Theo ông Nguyễn Tiến Trọng, Phó trưởng Ban Tôn giáo Chính phủ (Bộ Dân tộc và Tôn giáo), thực hiện Nghị quyết số 105/2025/UBTVQH15 ngày 26/9/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về chương trình lập pháp năm 2026 và Quyết định số 2352/QĐ-TTg ngày 24/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ phân công cơ quan chủ trì soạn thảo và thời hạn trình các dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết trong Chương trình lập pháp năm 2026, thời gian qua, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã tích cực, chủ động xây dựng hồ sơ chính sách Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo (sửa đổi).
Theo đó, hồ sơ chính sách của Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo (sửa đổi) có 5 văn bản: Dự thảo Tờ trình; Dự thảo Báo cáo đánh giá tác động của chính sách; Dự thảo Báo cáo rà soát các chủ trương, đường lối của Đảng, văn bản quy phạm pháp luật, điều ước quốc tế có liên quan đến dự thảo chính sách của Luật tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi); Dự thảo Báo cáo tổng kết việc thi hành Luật tín ngưỡng, Tôn giáo; Bản thuyết minh quy phạm hoá chính sách của Luật tín ngưỡng, Tôn giáo (sửa đổi).
Tại hội nghị, Ban Tôn giáo Chính phủ đã gợi ý tham vấn các đại biểu là những chuyên gia, nhà quản lý về 3 chính sách của Dự án Luật tín ngưỡng, Tôn giáo (sửa đổi), cụ thể như sau:
Chính sách 1 về hoạt động tín ngưỡng, hoạt động tôn giáo trên không gian mạng tập trung vào 3 nội dung cơ bản: Ghi nhận quyền của cá nhân, tổ chức thực hiện hoạt động tín ngưỡng, hoạt động tôn giáo trên không gian mạng; Quy định các nguyên tắc mà cá nhân, tổ chức khi thực hiện hoạt động tín ngưỡng, hoạt động tôn giáo trên không gian mạng phải chấp hành; Trách nhiệm của cá nhân, tổ chức hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng; trách nhiệm của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp viễn thông, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Internet trong việc ngăn chặn các nội dung vi phạm về tín ngưỡng, tôn giáo.
Chính sách 2 về phân quyền, phân cấp để đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo cho mọi người; biện pháp quản lý nhà nước trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo có các nội dung chủ yếu về đăng ký hoạt động tín ngưỡng ngoài cơ sở tín ngưỡng; các nội dung liên quan đến đăng ký người được bổ nhiệm, bầu cử, suy cử chức việc tại tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc, tổ chức được cấp chứng nhận đăng ký hoạt động tôn giáo; bổ sung chủ thể (được mở lớp bồi dưỡng về tôn giáo là tổ chức được cấp chứng nhận đăng ký hoạt động tôn giáo; chủ thể được thực hiện hoạt động xuất bản, sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu văn hóa phẩm...); các biện pháp quản lý nhà nước có tính chất cảnh báo, khuyến cáo, răn đe.
Chính sách 3 về đơn giản hoá thủ tục hành chính và chuyển đổi số trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo tập trung vào 2 nội dung: Tiếp tục đơn giản hoá thủ tục hành chính (không làm phát sinh thủ tục hành chính mới), đồng thời rà soát, bỏ các quy định có liên quan đến cắt giảm thành phần hồ sơ như phiếu lý lịch tư pháp; bỏ các quy định về thành phần hồ sơ, thời hạn thực hiện các thủ tục trong Luật theo hướng giao Chính phủ quy định chi tiết và phù hợp với tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp; thúc đẩy chuyển đổi số trong công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo, góp phần xây dựng Chính phủ số, hướng tới phát triển một nền quản trị số hiện đại, minh bạch, hiệu quả, gắn với việc bảo đảm an toàn thông tin và quyền bảo vệ dữ liệu cá nhân của các chủ thể tôn giáo.
Cũng tại cuộc tham vấn, ý kiến của các chuyên gia, nhà quản lý đã thảo luận, góp ý, phản biện tiếp tục làm rõ, hoàn thiện dự thảo các chính sách có liên quan. Đó là với 3 chính sách nêu trên, có cần bổ sách hay bỏ chính sách nào không? Tên gọi của 3 chính sách đã phù hợp chưa; Có cần sửa đổi, bổ sung gì? Mục tiêu và nội dung của từng chính sách đã đầy đủ chưa? Các giải pháp thực hiện của từng chính sách đã phù hợp chưa?...
Phát biểu tại cuộc tham vấn, Đại tá Vũ Thành Minh, Phó Cục trưởng Cục Dân vận, Bộ Quốc phòng nhất trí rằng việc sửa đổi Luật lần này cần bảo đảm hài hòa ba yêu cầu. Tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân, không phân biệt đối xử. Tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, bảo đảm hoạt động tôn giáo diễn ra đúng pháp luật, minh bạch, ổn định. Đáp ứng yêu cầu bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia, đặc biệt đối với vùng chiến lược biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và không gian mạng.
Kết luận hội nghị, ông Vũ Hoài Bắc - Trưởng ban Tôn giáo Chính phủ đã tiếp thu các ý kiến của chuyên gia, nhà quản lý góp ý tham vấn về hồ sơ chính sách Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo. Hồ sơ chính sách đã thể chế hóa kịp thời các chủ trương, đường lối mới của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là các Nghị quyết về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đột phá phát triển khoa học công nghệ, và đổi mới công tác xây dựng pháp luật. Hồ sơ chính sách đã giải quyết những bất cập thực tiễn sau gần 8 năm thi hành Luật tín ngưỡng, Tôn giáo (năm 2016) và đảm bảo tính thống nhất trong hệ thống pháp luật sau khi Quốc hội ban hành Luật Tổ chức chính quyền địa phương (năm 2025)...
