Việt Nam đạt được nhiều thành tựu trong xóa mù chữ và phổ cập giáo dục

Việt Nam đạt được nhiều thành tựu trong xóa mù chữ và phổ cập giáo dục
Xóa mù chữ, phổ cập giáo dục là chìa khóa mở ra cánh cửa tri thức, mang lại sự phát triển bền vững, thịnh vượng. Tại Việt Nam, xóa mù chữ, phổ cập giáo dục là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước nhằm hướng tới mục tiêu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ công nghiệp hóa-hiện đại hóa đất nước.
Cơ bản đạt được mục tiêu về xóa mù chữ

Biết đọc, biết viết là chìa khóa để tiếp thu kiến thức, kỹ năng sống và là một nhân tố phát triển xã hội và con người. Do đó, xóa nạn mù chữ là đầu tư một cách thông minh cho tương lai và là giai đoạn đầu tiên cho tất cả các hình thức phổ cập giáo dục mới trong thế kỷ XXI. Xóa mù chữ còn là việc làm mấu chốt để hạn chế đói nghèo, giảm thiểu tỷ lệ tử vong ở trẻ em, ngăn chặn đà tăng trưởng dân số, thiết lập bình đẳng giới và bảo đảm phát triển bền vững, hòa bình và dân chủ.

Do đó, năm 1965, UNESCO đã chọn ngày 8-9 hằng năm là Ngày Quốc tế xoá nạn mù chữ. Ngày này được kỷ niệm lần đầu tiên vào năm 1966 nhằm nâng cao tầm quan trọng của việc biết đọc biết viết đối với mỗi cá nhân và cộng đồng trong xã hội.

Tại Việt Nam, ngay sau Ngày tuyên bố độc lập 2-9-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phát động chiến dịch xoá mù chữ, coi mù chữ như một “quốc nạn”, là một trong 3 loại "giặc" nguy hiểm, bên cạnh giặc đói và giặc ngoại xâm. Chưa đầy một tuần sau, ngày 8-9-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh thành lập Nha Bình dân học vụ để phụ trách việc chống nạn mù chữ trong cả nước. Chỉ sau một năm hoạt động Bình dân học vụ đã có hơn 2,5 triệu người biết chữ.
Sau ngày thống nhất đất nước, năm 1979, Trung ương và Chính phủ lại chuẩn bị một bước phát triển mới của giáo dục bằng Nghị quyết 14 của Bộ Chính trị, thực hiện khẩu hiệu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài của nước Việt Nam độc lập, thống nhất, hòa bình. Năm 1987, dưới sự chỉ đạo của Trung ương và Chính phủ, ngành giáo dục đã đưa ra khẩu hiệu: Giữ vững ổn định và phát triển, nhằm khôi phục và đưa sự nghiệp giáo dục thoát khỏi khó khăn; tiếp tục thực hiện đường lối phát triển của Đảng, tiếp tục phong trào xóa mù chữ và phổ cập tiểu học...

Kết quả, đến cuối năm 2000, tất cả các tỉnh/thành phố trong cả nước với 98,03% số quận/huyện; 98,53% số xã/phường đã được công nhận đạt chuẩn quốc gia xóa mù chữ; 94% dân số trong độ tuổi 15-35 đã biết chữ. Đây thực sự là một mốc son lớn trong lịch sử giáo dục nước nhà.

Đến nay, tỷ lệ người biết chữ độ tuổi từ 15-60 là 97,65%, cơ bản đạt được mục tiêu của Đề án xóa mù chữ (đến năm 2020 đạt 98%). Trong đó, số người biết chữ trong độ tuổi 15-35 chiếm tỷ lệ 97,92%; số người biết chữ trong độ tuổi từ 36-60 chiếm tỷ lệ 96,35%. Tỷ lệ người dân tộc thiểu số biết chữ độ tuổi 15-60 là 93,44%. 100% đơn vị cấp tỉnh, huyện và 99,9% đơn vị cấp xã duy trì đạt chuẩn xóa mù chữ.

Cùng với chữ quốc ngữ, việc dạy tiếng nói, chữ viết của các dân tộc thiểu số tiếp tục được quan tâm. Hiện tại, việc dạy và học 8 thứ tiếng dân tộc thiểu số (Mông, Chăm, Khmer, Gia Rai, Ba Na, Ê Đê, M'Nông, Thái) đang được triển khai tại 23 tỉnh, thành phố có đông đồng bào dân tộc thiểu số.
 
