Ngày Tết Độc lập với người dân Tân Trào, tỉnh Tuyên Quang là ngày hội thiêng liêng. Cứ vào Tháng Tám hằng năm, Tân Trào lại đón nhiều đoàn khách từ khắp mọi miền đất nước về nguồn. Dưới mái đình, bên cây đa lịch sử, câu chuyện về mùa Thu lịch sử năm 1945 được nhắc lại trong niềm xúc động và tự hào. Tân Trào hôm nay đang nỗ lực dựng thương hiệu văn hóa - du lịch về Tết Độc lập trên quê hương cách mạng.
Kết nối kí ức
Tháng 6/1945, Tân Trào (tỉnh Tuyên Quang) được Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh chọn làm Thủ đô Khu Giải phóng (căn cứ địa chung cho cả nước) trước thềm Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Ngày 16-17/8/1945, Quốc dân Đại hội họp tại đình Tân Trào, tán thành chủ trương tổng khởi nghĩa; thông qua 10 chính sách lớn của Việt Minh; quy định Quốc kỳ là lá cờ đỏ sao vàng, chọn bài “Tiến quân ca” làm Quốc ca và bầu ra Ủy ban Dân tộc Giải phóng Việt Nam do đồng chí Hồ Chí Minh làm Chủ tịch... Cũng đúng ngày 16/8/1945, đồng chí Võ Nguyên Giáp thay mặt Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc đọc Quân lệnh số 1 và chỉ huy đơn vị Giải phóng quân tiến về giải phóng Thái Nguyên, mở đầu cho cuộc Tổng khởi nghĩa. Chỉ ít ngày sau, khí thế cách mạng lan rộng trên cả nước, mang lại thắng lợi to lớn cho nhân dân ta. Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử nơi Thủ đô Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa...
Phó Chủ tịch Thường trực UBND xã Tân Trào Hoàng Văn Cảnh cho biết, đối với cán bộ và nhân dân địa phương, mỗi địa danh như đình Tân Trào, cây đa Tân Trào, lán Nà Nưa, đình Hồng Thái đều ghi dấu những sự kiện trọng đại, là tài sản tinh thần quý báu. Tết Độc lập là dịp để mỗi người dân nơi đây ôn lại truyền thống vẻ vang, tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh, các bậc tiền bối cách mạng, anh hùng liệt sĩ và những người anh hùng đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc... Lễ hội Tân Trào Tết Độc lập năm 2026 diễn ra từ ngày 8-16/8, hướng tới kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9. Các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, trò chơi dân gian và trải nghiệm đã tạo không khí vui tươi, phấn khởi cho người dân trong một không gian văn hóa cộng đồng giàu bản sắc. Địa phương mong muốn người dân và du khách khi đến với Tân Trào không chỉ tham quan những địa danh lịch sử mà còn được hòa mình vào đời sống văn hóa, cảm nhận sâu sắc hơn truyền thống cách mạng và bản sắc văn hóa của quê hương cách mạng.
Ở Tân Trào, bao quanh các “địa chỉ đỏ” là những bản làng, nếp nhà sàn, làn điệu Then, tiếng đàn Tính, phong tục văn hóa, ẩm thực và cuộc sống thường ngày của đồng bào các dân tộc. Khi các giá trị đó được kết nối, hành trình về nguồn không chỉ giúp du khách hiểu thêm về lịch sử mà còn cảm nhận được sức sống của một vùng đất văn hóa. Với thế hệ trẻ, việc trực tiếp đứng dưới mái đình nơi diễn ra Quốc dân Đại hội, đi trên con đường dẫn lên lán Nà Nưa hay nghe câu chuyện về lễ xuất quân dưới cây đa Tân Trào đem đến trải nghiệm sâu sắc so với việc chỉ tiếp cận lịch sử qua sách vở.
Phát huy giá trị di sản
Các cháu học sinh tìm hiểu lịch sử qua nội dung trưng bày trực quan tại Bảo tàng ATK Tân Trào (tỉnh Tuyên Quang).
