Bảo tồn nguyên vẹn các giá trị gốc của con đường cổ ở Mỹ Sơn

Sau khi kết thúc thăm dò, khai quật, khảo cổ phế tích kiến trúc đường dẫn có niên đại hàng nghìn năm, tại phía Đông tháp K, thuộc quần thể Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn (xã Duy Phú, huyện Duy Xuyên, Quảng Nam) vào đầu tháng 4/2024, Ban Quản lý Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn và Viện Khảo cổ (Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam) đã có phương án bảo tồn, để vừa bảo vệ nguyên vẹn các giá trị gốc của con đường cổ, vừa đáp ứng nhu cầu tham quan, nghiên cứu của du khách, không để xảy ra tình trạng di tích bị xâm hại, tác động bởi các yếu tố thời tiết, cổ vật bị thất lạc; khẩn trương hoàn thiện hồ sơ khoa học để đưa con đường cổ mới vừa phát lộ ở Mỹ Sơn vào Quy hoạch tổng thể bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa tỉnh Quảng Nam giai đoạn 2024 - 2030, tầm nhìn đến năm 2035.

vna_potal_quang_nam_phat_hien_con_duong_co_nien_dai_hang_nghin_nam_tai_di_san_my_son_7313151.jpg
Con đường cổ mới được phát hiện nằm trên đường dẫn từ tháp K vào trung tâm di tích Mỹ Sơn. Ảnh: Đoàn Hữu Trung - TTXVN

Giám đốc Ban Quản lý Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn Nguyễn Công Khiết cho biết, để bảo vệ nguyên vẹn các giá trị gốc của con đường, các chuyên gia đến từ Viện Khảo cổ và Ban Quản lý Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn đã đánh giá kỹ hiện trạng sau khi phát lộ, xác định các nguy hại tác động trực tiếp đến con đường trong mùa mưa sắp tới, những tác động tiêu cực của con người trong quá trình tham quan.

Trên cơ sở đánh giá thực tiễn, các chuyên gia đề xuất phương án bảo tồn cấp thiết con đường là: sử dụng chất liệu tương thích với chất liệu gốc của con đường cổ để xây dựng công trình thoát nước ngầm từ hố khai quật ra bên ngoài, đào các rãnh cắt nước mưa từ các sườn đồi phía Bắc, không cho nước mưa làm ngập con đường, làm nhà bao che, hàng rào mềm.

Là người có nhiều đóng góp trong việc thăm dò, khai quật, khảo cổ phế tích kiến trúc đường dẫn vào tháp K, đồng thời là người có những đề xuất các giải pháp khoa học trong việc bảo vệ nguyên vẹn và khẩn cấp các giá trị gốc, các hiện vật được tìm thấy, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Văn Doanh, nguyên Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu Đông Nam Á (Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam) cho rằng, việc khẩn trương bảo vệ con đường cổ khỏi sự tác động của các yếu tố như thời tiết, khí hậu, nhất là khi mùa mưa đến là việc làm cấp bách.

vna_potal_quang_nam_phat_hien_con_duong_co_nien_dai_hang_nghin_nam_tai_di_san_my_son_7313137.jpg
Các chuyên gia khảo cổ thị sát khu vực phát lộ con đường cổ tại Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn. Ảnh: Đoàn Hữu Trung - TTXVN

Trước những đề xuất khoa học của các chuyên gia, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Nam Nguyễn Thanh Hồng cho biết, Sở đang cùng với các đơn vị của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, huyện Duy Xuyên chỉ đạo Ban Quản lý Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn thực hiện 3 nhiệm vụ trọng tâm gồm: bảo vệ nguyên vẹn hiện trạng của con đường cổ đã phát lộ; hoàn thiện việc lập hồ sơ khoa học của con đường này; đưa con đường này vào Quy hoạch tổng thể bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa tỉnh Quảng Nam giai đoạn 2024 - 2030, tầm nhìn đến năm 2035.

"Bảo vệ nguyên vẹn các giá trị gốc của con đường cổ vừa phát lộ góp phần làm rõ giá trị của những công trình kiến trúc chưa từng được biết đến ở Mỹ Sơn; đồng thời góp thêm những tư liệu mới, bổ sung hồ sơ khoa học đầy đủ hơn, toàn diện hơn về không gian văn hóa - lịch sử - kiến trúc Mỹ Sơn là việc làm cấp bách", Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Nam khẳng định.Anh Danae Hermann (du khách đến từ Israel) chia sẻ, ấn tượng đầu tiên của anh với Mỹ Sơn là dấu tích của nền văn minh cổ, kiến trúc độc đáo, kỳ bí. Di tích Mỹ Sơn càng lôi cuốn hơn khi vừa tìm ra con đường cổ. Kiến trúc nơi đây là tài sản quý giá của Việt Nam và nhân loại. Do vậy, chất liệu dùng để bảo vệ hay phục dựng con đường cần được đánh giá kỹ lưỡng.

