Anh Hoàng Văn Tuân, cán bộ văn hóa UBND xã Quang Trung (Hòa An) - là người sinh ra và lớn lên trên mảnh đất này cho biết: Hiện nay, người Mông ở Quang Trung vẫn duy trì lễ “thay áo mới” cho trống. Nói cách khác là thay tấm da bò bịt ở hai đầu trống đã sử dụng lâu năm nên bị mục và thủng, vì vậy, mỗi lần thay da trên mặt trống gọi là “thay áo” cho thần trống.
Trong khi hầu hết các dân tộc đều có thể sử dụng trống trong các nghi lễ tâm linh hoặc dùng trong các dịp vui chơi lễ hội…, nhưng đối với người Mông ở đây, từ “trống” gợi sự đau thương mất mát, tiễn đưa linh hồn người chết về với tổ tiên nên tiếng “trống” trở thành điều kiêng kị, chỉ có đám tang, làm ma khô mới được dùng. Họ quan niệm, tiếng trống cất lên cùng với lời khấn thầy cúng và tiếng khèn trong đám ma giúp linh hồn của người chết được cởi bỏ tất cả những duyên nợ, khổ ải trên đời.
Theo chân anh Tuân, chúng tôi đến gặp ông Hoàng Văn Súa, 65 tuổi, xóm Đông Sằng, xã Quang Trung - là trưởng họ Hoàng người Mông ở đây, rất am hiểu về phong tục tập quán dân tộc mình, chính ông vừa đứng ra tổ chức lễ “thay áo” trống cho dòng họ. Theo ông Súa, để tổ chức lễ thay áo cho thần trống thì dòng họ và anh em thân thích ở các xóm xung quanh tập trung lại bàn bạc để phân công nhiệm vụ cụ thể: người cõng trống; người mang nước uống, mang gạo, nồi, 1 con gà, 1 tấm da bò, 1 cây khèn, 3 cây trúc; vác dây rừng để đập mặt trống...
Lễ “thay áo” cho thần trống phải tiến hành ở những nơi xa xôi hẻo lánh, cách xa dân cư, không có người qua lại nên thường chọn trên các đỉnh núi. Với quan niệm coi trống như vị thần thiêng liêng nên cần người cõng trống, chỉ khi đi đến địa điểm làm lễ mới cho phép đặt trống xuống đất.
Ông Hoàng Văn Súa (ngoài cùng bên trái), trưởng họ Hoàng người Mông, xóm Đông Sằng, xã Quang Trung (Hòa An) chủ trì làm lễ “thay áo” cho trống. Trước khi làm lễ, trưởng họ mang rượu và thắp hương xin thần thổ địa, chín thần sông, chín thần núi không về quẫy nhiễu, phù hộ cho đoàn thực hiện mọi việc suôn sẻ. Lúc này, những người giúp việc đi chặt 2 cây to về làm mặt bằng, đặt 1 tấm ván phẳng lên buộc chặt vào thân cây, buộc chặt trống với tấm ván. Trong lúc thắp hương, trưởng họ sẽ khấn: Trống ơi! Hôm nay được ngày lành tháng tốt, chúng tôi đưa ông đến đây để thay quần áo mới, xin ông phù hộ độ trì cho dòng họ sớm hoàn thành công việc, không ai bị dây vướng chân, vướng tay, không bị người chỉ tay, không bị ma quỷ quấy nhiễu, phù hộ cho mọi người, mọi nhà, ai cũng mạnh khỏe…
Khi trưởng dòng họ khấn xong, những người giúp việc tháo miếng da bò bịt trên mặt trống đã hỏng ra để thay miếng da mới. Tấm da bò mới được cắt cẩn thận để bịt vào hai đầu thân trống. Một số người sẽ chẻ trúc làm thành nhiều vòng cuốn cả tấm da bò vào thân trống rồi đóng xuống làm cho mặt trống căng. Sau khi trống đã được thay tấm da bò mới, họ dùng dây rừng gọi là dây cầu vồng thay nhau đập lên mặt trống cho đến khi lông bò trên miếng da trụi hết. Tấm da bò được chọn để làm mặt trống phải là bò đực già, không đen trắng lẫn lộn, chỉ một màu, khi đập lên mặt trống, loại dây này không chỉ làm cho da bò mặt trống giãn mỏng ra mà còn vừa có độ bền vừa có nước màu đỏ nhuộm thấm vào da bò để tăng thêm độ mịn, độ dẻo trên mặt trống, tạo cho tiếng trống có thể vang vọng xa hơn. Sau khi hoàn thành, mọi người không quên gắn lên thân trống 2 đồng tiền xu có 9 cánh gọi là đồng tiền lộc phù hộ cho mọi gia đình.
