Tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa 14, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư “Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030”. Nhân dịp này, phóng viên Báo ảnh Dân tộc và Miền núi đã có cuộc phỏng vấn ông Đỗ Văn Chiến, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc về nội dung này…
Ông Đỗ Văn Chiến, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc. Ảnh: Hoàng Quang Hà
* Xin Bộ trưởng cho biết, đồng bào các dân tộc sẽ được hưởng lợi gì từ Chương trình MTQG này?
- Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) này thực hiện ở địa bàn vùng dân tộc thiểu số và miền núi là các xã, thôn có tỷ lệ hộ dân tộc thiểu số từ 15% trở lên trong 10 năm (2021 - 2030). Chương trình chia thành 2 giai đoạn: giai đoạn 1 từ năm 2021 đến năm 2025; giai đoạn 2 từ năm 2026 đến năm 2030. Tổng nguồn vốn thực hiện Chương trình giai đoạn 2021 - 2025 khoảng 137.665 tỷ đồng; giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 134.270 tỷ đồng. Chương trình nhằm phát triển bền vững kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào; thu hẹp dần khoảng cách so với vùng phát triển; giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa tốt đẹp của các dân tộc thiểu số đi đôi với xóa bỏ phong tục tập quán lạc hậu; thực hiện bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ và trẻ em; xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở vững mạnh, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, an ninh biên giới quốc gia; củng cố, tăng cường khối đại đoàn kết các dân tộc, nâng cao niềm tin của đồng bào các dân tộc đối với Đảng, Nhà nước…
Ông Đỗ Văn Chiến, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc tại Hội nghị quán triệt, triển khai các văn bản mới năm 2019, 2020 của Đảng liên quan đến công tác dân vận khu vực trung du và miền núi phía Bắc. Ảnh: Thanh Hải
* Những mục tiêu cụ thể của Chương trình MTQG là gì, thưa Bộ trưởng?
- Mục tiêu đến năm 2025 cải thiện cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội, tạo sinh kế, giải quyết vấn đề bức thiết của đồng bào dân tộc thiểu số, nhất là nhóm dân tộc rất ít người và dân tộc còn nhiều khó khăn đối với hơn 16.100 hộ; hỗ trợ tạo mô hình sinh kế, ổn định đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số ở 382 xã biên giới đất liền; góp phần tăng thu nhập bình quân người dân tộc thiểu số trên 2 lần so với 2020. Bên cạnh đó, chương trình còn góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi hàng năm trên 3%; phấn đấu giảm trên 60% số xã, thôn đặc biệt khó khăn so với tiêu chí năm 2020… Mục tiêu đến năm 2030, chương trình nhằm nâng cao thu nhập bình quân của người dân tộc thiểu số bằng 1/2 bình quân chung của cả nước; giảm hộ nghèo xuống dưới 10%; cơ bản không còn các xã, thôn đặc biệt khó khăn; 70% số xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đạt chuẩn nông thôn mới. Ngoài ra, chương trình nhằm chuyển dịch cơ cấu lao động nông thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số, hàng năm thu hút 3% lao động sang làm các ngành, nghề: công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, du lịch, dịch vụ…
Chòm Cu Vai thuộc Khu tái định cư thôn Háng Xê, xã Xà Hồ, huyện Trạm Tấu (Yên Bái) được quy hoạch và xây dựng để tái định cư cho đồng bào dân tộc Mông. Ảnh: Thanh Miến
* Xin Bộ trưởng cho biết ý nghĩa của Chương trình MTQG này?
- Chương trình MTQG này không chỉ nhằm phát triển kinh tế - xã hội mà còn mang theo sứ mệnh đại đoàn kết các dân tộc; giàu tính nhân văn, thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng và Nhà nước, trong đó ghi đậm dấu ấn lịch sử của Quốc hội khóa 14, của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ nhiệm kỳ 2016 - 2021. Chương trình được phê duyệt, đồng bào rất vui mừng, phấn khởi, mãi mãi biết ơn Đảng và Nhà nước. Bởi lẽ, khi thực hiện, sẽ có hàng vạn hộ đồng bào dân tộc thiểu số được giải quyết nhà ở, đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt; hàng ngàn hộ đồng bào được sắp xếp ổn định dân cư; hàng triệu học sinh ở địa bàn đặc biệt khó khăn được hỗ trợ ăn, ở để học tập; bình đẳng giới, phụ nữ và trẻ em được quan tâm hơn; hàng trăm ngàn người có cơ hội tạo sinh kế, tăng thu nhập. Bản thân tôi tin tưởng rằng, cùng với sự đầu tư của Nhà nước, đồng bào vùng dân tộc thiểu số và miền núi sẽ tiếp tục thay đổi nếp nghĩ, cách làm, đẩy mạnh sản xuất kinh doanh, “vượt qua chính mình” để hòa nhập và phát triển cùng đất nước.
* Xin trân trọng cảm ơn Bộ trưởng!
Hoàng Quang Hà (thực hiện)