Theo Giám đốc Ban Quản lý Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn Nguyễn Công Khiết, đơn vị đang phối hợp với các cơ quan chức năng, chuyên gia chuẩn bị chu đáo các biện pháp bảo vệ nguyên vẹn giá trị gốc đường cổ nghìn năm tuổi ở Mỹ Sơn khi cấp có thẩm quyền cho phép. Những kỹ thuật và kinh nghiệm trong quá trình trùng tu các đền tháp trong quần thể Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn được các chuyên gia Ấn Độ và Việt Nam thực hiện trước đây cũng được tham khảo cẩn trọng để ứng dụng vào việc trùng tu, bảo vệ nguyên vẹn các giá trị gốc của con đường cổ. Những cổ vật được tìm thấy trong quá trình khai quật khảo cổ như gốm men và đất nung là những hiện vật quan trọng làm cơ sở để đánh giá niên đại của con đường cổ một cách đáng tin cậy nhất. Những hiện vật này đang được bảo quản cẩn trọng tại Ban Quản lý Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn.

Đợt thăm dò, khai quật, khảo cổ học vào đầu tháng 4/2024, các chuyên gia đã tìm thấy nền móng của con đường cổ có niên đại hàng nghìn năm, tương đương với niên đại tháp K trong quần thể Di sản Mỹ Sơn. Con đường làm bằng đất dầm chặt, rộng 9 m, dài hơn 150 m, được xác định là con đường chính mà người Chăm cổ xưa đi vào Mỹ Sơn để hành lễ từ hàng nghìn năm trước...

Đoàn Hữu Trung

Đoàn Hữu Trung ((TTXVN))

Có thể bạn quan tâm

Khám phá lễ hội đền Đôi Cô Cam Đường tại Lào Cai

Khám phá lễ hội đền Đôi Cô Cam Đường tại Lào Cai

Sáng 22/10, Lễ hội đền Đôi Cô Cam Đường năm 2026 với chủ đề “Đền Đôi Cô Cam Đường - Kết nối cội nguồn, dựng xây quê hương” do phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai tổ chức đã chính thức được khai hội thu hút đông đảo du khách thập phương đến chiêm bái. Lễ hội là sự kiện văn hóa có ý nghĩa quan trọng trong đời sống tinh thần của nhân dân địa phương, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, phát huy giá trị di tích, tăng cường sự gắn kết cộng đồng và quảng bá hình ảnh phường Cam Đường đến với du khách trong và ngoài tỉnh.

Gìn giữ nghệ thuật múa dân gian của người Cống

Gìn giữ nghệ thuật múa dân gian của người Cống

Gắn với lao động sản xuất, tín ngưỡng và sinh hoạt cộng đồng, nghệ thuật múa dân gian của người Cống ở Điện Biên vừa lưu giữ những giá trị văn hóa đặc trưng, vừa phản ánh đời sống của một dân tộc rất ít người. Việc nghệ thuật múa của người Cống được đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể mở thêm cơ hội bảo tồn, trao truyền các điệu múa truyền thống, nhất là cho thế hệ trẻ.

Gìn giữ nét đẹp văn hóa Lễ Cơm mới đền Đông Cuông

Gìn giữ nét đẹp văn hóa Lễ Cơm mới đền Đông Cuông

Hằng năm, vào ngày Mão tháng Chín âm lịch, chính quyền và nhân dân xã Đông Cuông, tỉnh Lào Cai tổ chức Lễ hội Cơm mới đền Đông Cuông nhằm tổng kết một năm lao động, sản xuất, bày tỏ lòng tri ân với Mẫu Thượng Ngàn, các đấng thần linh và tổ tiên đã phù hộ cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Năm 2026, ngày Đinh Mão (11/9 âm lịch), tức ngày 20/10 dương lịch là ngày chính lễ với nhiều nghi thức truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa của người Tày Khao.

Độc đáo lễ cúng hồn trâu của người Lự

Độc đáo lễ cúng hồn trâu của người Lự

Trong khuôn khổ Ngày hội Văn hóa dân tộc Lự năm 2026 với chủ đề “Sắc màu văn hóa dân tộc Lự”, UBND xã Khun Há (Lai Châu) tổ chức tái hiện lễ hội Sú Khon Khoài, với điểm nhấn là nghi thức cúng hồn trâu.