Sư Danh Sóc Kha tại chùa Tà Bết, xã Thạnh Lộc (Châu Thành, Kiên Giang) dạy tiếng Khmer cho các em nhỏ. Ảnh: Hồng Đạt - TTXVN
Sư Danh Sóc Kha tại chùa Tà Bết, xã Thạnh Lộc (Châu Thành, Kiên Giang) dạy tiếng Khmer cho các em nhỏ. Ảnh: Hồng Đạt - TTXVN

Hoàn thành sớm phổ cập giáo dục

Cùng với xóa mù chữ, phổ cập giáo dục là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta. Hiến pháp năm 2013 nhấn mạnh: “Công dân có quyền và nghĩa vụ học tập” (Điều 39); “Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, Nhà nước ưu tiên đầu tư và thu hút nguồn đầu tư khác cho giáo dục; từng bước phổ cập giáo dục trung học; phát triển giáo dục đại học, giáo dục chuyên nghiệp; thực hiện chính sách học bổng, học phí hợp lý. Nhà nước ưu tiên phát triển giáo dục vùng miền núi, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và vùng có điều kiện kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn” (Điều 61).

Kiên trì đường lối phát triển giáo dục như là một bộ phận quan trọng của công cuộc đổi mới, tháng 10-2013, Trung ương đã ra Nghị quyết 29 đổi mới căn bản toàn diện nền giáo dục với tinh thần chủ đạo là chuyển từ phát triển số lượng sang phát triển chất lượng, với khẩu hiệu thực học, thực nghiệp để giáo dục con người Việt Nam, thế hệ trẻ Việt Nam và nguồn nhân lực chất lượng cao theo Nghị quyết Đại hội XI đề ra.

Nhằm bảo đảm điều kiện tốt nhất cho giáo dục, đào tạo, những năm qua, dù nguồn ngân sách còn hạn chế, Nhà nước vẫn ưu tiên duy trì mức chi khoảng 20% tổng ngân sách cho giáo dục, đào tạo. Nhờ đó, nước ta đã xây dựng được một hệ thống giáo dục quy mô và đầy đủ các cấp học ở mọi vùng, miền với các loại hình trường lớp đảm bảo nhu cầu học tập cho học sinh các cấp đúng độ tuổi. Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới (công bố ngày 15-3-2018) Việt Nam là một trong số 10 nước có hệ thống giáo dục hàng đầu thế giới ở khu vực Đông Á-Thái Bình Dương tiên phong trong đổi mới giáo dục.

Xã hội hóa giáo dục và hợp tác quốc tế được đẩy mạnh, đạt nhiều kết quả quan trọng. Ngành giáo dục cũng đang tích cực triển khai việc đổi mới nhận thức trong cán bộ quản lý, các thầy cô giáo, học sinh, sinh viên và cộng đồng xã hội; đổi mới chương trình sách giáo khoa giáo dục phổ thông, đồng thời chỉ đạo đổi mới đồng bộ cách tiếp cận và thực hiện chương trình giáo dục phổ thông hiện hành theo hướng chuyển mạnh từ phương thức giáo dục nặng về trang bị kiến thức một chiều sang chú trọng phát triển phẩm chất, năng lực người học.

Sau nhiều nỗ lực, Việt Nam đã hoàn thành phổ cập tiểu học vượt trước 15 năm so với thời hạn của Mục tiêu Thiên niên kỷ (năm 2000). Hiện nay, tất cả các tỉnh, thành phố đều đạt phổ cập trung học cơ sở và đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi; tất cả các địa phương trong cả nước đã được công nhận đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi. Việt Nam đã được UNESCO đánh giá xếp thứ 64/127 nước về phát triển giáo dục.

Tuy nhiên, công tác giáo dục ở Việt Nam vẫn còn tồn tại những hạn chế nhất định. Đó là sự bất bình đẳng trong tiếp cận giáo dục, còn tồn tại khoảng cách về chất lượng giáo dục giữa thành thị và nông thôn, vùng dân tộc thiểu số; việc giáo dục tư tưởng, đạo đức, lối sống cho học sinh chưa được quan tâm đúng mức cả về nội dung và phương pháp. Giáo dục phổ thông mới quan tâm nhiều đến “dạy chữ”, mà chưa quan tâm đúng mức đến kỹ năng sống cho học sinh, sinh viên; việc thi cử còn nặng về điểm số…

Để khắc phục những hạn chế trên, theo các chuyên gia, thời gian tới, ngành giáo dục cần tiếp tục đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục theo hướng chuyển mạnh từ đào tạo, bồi dưỡng kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất của người học. Đồng thời, xây dựng nền giáo dục mở, thực học, thực nghiệp; bảo đảm các điều kiện nâng cao chất lượng giáo dục; chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa và hội nhập quốc tế đối với nền giáo dục... .
 
