp cầu nối đôi bờ biên giới với những câu chuyện phối hợp và sẻ chia

Tiếng hát “Việt Nam - Trung Hoa” vang lên trong buổi giao lưu tại phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu cho những câu chuyện giữa cán bộ làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới hai nước. Phía sau những tiết mục văn nghệ, trận bóng bàn và hành trình tìm hiểu các điểm đến của địa phương là một mối quan hệ được bồi đắp bằng nhiều năm phối hợp, chia sẻ và đồng hành.

Gìn giữ bản sắc văn hóa, tạo động lực phát triển vùng biên

Gìn giữ bản sắc văn hóa, tạo động lực phát triển vùng biên

Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, tỉnh Lạng Sơn xác định, xây dựng và phát triển nền văn hóa toàn diện, giàu bản sắc, nhân văn, khoa học, hiện đại, trở thành nền tảng vững chắc, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực cho phát triển nhanh và bền vững.

Khai hội truyền thống Đền Minh Lương

Khai hội truyền thống Đền Minh Lương

Trong tiết thu dịu mát, tiếng trống khai hội vang lên giữa không gian cổ kính của Đền Minh Lương, xã Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu những ngày hội đậm sắc màu văn hóa, tín ngưỡng.

Đặc sắc Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du

Đặc sắc Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du

Sáng 6/9 (tức ngày 25/7 âm lịch), tại phường Phan Thiết (tỉnh Lâm Đồng), đoàn Quan Thánh Đế Quân xuất du diễn ra trong sự thích thú của đông đảo người dân địa phương và du khách. Đây là phần hội quan trọng và đặc sắc nhất của Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du lần thứ 15 - năm 2026.

'Đánh thức' nếp nhà xưa và các giá trị văn hóa bản địa

'Đánh thức' nếp nhà xưa và các giá trị văn hóa bản địa

Nằm nép mình bên những ghềnh đá cổ ven biển Sa Huỳnh, làng Gò Cỏ (phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi) đang trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước nhờ mô hình du lịch cộng đồng gắn liền với việc bảo tồn không gian kiến trúc truyền thống và các giá trị văn hóa bản địa.

Thắt chặt tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân khu vực biên giới Việt Nam - Lào

Thắt chặt tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân khu vực biên giới Việt Nam - Lào

Từ ngày 31/8 - 2/9, tại khu vực Cửa khẩu Quốc tế Lóng Sập, xã Lóng Sập diễn ra các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch thu hút đông đảo du khách và nhân dân biên giới Việt Nam và Lào tham gia. Đây là sự kiện trong chuỗi hoạt động thuộc Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, do Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La tổ chức.

Rộn ràng Tết Độc lập ở các bản làng vùng cao Điện Biên

Rộn ràng Tết Độc lập ở các bản làng vùng cao Điện Biên

Tết Độc lập 2/9 không chỉ rộn ràng ở các đô thị mà còn lan tỏa đến những bản làng vùng cao Điện Biên. Trong sắc cờ đỏ, đồng bào các dân tộc khoác lên mình trang phục truyền thống, hòa vào các hoạt động văn hóa, vui hội và đón du khách, cùng lan tỏa niềm tự hào về quê hương, đất nước.

Lai Châu: Trích đoạn Lễ hội Gầu tào văn hóa dân tộc Mông chào mừng Tết Độc lập

Lai Châu: Trích đoạn Lễ hội Gầu tào văn hóa dân tộc Mông chào mừng Tết Độc lập

Trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng Tết Độc lập năm 2026, ngày 2/9/2026, tại Không gian văn hóa Mông thuộc sân vận động xã Than Uyên, Bảo tàng tỉnh Lai Châu phối hợp với UBND xã Than Uyên tổ chức trình diễn cúng cây nêu trích đoạn trong Lễ hội Gầu tào của dân tộc Mông. Đây là một trong những điểm nhấn đặc sắc, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương đến tham quan, trải nghiệm. 

Gần 3.000 người tham gia giải chạy “Đón bình minh trên biển” vào sáng 2/9

Gần 3.000 người tham gia giải chạy “Đón bình minh trên biển” vào sáng 2/9

Sáng 2/9, tại Quảng trường Tháp Nghinh Phong (phường Tuy Hòa), Giải chạy Tuy Hòa bán marathon 2026 “Đón bình minh trên biển” do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức đã hoàn thành các phần thi. Giải có sự tham gia của gần 3.000 vận động viên, xuất phát vào lúc 4 giờ sáng 2/9 với hành trình đi qua các tuyến đường ở phường, kết nối các địa điểm du lịch như Tháp Nghinh Phong, Tháp Nhạn và khu vực biển Tuy Hòa.

Lai Châu chào mừng Tết Độc lập

Lai Châu chào mừng Tết Độc lập

Sáng 2/9/2026, tại Sân vận động xã Than Uyên, tỉnh Lai Châu diễn ra Lễ thượng cờ chào mừng Tết Độc lập năm 2026 với sự tham gia của hơn 2.000 cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang, học sinh, nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu cùng du khách. Sau lễ thượng cờ là các hoạt động múa sạp, diễu hành đường phố mang đậm sắc màu văn hóa các dân tộc vùng cao Lai Châu.

Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu

Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu

Nằm trong chuỗi các hoạt động Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, tối 1/9, tại Quảng trường 8/5 (phường Mộc Châu), tỉnh Sơn La tổ chức Chương trình nghệ thuật với chủ đề "Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu", chào mừng kỷ niệm 81 năm ngày "Tết Độc lập" - Quốc khánh 2/9. Chương trình thu hút đông đảo du khách và nhân dân các dân tộc tỉnh Sơn La đến dự.

Về nơi Tết Độc lập đậm sắc Mường

Về nơi Tết Độc lập đậm sắc Mường

Trong không khí đón mừng Tết Độc lập 2/9, đồng bào Mường ở Lạc Sơn, tỉnh Phú Thọ lại sum họp, tổ chức các hoạt động theo phong tục được duy trì qua nhiều thế hệ. Từ bữa cơm đoàn tụ, những món quà biếu cha mẹ đến bánh uôi, tiếng chiêng, lời hát đối, những phong tục ấy góp phần tạo nên nét văn hóa đặc sắc trong ngày Tết của đồng bào Mường nơi đây.

Tiếng nhạc ngũ âm giữ hồn văn hóa Khmer ở An Giang

Tiếng nhạc ngũ âm giữ hồn văn hóa Khmer ở An Giang

Với đồng bào Khmer Nam Bộ, nhạc ngũ âm không chỉ góp phần tạo nên không khí trang nghiêm trong các nghi lễ Phật giáo hay rộn ràng trong những lễ hội truyền thống, mà còn là một phần văn hóa được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Tại các ngôi chùa Khmer ở An Giang, những lớp học nhạc ngũ âm đang giúp thế hệ trẻ hiểu, yêu và tiếp tục gìn giữ những thanh âm đặc trưng của dân tộc mình.

Sức trẻ gìn giữ âm nhạc truyền thống Tây Nguyên

Sức trẻ gìn giữ âm nhạc truyền thống Tây Nguyên

Phía Tây của tỉnh Quảng Ngãi là nơi mang đậm nét văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số Tây Nguyên; trong đó âm nhạc đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của bà con nhân dân nơi đây.