An Giang là tỉnh biên giới, với diện tích trên 9.888 km2, dân số hơn 4,9 triệu người; trong đó, đồng bào dân tộc thiểu số có khoảng 472.132 người, chiếm 11,11%.
Thời gian qua, Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã triển khai hiệu quả nhiều cơ chế, chính sách đặc thù của Đảng và Nhà nước dành cho đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói, giảm nghèo, giúp người dân nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống và vươn lên thoát nghèo bền vững.
Đổi thay rõ nét ở vùng dân tộc
Về xã miền núi Ô Lâm (tỉnh An Giang) - một trong những xã khó khăn, có đông đồng bào dân tộc Khmer (chiếm 65% dân số toàn xã) sinh sống hôm nay, chúng tôi cảm nhận rõ sự đổi thay ở vùng đất giàu truyền thống cách mạng này. Kinh tế - xã hội có bước phát triển, sản xuất nông nghiệp ổn định, chuyển đổi cây trồng, vật nuôi hiệu quả; đời sống nhân dân được cải thiện, an sinh xã hội được đảm bảo, diện mạo nông thôn khởi sắc từng ngày.
Bà Neáng Rin, ngụ ấp Tà Miệt, xã Ô Lâm chia sẻ, trước đây đường giao thông vào xã Ô Lâm vô cùng khó khăn đã ảnh hưởng đến đời sống kinh tế của người dân. Những năm gần đây, nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và chính quyền địa phương nên đời sống người dân ngày càng phát triển. Đường sá được đầu tư, nhà cửa khang trang; hoạt động kinh doanh, buôn bán nhộn nhịp; nông sản của bà con làm ra tiêu thụ dễ hơn; khách du lịch đến với Ô Lâm ngày một nhiều hơn…
Chủ tịch UBND xã Ô Lâm Phan Thanh Lương cho biết, thời gian qua, Ô Lâm luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo triển khai tốt chủ trương, chính sách liên quan đến đồng bào dân tộc nói chung và bà con Khmer nói riêng. Đặc biệt, xã đã và đang triển khai hiệu quả 3 chương trình mục tiêu quốc gia như: Giảm nghèo bền vững; phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; xây dựng nông thôn mới. Thông qua các chương trình góp phần đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho gần 3.000 người lao động ở địa phương; kết cấu hạ tầng từng bước cải thiện, diện mạo nông thôn thay đổi, chất lượng sống của người dân được nâng cao; tỷ lệ huy động học sinh các cấp đạt từ 96,7% trở lên; học sinh tốt nghiệp cuối cấp đạt trên 99%. Lĩnh vực y tế và chăm sóc sức khỏe nhân dân được ưu tiên hàng đầu; an sinh xã hội và giảm nghèo bền vững được triển khai hiệu quả…
Bên cạnh đó, các di tích lịch sử - văn hóa, địa điểm du lịch nổi tiếng của Ô Lâm như: Hồ Ô Thum, Khu di tích lịch sử cách mạng Đồi Tức Dụp, Khu di tích lịch sử Ô Tà Sóc… ngày càng được du khách quan tâm, thu hút hơn gần 200.000 lượt du khách đến tham quan mỗi năm.
Theo báo cáo của Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh An Giang (mới) có 102 đơn vị hành chính cấp xã; trong đó có 65 xã và 46 ấp thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Giai đoạn 2021 - 2024, ngân sách nhà nước đã bố trí gần 986 tỷ đồng đầu tư cho chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên toàn tỉnh. Từ đó, làm thay đổi diện mạo, cơ sở hạ tầng tại các xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và nâng cao đời sống người dân.
Người dân xã Ô Lâm đầu tư phát triển kinh tế vườn đồi để kinh doanh du lịch tại khu vực hồ Ô Thum. Ảnh: Công Mạo/TTXVN
Thu nhập bình quân của người dân tộc thiểu số trên địa bàn tăng trên 1,2 lần; số hộ khá, giàu, đủ ăn ngày càng tăng, số hộ nghèo trong đồng bào dân tộc Khmer giảm mạnh theo từng năm (giảm từ 3-4%/năm). Cùng với đó, 100% xã có đường ô tô đến trung tâm được trải nhựa hoặc bê tông hóa; trên 90% khóm, ấp có đường giao thông đến trung tâm xã được cứng hóa; 100% xã có trường tiểu học, trung học cơ sở, lớp mẫu giáo; 100% xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số có trạm y tế đạt chuẩn quốc gia; 100% xã đã phủ sóng phát thanh và sóng truyền hình; hộ sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh đạt trên 90%; hộ sử dụng điện 99,6%…
Tạo đà để khu vực nông thôn phát triển toàn diện
Tri Tôn là một xã thuần nông của tỉnh An Giang, có dân số hơn 50.000 người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 46,8%. Những năm qua, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được thực hiện tốt, đã trở thành “cú huých” để xã Tri Tôn phát triển toàn diện, đời sống vật chất, tinh thần của người dân ngày một nâng lên.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Tri Tôn Trần Văn Cường cho biết, kinh tế - xã hội của xã trong năm 2025 ghi nhận nhiều dấu hiệu khởi sắc; y tế, giáo dục được quan tâm phát triển đồng đều; các chính sách hỗ trợ sản xuất, an sinh xã hội được triển khai hiệu quả, tạo động lực cho người dân vượt qua khó khăn, ổn định cuộc sống. Thu nhập bình quân đầu người của xã đạt 65,57 triệu đồng/năm, tăng mạnh so với trước; thu ngân sách 5 năm qua đạt hơn 177 tỷ đồng, vượt tới 133,7% chỉ tiêu nghị quyết; tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 3,19%.
