Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc

Đền Bảo Hà là Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia, nơi thờ phụng anh hùng dân tộc Hoàng Bảy, vị tướng tài ba của triều Lê đã có công lớn trong sự nghiệp bảo vệ biên cương phía Bắc của Tổ quốc.

Công lao và đức độ của ông đã in đậm trong tâm thức dân gian, trở thành niềm tự hào của các thế hệ.

Lễ hội đền Bảo Hà năm Ất Tỵ 2025 đã chính thức được khai mạc ngày 8/9 tại xã Bảo Hà, tỉnh Lào Cai thu hút hàng nghìn người dân và du khách đến tham dự. Đây là sự kiện văn hóa, tín ngưỡng quan trọng, gắn bó sâu sắc với đời sống tinh thần của nhân dân, góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

Nơi gửi gắm ước vọng

Từ 6 giờ sáng 8/9, đền Bảo Hà nườm nượp người dân, du khách từ mọi miền Tổ quốc đến dâng hương, cầu mong sự bình an, may mắn, tài lộc cho bản thân và gia đình.

Chị Hoàng Thị Hà, du khách đến từ Hà Nội chia sẻ, hằng năm vào ngày 17/7 âm lịch, ngày giỗ của Đức Thánh Hoàng Bảy, chị đều dành thời gian để đến dâng lễ. Với chị, đây là một điểm tựa về tâm linh, nơi gửi gắm ước vọng về sức khỏe, bình an và may mắn cho mình và người thân.

Anh Nguyễn Văn Phương, phường Văn Phú, tỉnh Lào Cai cho biết, từ ngày 7/8, anh cùng với đoàn của mình đã lên đền để dâng hương, dâng lễ. Ngoài những ngày lễ, Tết thì dịp tháng 7 âm lịch được xem là khoảng thời gian thích hợp nhất bởi tháng này là tháng giỗ của ông Hoàng Bảy.

Đền Bảo Hà là Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia, nơi thờ phụng anh hùng dân tộc Hoàng Bảy, vị tướng tài ba của triều Lê đã có công lớn trong sự nghiệp bảo vệ biên cương phía Bắc của Tổ quốc. Công lao và đức độ của ông đã in đậm trong tâm thức dân gian, trở thành niềm tự hào của các thế hệ.

Theo sử sách ghi lại, vào cuối triều Lê (1740-1786), các châu Thủy Vĩ, Văn Bàn và nhiều nơi khác thuộc phủ Quy Hóa luôn bị giặc tràn sang cướp phá. Triều đình cử danh tướng Nguyễn Hoàng Bảy đưa đội quân tiến dọc sông Hồng đánh đuổi giặc, giải phóng Khau Bàn và xây dựng Bảo Hà thành căn cứ lớn. Tại đây, danh tướng Hoàng Bảy đã tổ chức các thổ ty, tù trưởng luyện tập binh sĩ, sau đó thống lĩnh quân thủy và quân bộ tiến đánh giặc ở Lào Cai, giải phóng các châu thuộc phủ Quy Hóa.

Trong một trận đánh không cân sức với quân giặc, danh tướng Hoàng Bảy đã anh dũng hy sinh. Xác ông bị bỏ xuống sông Hồng, trôi đến Bảo Hà. Nhân dân trong vùng đã chôn cất ông và lập đền thờ. Để ghi nhớ công lao người anh hùng có công với đất nước, các vua Minh Mạng, Thiệu Trị (triều Nguyễn) đã tặng ông danh hiệu "Trấn an hiển liệt" và đền thờ ông được các vua triều Nguyễn cấp sắc phong là "Thần vệ quốc"; đồng bào các dân tộc địa phương tôn thờ ông là vị thần. Ngày giỗ chính của ông là 17/7 âm lịch.