Chủ tịch UBND xã Tân Trào Dương Minh Tuấn nêu rõ, xã xác định bảo tồn và phát huy giá trị di tích lịch sử gắn với phát triển du lịch bền vững là nhiệm vụ quan trọng. Địa phương tiếp tục phối hợp với các cơ quan chuyên môn để quản lý, bảo vệ, tu bổ, tôn tạo hệ thống di tích; chú trọng giữ gìn cảnh quan, không gian văn hóa và môi trường, bảo đảm tính nguyên gốc, tính chân thực của di sản. Tân Trào từng bước đổi mới phương thức giới thiệu lịch sử, chuyển từ cung cấp thông tin, trưng bày hiện vật sang tăng cường trải nghiệm, tương tác và kể chuyện. Mỗi di tích, địa danh, hiện vật cần trở thành một câu chuyện có chiều sâu, giúp du khách không chỉ đến xem mà còn hiểu được con người, sự kiện và những giá trị lịch sử gắn với vùng đất này.
Địa phương định hướng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, xây dựng nội dung giới thiệu trực quan, sinh động; đổi mới hoạt động thuyết minh và tổ chức nhiều trải nghiệm, trình diễn văn hóa truyền thống phù hợp. Công nghệ có thể tạo thêm cách tiếp cận mới, đặc biệt đối với học sinh, sinh viên và thế hệ trẻ, nhưng không thay thế giá trị của di tích gốc. Việc này giúp những giá trị lịch sử tiếp tục được sống trong đời sống đương đại, thu hút du khách, tạo sinh kế và nâng cao đời sống cho người dân địa phương.
Một định hướng được Tân Trào đặc biệt quan tâm là khuyến khích, hỗ trợ người dân trở thành chủ thể trong hoạt động du lịch. Xã cổ vũ người dân tham gia phát triển homestay, dịch vụ ăn uống, sản phẩm OCOP, sản phẩm thủ công truyền thống, văn nghệ dân gian, hướng dẫn trải nghiệm và các dịch vụ phục vụ du khách. Xã tiến hành các lớp bồi dưỡng kỹ năng giao tiếp, đón tiếp khách, bảo vệ môi trường và xây dựng văn hóa ứng xử văn minh cho các hộ dân, cơ sở kinh doanh. Mỗi người dân cần trở thành một “đại sứ” của quê hương khi trực tiếp tham gia giới thiệu lịch sử, gìn giữ văn hóa, bảo vệ cảnh quan và cung cấp sản phẩm, dịch vụ, khai thác bền vững các giá trị của di sản.
Thiếu nữ dân tộc Tày tìm hiểu những hình ảnh, tư liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh và vùng đất cách mạng Tân Trào (tỉnh Tuyên Quang).
Địa phương kỳ vọng Tết Độc lập từng bước trở thành thương hiệu văn hóa - du lịch của Tân Trào, tạo được sự kết nối giữa di sản, cộng đồng và sản phẩm du lịch; hình thành những trải nghiệm đặc trưng gắn với lịch sử cách mạng, văn hóa cân tộc, ẩm thực địa phương, đời sống nông thôn và cảnh quan sinh thái. Đối với thế hệ trẻ, thông qua các hoạt động về nguồn, tham quan, trải nghiệm tại di tích, hội thi tìm hiểu lịch sử và chương trình của Đoàn Thanh niên, người trẻ được trực tiếp nghe, nhìn, cảm nhận những câu chuyện về Bác Hồ, các bậc tiền bối cách mạng và nhân dân các dân tộc Tân Trào trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập, từ đó có những hành động thiết thực nhằm giữ gìn bản sắc văn hóa, bảo vệ môi trường, chung tay xây dựng quê hương.
Tết Độc lập hôm nay là sự tiếp nối mạch nguồn để những giá trị lịch sử cách mạng không chỉ được nhắc nhớ mà tiếp tục sống trong nhận thức, tình cảm và trách nhiệm của mỗi thế hệ./.