Khai mạc Lễ hội Mường Lò năm 2026

Khai mạc Lễ hội Mường Lò năm 2026

Tối 16/10, tại tỉnh Lào Cai, Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 với chủ đề “Tinh hoa Xòe Thái - Sắc màu Tây Bắc” được khai mạc, với điểm nhấn là màn biểu diễn đại Xòe có sự góp mặt của 2.026 người.

Để bản sắc trở thành sức hút của điểm đến

Để bản sắc trở thành sức hút của điểm đến

Từ những sản phẩm dệt lanh qua đôi bàn tay phụ nữ dân tộc Mông, xã Lùng Tám (tỉnh Tuyên Quang) đang tìm hướng kết nối nghề truyền thống với hoạt động trải nghiệm, giới thiệu văn hóa và tiêu thụ sản phẩm.

Đồi Cổ Thạch: Dấu tích xưa giữa miền biển bình yên

Đồi Cổ Thạch: Dấu tích xưa giữa miền biển bình yên

Nằm ở thôn Phú Hạnh, xã Tuy An Đông, tỉnh Đắk Lắk, đồi Cổ Thạch thu hút du khách bởi cảnh quan núi biển giao hòa, con đường đá được người dân truyền lại là có từ hàng trăm năm trước cùng rừng duối lâu năm.

Về 'Ta lêu' nghe tâm tình người H’rê

Về 'Ta lêu' nghe tâm tình người H’rê

Giữa núi rừng Ba Vì, tỉnh Quảng Ngãi, một quán cà phê mang tên “Ta lêu” đang mở ra không gian giao lưu văn hóa độc đáo, nơi những làn điệu dân ca H’rê đến gần hơn với giới trẻ và du khách.

Văn hóa là sức mạnh mềm quốc gia trong kỷ nguyên mới

Văn hóa là sức mạnh mềm quốc gia trong kỷ nguyên mới

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác định phát triển nguồn lực con người và phát triển văn hóa được đặt trong nhóm nhiệm vụ trọng tâm, nhằm biến văn hóa thành nền tảng tỉnh thần, sức mạnh nội sinh và động lực to lớn cho phát triển nhanh, bền vững đất nước.

Bảo tồn, phát huy giá trị di sản gốm Chăm

Bảo tồn, phát huy giá trị di sản gốm Chăm

Ngày 29/11/2022, Nghệ thuật làm gốm của người Chăm được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Sau gần 4 năm, vấn đề đặt ra không còn chỉ là quảng bá danh hiệu, mà là phải lượng hóa được sức sống thực sự của nghề, nhận diện những nguy cơ và chứng minh hiệu quả của các giải pháp bảo vệ.

Sẵn sàng cho Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò rực rỡ, văn minh

Sẵn sàng cho Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò rực rỡ, văn minh

Từ ngày 15 - 21/10, tại Nghĩa Lộ (tỉnh Lào Cai) sẽ diễn ra Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026. Đêm khai mạc vào tối 16/10 với chương trình nghệ thuật đặc sắc “Xòe Thái - Trọn một vòng yêu” được kỳ vọng là điểm nhấn hội tụ sắc màu Tây Bắc. 

Cao Bằng quảng bá làng nghề truyền thống tới du khách

Cao Bằng quảng bá làng nghề truyền thống tới du khách

Được tổ chức vào các ngày cuối tuần tại phố đi bộ Kim Đồng, Tuần trải nghiệm làng nghề truyền thống “Bàn tay người Cao Bằng” mang đến cho người dân và du khách cơ hội khám phá, trải nghiệm trực tiếp các nét văn hóa độc đáo cùng kỹ thuật chế tác thủ công tinh xảo.

Triển lãm 'Sắc màu văn hóa Chăm', trải nghiệm tour di sản tại Lâm Đồng

Triển lãm 'Sắc màu văn hóa Chăm', trải nghiệm tour di sản tại Lâm Đồng

Chào mừng Lễ hội Katê 2026, chuỗi hoạt động văn hóa dân gian Chăm vừa khai mạc ngày 11/10 tại Lâm Đồng với hơn 1.500 hiện vật gốc cùng các màn trình diễn nghề truyền thống. Đặc biệt, đây là lần đầu tiên địa phương đưa vào vận hành tour tham quan kết nối Đền thờ Pô Nít và làng gốm Bình Đức.

Bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc Thái qua Lễ hội Kin Lẩu Khẩu Mẩu

Bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc Thái qua Lễ hội Kin Lẩu Khẩu Mẩu

Ngày 11/10, Lễ hội Kin Lẩu Khẩu Mẩu năm 2026 được tổ chức tại xã Phong Thổ (tỉnh Lai Châu). Đây là hoạt động văn hóa truyền thống mang đậm bản sắc của đồng bào Thái, gắn với đời sống lao động sản xuất, nền văn minh lúa nước và những phong tục tốt đẹp được gìn giữ.