Đền Bảo Hà qua nhiều thế kỷ đã trở thành chốn linh thiêng, nơi hội tụ của văn hóa, tín ngưỡng và tâm linh người Việt. Ngôi đền tọa lạc trên vùng đất Bảo Hà, nơi tả ngạn sông Hồng, là biểu tượng cho ý chí bất khuất, tinh thần đoàn kết và tình yêu quê hương, đất nước, là điểm tựa tâm linh, nơi gửi gắm ước vọng bình an, thịnh vượng, mùa màng bội thu, cuộc sống an vui của nhân dân cả nước.

Chú trọng duy tu, bảo tồn

Từ ngày 1/7, xã Bảo Hà (mới) được thành lập trên cơ sở sáp nhập 5 xã của hai huyện Bảo Yên và Văn Bàn (tỉnh Lào Cai trước đây), đánh dấu bước ngoặt lịch sử quan trọng trong tiến trình tổ chức lại chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp. Bảo Hà trở thành đơn vị hành chính cấp xã có vị trí chiến lược và nhiều tiềm năng phát triển đô thị, du lịch, nông - lâm nghiệp.

Chủ tịch UBND xã Bảo Hà Trần Trung Kiên cho biết, trên địa bàn xã hiện có các di tích và điểm đến tâm linh gồm: Đền Bảo Hà, đền Cô Tân An thờ Thượng Ngàn công chúa, đền Làng Lúc thờ các danh tướng của ông Hoàng Bảy, đền Hai Cô thờ hai Cô nhà Trần. Hệ thống các di tích này tạo thành một quần thể văn hóa tâm linh độc đáo, gắn kết với đời sống cộng đồng, góp phần làm nên thương hiệu “Bảo Hà - miền đất tâm linh”.

Những năm qua, với sự quan tâm chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, cùng sự chung sức đồng lòng của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân địa phương, đền Bảo Hà cũng như lễ hội truyền thống đã không ngừng được tôn tạo, gìn giữ và phát huy. Đặc biệt, Dự án tu bổ, tôn tạo di tích đền Bảo Hà, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai được UBND huyện Bảo Yên (cũ) phê duyệt năm 2021 với tổng mức đầu tư 166 tỷ đồng. Dự án được chia làm hai giai đoạn: giai đoạn 1 với tổng mức đầu tư 80 tỷ đồng (đã hoàn thành); giai đoạn 2 có mức đầu tư 86 tỷ đồng (đang thực hiện).

Việc tu bổ, tôn tạo di tích nhằm làm tăng tuổi thọ và trả lại giá trị, vẻ đẹp cảnh quan chung cho di tích. Dự án hoàn thành sẽ tạo nên một quần thể cảnh quan hấp dẫn, thu hút du khách đến tham quan, hành lễ, tạo điều kiện các dịch vụ đi kèm; từ đó tạo công việc, thu nhập cho người dân và tạo nguồn thu cho ngân sách địa phương. Riêng 8 tháng năm 2025, đền Bảo Hà đón trên một triệu lượt khách du lịch, nộp ngân sách Nhà nước khoảng 60 tỷ đồng.

Lễ hội đền Bảo Hà năm 2025 được tổ chức với các hoạt động, nghi lễ tâm linh diễn ra từ ngày 23/8 đến 11/9 gồm: Lễ hầu khai hội; không gian văn hóa các dân tộc; lễ cầu an, thả đèn hoa đăng; lễ tế, lễ khao quân; lễ giỗ Đức Thánh Hoàng Bảy; lễ rước kiệu; giao lưu thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu đền Bảo Hà. Bên cạnh đó, Ban tổ chức Lễ hội còn tổ chức Giải Bóng đá nữ Cup đền Bảo Hà lần thứ I và Giải Bóng chuyền hơi nam nữ.

Lễ hội là dịp để nhân dân và du khách thập phương về dâng hương, ngưỡng vọng và tưởng nhớ Đức Thánh Hoàng Bảy. Đây cũng là cơ hội gắn kết cộng đồng, giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp niềm tự hào dân tộc và quảng bá hình ảnh quê hương Lào Cai nói chung, vùng đất Bảo Hà nói riêng đến bạn bè gần xa./.