Minh Duyên (tổng hợp)
(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Gia Lai: Hiến đất mở đường ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Gia Lai: Hiến đất mở đường ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Trong bối cảnh giá trị đất đai ngày càng cao, việc tự nguyện hiến đất thổ cư, đất sản xuất để làm đường chưa bao giờ là quyết định dễ dàng. Tuy nhiên, tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Gia Lai, phong trào tự nguyện hiến đất làm đường lại đang lan tỏa mạnh mẽ, tạo nên bước ngoặt lớn làm thay đổi diện mạo khu vực nông thôn miền núi.

Tết Xíp Xí - Nét văn hóa đẹp của người Thái

Tết Xíp Xí - Nét văn hóa đẹp của người Thái

Tết Xíp Xí là một phong tục truyền thống lâu đời được gìn giữ trong đời sống văn hóa của nhiều cộng đồng dân tộc ở vùng Tây Bắc. Đây là dịp để mỗi gia đình sum họp, tưởng nhớ tổ tiên và gửi gắm những mong ước về bình an, may mắn. Từ những mâm cỗ truyền thống đến các trò chơi dân gian, ngày nay Tết Xíp Xí đang dần trở thành một ngày hội cộng đồng ở Sơn La.

Đưa thi thể nạn nhân khỏi hang đá sâu 40 m

Đưa thi thể nạn nhân khỏi hang đá sâu 40 m

Tối 29/8, lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ Công an tỉnh Tuyên Quang đã đưa được thi thể một người dân lên khỏi hang đá sâu hơn 40 mét tại thôn Mao Sao Phìn, xã Lũng Phìn.

Huy động sức mạnh tổng hợp bảo vệ an ninh biên giới

Huy động sức mạnh tổng hợp bảo vệ an ninh biên giới

An Giang là tỉnh có vị trí chiến lược đặc biệt vùng Tây Nam của Tổ quốc với đường biên giới đất liền dài hơn 140 km với Vương quốc Campuchia; có các cửa khẩu quốc tế, quốc gia, cùng nhiều lối mở dọc tuyến biên giới. Bên cạnh triển khai có hiệu quả các mặt công tác nghiệp vụ, Bộ đội Biên phòng chú trọng công tác xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, tạo nên sức mạnh tổng hợp gìn giữ, bảo vệ an ninh biên giới vững chắc.

Chủ động từ cơ sở, ngăn nguy cơ bệnh viêm da nổi cục lây lan

Chủ động từ cơ sở, ngăn nguy cơ bệnh viêm da nổi cục lây lan

Trước nguy cơ bệnh viêm da nổi cục trên đàn trâu, bò phát sinh, lây lan, tỉnh Tuyên Quang đang đẩy mạnh biện pháp phòng, chống dịch từ cơ sở; trong đó, chú trọng tiêm vaccine tạo miễn dịch, giám sát đàn vật nuôi, vệ sinh, tiêu độc, khử trùng chuồng trại.

Phú Thọ khẩn trương xử lý các điểm sạt lở trên đường tỉnh 448

Phú Thọ khẩn trương xử lý các điểm sạt lở trên đường tỉnh 448

Mưa to đến rất to kéo dài đã khiến nhiều tuyến giao thông trên địa bàn khu vực Hòa Bình (cũ), tỉnh Phú Thọ, xuất hiện tình trạng sạt lở, sụt lún. Trên tuyến đường tỉnh 448, thuộc phường Kỳ Sơn, nhiều vị trí taluy dương bị sạt trượt, đất đá tràn xuống mặt đường; một số đoạn nền đường xuất hiện dấu hiệu nứt, lún, gây ảnh hưởng đến việc đi lại của người dân và phương tiện.

Cần sớm khắc phục sạt lở sông Đăk Snghé (Quảng Ngãi)

Cần sớm khắc phục sạt lở sông Đăk Snghé (Quảng Ngãi)

Từ nhiều năm nay, sông Đăk Snghé đoạn qua xã Kon Braih, tỉnh Quảng Ngãi xuất hiện nhiều điểm sạt lở nghiêm trọng. Bờ sông bị khoét sâu, cuốn trôi đất sản xuất, nhiều vị trí sạt lở tiến sát khu dân cư và tuyến đường dẫn vào làng, khiến người dân luôn lo lắng mỗi khi mưa lớn, lũ về.

