Tỉnh Yên Bái đã huy động, lồng ghép mọi nguồn lực hỗ trợ làm nhà ở cho hộ nghèo, hộ cận nghèo. Nhờ đó, mỗi năm có hàng nghìn hộ nghèo ổn định cuộc sống và vươn lên thoát nghèo bền vững, góp phần bảo đảm an sinh xã hội trên địa bàn.
Lãnh đạo Mặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện Yên Bình hỗ trợ hộ nghèo xây nhà đại đoàn kết tại huyện Yên Bình (Yên Bái). Ảnh: TTXVN phát
Huy động mọi nguồn lực
Xác định hỗ trợ nhà ở cho các hộ nghèo là chủ trương lớn, Yên Bái đã huy động cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp cùng toàn dân chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát với phương châm Nhà nước hỗ trợ trực tiếp một phần, còn lại là sự đóng góp từ các nguồn xã hội hóa và gia đình tự tổ chức xây dựng nhà ở. Đối với các hộ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, không thể tự tổ chức làm nhà, địa phương nơi cư trú có trách nhiệm huy động các nguồn lực để tổ chức xây nhà.
Bà Vũ Thị Hiền Hạnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Yên Bái cho biết, năm 2023, tỉnh đang hỗ trợ làm mới và sửa chữa gần 1.600 ngôi nhà (làm mới hơn 1.300 nhà, sửa chữa gần 300 nhà) với tổng kinh phí gần 80 tỷ đồng; trong đó, nguồn hỗ trợ từ ngân sách tỉnh chiếm gần 50% và nguồn huy động hợp pháp khác chiếm trên 50%. Địa phương ưu tiên làm mới gần 730 nhà ở tại 2 huyện vùng cao đặc biệt khó khăn là Trạm Tấu và Mù Cang Chải.
Ngay từ đầu năm 2023, nhiều tổ chức, doanh nghiệp, các nhà hảo tâm trong và ngoài tỉnh đã tham gia đóng góp, giúp đỡ các hộ nghèo, hộ cận nghèo trên địa bàn. Cán bộ, công chức, viên chức toàn tỉnh đã ủng hộ một ngày lương. Riêng 3 chi nhánh ngân hàng lớn đứng chân trên địa bàn tỉnh đã hỗ trợ 12,5 tỷ đồng.
Nhờ làm tốt công tác huy động các nguồn lực, nhất là nguồn xã hội hóa, mức hỗ trợ làm nhà mới và sửa chữa nhà của tỉnh cao hơn mức hỗ trợ theo quy định của Trung ương ít nhất từ 20 - 40% cho mỗi nhà. Cụ thể, Yên Bái hỗ trợ với mức 50 triệu đồng/nhà làm mới, 25 triệu đồng/nhà sửa chữa; riêng tại 2 huyện đặc biệt khó khăn là Trạm Tấu và Mù Cang Chải, mức hỗ trợ là 60 triệu đồng/nhà làm mới, 30 triệu đồng/nhà sửa chữa.
Do chuẩn bị tốt nguồn kinh phí, đến nay, nhiều địa phương trên địa bàn đã hoàn thành trên 90% kế hoạch của tỉnh giao như: thành phố Yên Bái, các huyện Văn Yên, Văn Chấn, Trấn Yên, Yên Bình... Tiêu biểu, huyện miền núi Văn Yên đã khởi công được 237/240 nhà, đạt 98,8% kế hoạch năm 2023; trong đó có 108 nhà đã hoàn thành đưa vào sử dụng, 3 nhà còn lại được khởi công trong tháng 9 và hoàn thành vào tháng 11/2023.
Ông Hà Đức Anh, Chủ tịch UBND huyện Văn Yên cho biết, phát huy tinh thần tương thân, tương ái, "lá lành đùm lá rách", bên cạnh nguồn kinh phí hỗ trợ của Nhà nước theo quy định, phần lớn nguồn kinh phí được vận động từ các doanh nghiệp, cơ quan, đơn vị và cộng đồng dân cư trên địa bàn. Tùy vào mỗi nhà, số kinh phí ủng hộ đạt từ 30 - 50% giá trị công trình. Nhờ vậy đã đảm bảo diện tích sử dụng tối thiểu 30 m2, với cứng nền móng, cứng khung tường, cứng mái và tuổi thọ căn nhà từ 20 năm trở lên.