Hoạt động thương mại, dịch vụ tại Tri Tôn đang phát triển mạnh mẽ, phục vụ tốt nhu cầu tiêu dùng và sinh hoạt của người dân. Đặc biệt, tuy chịu tác động bởi thời tiết và dịch hại, nhưng sản xuất nông nghiệp vẫn giữ vai trò chủ lực. Tổng diện tích gieo trồng 9 tháng của năm 2025 đạt 99,8% kế hoạch.
Đường nông thôn được bên tông hoá, điện lưới quốc gia kéo về tận nhà, được chính quyền hỗ trợ kỹ thuật, nhiều bà con người dân tộc Khmer trên địa bàn xã Tri Tôn (tỉnh An Giang) đã mạnh dạn đầu tư, phát triển mô hình chăn nuôi gà tập trung mang lại thu nhập ổn định. Ảnh: Công Mạo/TTXVN
Các mô hình sản xuất tiến bộ từng bước được áp dụng, góp phần tăng lợi nhuận, giảm chi phí cho nông dân. Cùng với đó, nhiều hợp tác xã nông nghiệp hoạt động hiệu quả: Hợp tác xã Lộc Phát 1, Hợp tác xã Châu Lăng, Hợp tác xã hữu cơ TVP Núi Tô…, giúp liên kết chuỗi giá trị, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm.
Đặc biệt, Tri Tôn có 3 sản phẩm được công nhận đạt chuẩn OCOP "5 sao" cấp quốc gia gồm: Mật thốt nốt sệt, mật thốt nốt hạt và mật thốt nốt bột của Công ty Cổ phần Palmania. Ngoài ra, 4 sản phẩm khác đạt chuẩn OCOP 3 sao.
Mặt khác, xã đang khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch từ cảnh quan thiên nhiên, văn hóa đồng bào Khmer. Nhiều điểm đến ấn tượng được du khách biết đến như hồ Tà Pạ, hồ Soài So, chùa Tà Pạ, chùa Xvayton…, cùng các hoạt động văn hóa, thể thao thú vị như lễ hội khinh khí cầu, đua bò, biểu diễn dù lượn... thu hút hàng chục ngàn lượt du khách mỗi năm.
Theo ông Danh Phúc, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh, giai đoạn 2021 - 2025, An Giang đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng và củng cố hệ thống chính trị vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng đặc biệt khó khăn. Đặc biệt, tỉnh luôn ưu tiên dành nguồn lực từ các chương trình, dự án, chính sách tập trung xây dựng cơ sở hạ tầng thiết yếu như: Giao thông, thủy lợi, điện sinh hoạt, trường học, y tế; hỗ trợ phát triển sản xuất; đào tạo nghề, mở rộng việc làm cho con em người dân tộc thiểu số; triển khai các hoạt động sinh kế, hỗ trợ đồng bào ổn định sản xuất, đời sống.
Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy An Giang Tống Phước Trường (phải) thăm, tặng quà chúc mừng lễ Sene Đôn Ta năm 2025 tại chùa Serey Meang Kol Sa Kor (chùa Vĩnh Thành), xã An Châu, tỉnh An Giang. Ảnh: Công Mạo/TTXVN
Cùng với phát triển kinh tế, An Giang chú trọng bảo tồn bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số. Các lễ hội truyền thống như Chol Chnam Thmay, Sene Dolta, Ok Om Bok… được duy trì và tổ chức trang trọng, mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang Lê Trung Hồ nhấn mạnh, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số giai đoạn 2021-2025 đã thực sự trở thành một trong những trợ lực quan trọng, giúp người dân vươn lên sản xuất, từng bước ổn định đời sống, góp phần đưa An Giang từ một tỉnh còn nhiều khó khăn trở thành địa phương phát triển khá toàn diện của Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước.
Với mục tiêu lấy con người, doanh nghiệp là trung tâm, động lực của phát triển; phát triển bao trùm và gắn với đặc thù địa bàn đa dân tộc, đa văn hóa, thời gian tới, An Giang sẽ tiếp tục thực hiện Chiến lược công tác dân tộc giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Tỉnh ưu tiên phát triển toàn diện, nhanh, bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, khai thác tiềm năng, lợi thế của tỉnh và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đẩy mạnh phát triển kinh tế và đảm bảo an sinh xã hội, giảm nghèo nhanh, bền vững, từng bước đưa An Giang trở thành một tỉnh khá của cả nước vào năm 2030./.