Khánh thành đập dâng nước tạo cảnh quan trên sông Lô

Khánh thành đập dâng nước tạo cảnh quan trên sông Lô

Sáng 29/8, tỉnh Tuyên Quang tổ chức khánh thành và đưa vào sử dụng Đập dâng nước tạo cảnh quan trung tâm thành phố Hà Giang (cũ). Đây là công trình có ý nghĩa quan trọng trong việc tạo không gian mặt nước, cải thiện cảnh quan đô thị và thúc đẩy phát triển dịch vụ, du lịch khu vực trung tâm.

Niềm vui của học sinh vùng biên Sơn La trong ngôi trường mới

Niềm vui của học sinh vùng biên Sơn La trong ngôi trường mới

Chỉ còn ít ngày nữa, học sinh tỉnh Sơn La sẽ chính thức bước vào năm học mới 2026 - 2027. Tại các xã biên giới của tỉnh, niềm vui tựu trường năm nay đặc biệt hơn khi các em được học tập, ăn, ở trong những ngôi trường nội trú mới khang trang, hiện đại, đầy đủ trang thiết bị, tiện nghi.

Xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển

Xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển

Ngày 28/8, đồng chí Cảnh đốc cấp 1 Thiệu Phi, Chi đội trưởng, Trưởng đoàn đại biểu Chi đội quản lý biên giới Phòng Thành Cảng (nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa) đã sang thăm và chúc mừng các Đồn Biên phòng tuyến biên giới tỉnh Quảng Ninh nhân dịp kỷ niệm 81 năm ngày Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2026); đồng thời, chúc mừng tỉnh Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Đoàn các Đồn Biên phòng tuyến biên giới tỉnh Quảng Ninh do đồng chí Thượng tá Chu Xuân Quyết, Chính trị viên Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Móng Cái làm Trưởng đoàn đã đón và hội đàm với đoàn.

Tuyên Quang yêu cầu chuẩn bị lực lượng, phương tiện ứng phó thiên tai trước ngày 5/9

Tuyên Quang yêu cầu chuẩn bị lực lượng, phương tiện ứng phó thiên tai trước ngày 5/9

Từ thực tiễn công tác phòng, chống và trước diễn biến thiên tai ngày càng phức tạp, bất thường, cực đoan, khó dự báo, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang Phan Huy Ngọc yêu cầu trước ngày 5/9 tới, các sở, ban, ngành, cơ quan, đơn vị, địa phương phải hoàn thành việc rà soát, đánh giá, chuẩn bị lực lượng, phương tiện, trang thiết bị, vật tư gửi Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh để tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh.

Sẵn sàng ngày tựu trường nơi vùng biên

Sẵn sàng ngày tựu trường nơi vùng biên

Trước thềm năm học mới 2026-2027, hạ tầng giáo dục tại các xã biên giới trên địa bàn thành phố Đồng Nai ghi nhận bước chuyển mình mạnh mẽ. Hàng trăm tỷ đồng được giải ngân kịp thời để hoàn thiện trường lớp, nhà ăn, từ đó tạo động lực giúp học sinh vùng biên bám trường, bám lớp.

Ra mắt Trường Văn hóa Công an nhân dân VI

Ra mắt Trường Văn hóa Công an nhân dân VI

Ngày 28/8, Bộ Công an phối hợp với tỉnh Nghệ An tổ chức Lễ công bố quyết định thành lập Trường Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông nội trú Văn hóa Công an nhân dân VI, nhằm tạo môi trường học tập, rèn luyện toàn diện cho con thương binh, liệt sĩ Công an nhân dân, học sinh có hoàn cảnh khó khăn và trẻ em vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số...

Sức sống mới trên quê hương cách mạng La Bằng

Sức sống mới trên quê hương cách mạng La Bằng

Từ một địa danh ghi dấu sự ra đời của Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên tỉnh Thái Nguyên, La Bằng hôm nay đang khoác lên mình diện mạo mới với hạ tầng ngày càng hoàn thiện, kinh tế phát triển năng động, vùng chè từng bước nâng tầm giá trị và du lịch sinh thái, lịch sử - văn hóa được chú trọng.