Theo Đề án hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo, hộ cận nghèo trên địa bàn tỉnh đến năm 2025, Yên Bái cần tổng kinh phí gần 150 tỷ; trong đó, 80 tỷ đồng từ nguồn vốn Trung ương thực hiện các Chương trình mục tiêu Quốc gia, còn lại huy động, lồng ghép các nguồn lực xã hội hóa gần 70 tỷ đồng. Với khả năng huy động nguồn lực như hiện nay, dự kiến tỉnh sẽ sớm hoàn thành xây mới và sửa chữa trên 3.000 căn nhà vào năm 2024. Qua đó, xóa hoàn toàn nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn toàn tỉnh trước 1 năm so với mục tiêu Đề án đặt ra.
Lãnh đạo Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Yên Bái hỗ trợ hộ nghèo xây dựng nhà đại đoàn kết tại huyện Yên Bình. Ảnh: TTXVN phát
Tiếp thêm động lực thoát nghèo
Quan điểm của Yên Bái là kịp thời giúp đỡ số hộ nghèo về nhà ở để ổn định cuộc sống, giảm bớt gánh nặng trả nợ vay khi làm nhà, tạo điều kiện cho họ có thêm nguồn lực, yên tâm phát triển kinh tế, thoát nghèo bền vững. Ông Đặng Duy Hiển, Chủ tịch UBND huyện Văn Chấn cho biết, để việc triển khai đạt hiệu quả cao, đúng với tinh thần chỉ đạo của tỉnh, huyện đã gắn trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, địa phương cũng như các tổ chức, cá nhân đối với thực hiện các nhiệm vụ cụ thể; thành lập Ban Chỉ đạo phân công các thành viên phụ trách đến từng hộ gia đình. Công tác rà soát, bình chọn lập danh sách các hộ nghèo, hộ cận nghèo thực hiện đúng tiêu chí quy định, công khai, dân chủ từ cơ sở; có sự tham gia giám sát chặt chẽ của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và người dân.
Sau khi được nhận sự hỗ trợ về nhà ở, hầu hết các hộ nghèo, cận nghèo đều cam kết phấn đấu sau một thời gian sẽ thoát nghèo; tích cực lao động sản xuất, chủ động học hỏi những mô hình hay, cách làm kinh tế giỏi để tự vươn lên, giảm đáng kể việc trông chờ, ỷ lại vào trợ cấp của Nhà nước.
Ông Vũ Lê Thành Anh, Phó Giám đốc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Yên Bái cho rằng, với sự đổi mới trong cách tiếp cận về giảm nghèo, việc hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo, hộ cận nghèo là hoạt động nhân văn sâu sắc, thể hiện sự quan tâm, chăm lo của các cấp, ngành và toàn xã hội chung tay vì người nghèo; đồng thời, tăng cường niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, sự điều hành, chỉ đạo của chính quyền; tăng cường mối quan hệ gắn bó, giúp đỡ lẫn nhau trong cộng đồng dân cư, góp phần ổn định tình hình an ninh trật tự tại cơ sở, thiết thực xây dựng thành công nông thôn mới.
Với tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau”, công tác hỗ trợ làm nhà ở đã được tỉnh Yên Bái triển khai bài bản, công khai, minh bạch, đúng đối tượng, bước đầu đã giải quyết kịp thời khó khăn về nhà ở cho hộ nghèo, hộ cận nghèo trên toàn tỉnh; thiết thực giúp các gia đình cải thiện chất lượng cuộc sống, an cư lạc nghiệp; khơi dậy ý chí tự lực, tự cường và khát vọng vươn lên thoát nghèo, nhất là các hộ nghèo tại các địa bàn đặc biệt khó khăn, vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Tiến Khánh