Điện Biên động thổ dự án nhà ở xã hội hơn 300 tỷ đồng

Điện Biên động thổ dự án nhà ở xã hội hơn 300 tỷ đồng

Sáng 28/8, tại thôn Yên Trường, xã Thanh Yên, tỉnh Điện Biên, Công ty cổ phần Phát triển Hạ tầng Đô thị số 6 Điện Biên tổ chức Lễ động thổ Dự án Nhà ở xã hội. Với tổng vốn đầu tư sơ bộ 301 tỷ đồng, dự án gồm 280 căn nhà ở xã hội cùng hệ thống hạ tầng đồng bộ, góp phần tạo thêm cơ hội an cư, giúp người dân yên tâm lao động, sản xuất, gắn bó lâu dài với quê hương, cùng xây dựng và phát triển vùng biên giới Điện Biên.

Trao tặng hệ thống đèn năng lượng mặt trời cho nhân dân biên giới

Trao tặng hệ thống đèn năng lượng mặt trời cho nhân dân biên giới

Chiều 27/8, tại xã Khánh Xuân (tỉnh Cao Bằng), Đoàn công tác Bộ Công an do Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an dẫn đầu đã đến thăm, động viên và trao tặng hệ thống điện năng lượng mặt trời cho các hộ dân địa phương.

Bước tiến mới ở vùng đất khó Tân Pheo

Bước tiến mới ở vùng đất khó Tân Pheo

Tân Pheo là xã đặc biệt khó khăn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi của tỉnh Phú Thọ, Xã có 19 xóm, hơn 10.600 người, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 97%. Từ nguồn lực các Chương trình mục tiêu quốc gia, diện mạo vùng quê miền núi từng bước có những đổi thay. 

Lâm Đồng: Khoanh vùng, cảnh báo khu vực có nguy cơ sạt lở ở Đông Gia Nghĩa

Lâm Đồng: Khoanh vùng, cảnh báo khu vực có nguy cơ sạt lở ở Đông Gia Nghĩa

Trước nguy cơ sạt lở tiếp tục diễn biến phức tạp trong điều kiện mưa lớn kéo dài, UBND phường Đông Gia Nghĩa, tỉnh Lâm Đồng đã khoanh vùng, cắm biển cảnh báo tại khu đất của người dân ở Tổ dân phố Cây Xoài, nơi xuất hiện nhiều vết nứt và dấu hiệu sạt trượt trên diện rộng. Khu vực này nằm tiếp giáp dự án đường Đạo Nghĩa - Quảng Khê đang được triển khai.

Tăng chất để sầu riêng giữ vững thị trường xuất khẩu

Tăng chất để sầu riêng giữ vững thị trường xuất khẩu

Sầu riêng đang giúp nhiều hộ dân tại vùng miền núi Khánh Hòa nâng cao thu nhập, vươn lên làm giàu. Tuy nhiên, diện tích loại cây này tăng nhanh, trong khi liên kết tiêu thụ, kiểm soát vật tư nông nghiệp và truy xuất nguồn gốc còn những hạn chế, đặt ra yêu cầu chuyển từ mở rộng diện tích sang nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm.

Quốc lộ 40B sạt lở, sụt lún, nguy cơ chia cắt giao thông

Quốc lộ 40B sạt lở, sụt lún, nguy cơ chia cắt giao thông

Quốc lộ 40B là tuyến giao thông quan trọng theo trục Đông – Tây, kết nối các xã miền núi phía Tây của tỉnh Quảng Ngãi và khu vực phía Đông thuộc địa phận Thành phố Đà Nẵng. Do ảnh hưởng của mưa lớn nhiều ngày, tuyến đường đã xuất hiện nhiều vị trí sạt lở nghiêm trọng, sụt lún mặt đường, gây nguy hiểm cho người và phương tiện tham gia giao thông, gây nguy cơ chia cắt trục kết nối Đông – Tây.

Phát triển chuỗi giá trị chè Thái Nguyên

Phát triển chuỗi giá trị chè Thái Nguyên

Không chỉ là cây chủ lực quốc gia, chè cũng chính là cây chủ lực của tỉnh Thái Nguyên với diện tích hiện nay đạt 22.200 ha, chiếm khoảng 17% diện tích trồng toàn quốc. Bình quân sản lượng hàng năm đạt 272.000 tấn chè búp tươi/năm, giá trị từ cây chè đạt khoảng 14.800 tỷ đồng/năm.

Sơn La công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai tại 5 xã

Sơn La công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai tại 5 xã

Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La vừa ký Quyết định số 2175/QĐ-UBND công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai để ứng phó với mưa lớn, sạt lở đất, lũ quét, ngập lụt xảy ra từ ngày 5/7 đến 25/8/2026 trên địa bàn các xã Chiềng Lao, Mường Bú, Mường Lạn, Mường Chiên và Ngọc Chiến.