Khi thay “áo mới” cho thần trống hoàn tất, chiếc trống được treo lên và buộc vào gốc cây to, trưởng họ sẽ bắt con gà trống về để làm lễ và khấn: Ông Trống ơi! Hôm nay chúng tôi đưa ông lên đây đã mặc xong quần áo mới, quần áo đẹp như vàng như bạc, mặc áo mới rồi phù hộ cho anh em làng xóm, dòng họ, mọi người mọi nhà luôn may mắn. Bây giờ lấy con gà trống này về quét, quét đẹp, quét đến đâu tốt đến đấy, phải phù hộ cho mọi gia đình, không phản đến những người đã đến giúp mặc áo cho ông, phù hộ độ trì cho mọi người đi đến nơi về đến chốn... Làm lễ quét trống xong, trưởng họ cầm ly rượu mang đi nhờ thầy khèn thổi bài khèn cho thần trống. Khi thầy khèn đang thổi thì mọi người mang thức ăn để cúng thần thổ địa, thần sông, thần núi phù hộ cho mọi người đều gặp may mắn. Một điều đặc biệt, sau khi “thay áo” mới cho trống xong phải mang đi làm ma khô ngay (tục làm ma khô của dân tộc Mông: Sau khi chôn cất người chết được 13 ngày sẽ có thể làm ma khô, tuy nhiên, tùy theo điều kiện kinh tế từng gia đình mà tổ chức, có gia đình tổ chức ngay nhưng cũng có gia đình để một vài tháng hoặc cả năm. Những người tham gia lễ tang ma tươi lúc đầu sẽ tiếp tục chủ trì đám ma khô này. Thời gian tổ chức diễn ra 1 ngày 1 đêm). Khi làm thủ tục trao trống cho người khác mang về làm ma khô thì những người đã tham gia “thay áo” mới cho trống tuyệt đối không được động vào trống và cũng không được giúp mang trống về.
Người Mông luôn tin rằng, sau khi làm lễ “thay áo” cho thần trống, thần trống sẽ phù hộ cho mọi người, mọi nhà, phù hộ gia súc, gia cầm phát triển, vạn vật đều may mắn, tốt đẹp, người người, nhà nhà hạnh phúc, ấm no.
Xuống ruộng bắt cá bằng tay, tìm hiểu cách chế biến món ăn truyền thống, tham quan những gian hàng nông sản và hòa vào sinh hoạt văn hóa của người Tày là những hoạt động được xã Mậu Duệ, tỉnh Tuyên Quang đưa vào Lễ hội Tết cá năm 2026.
Từ ngày 10 - 12/10, Lễ Sene Dolta năm 2026 của đồng bào dân tộc Khmer diễn ra trong không khí rộn ràng, đầm ấm tại khắp các phum sóc ở thành phố Cần Thơ.
Cách trung tâm hành chính tỉnh Điện Biên khoảng 30km, xã Pu Nhi hấp dẫn du khách bởi những thửa ruộng bậc thang mùa lúa chín, cảnh sắc núi rừng mùa thu và những giá trị văn hóa truyền thống được đồng bào Mông gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Sáng 11/10/2026, tại Chùa Đay Om Pu (xã Gia Hòa), thành phố Cần Thơ tổ chức chương trình truyền hình trực tiếp mừng Lễ Sene Dolta năm 2026 với chủ đề “Gìn giữ bản sắc văn hóa, phát huy sức mạnh đoàn kết, kiến tạo tương lai”. Hoạt động nhằm lan tỏa không khí rộn ràng, đầm ấm của ngày lễ lớn đến với đông đảo đồng bào Khmer.
Ngày 10/10, tại TP Hồ Chí Minh, vlog “Sắc Khmer” được giới thiệu, ghi lại hành trình học sinh tìm hiểu lễ Sene Dolta và sinh hoạt tại chùa Kh’leang. Hoạt động hướng đến giúp thanh thiếu niên tham gia giới thiệu văn hóa cộng đồng bằng trải nghiệm và lời kể của mình.
Vào dịp lễ Sene Dolta, nhiều bà con Khmer đang sinh sống và làm việc tại TP Hồ Chí Minh đã tề tựu về chùa Pothiwong, phường Bảy Hiền để dâng lễ vật cúng Phật, cúng dường Chư Tăng và cầu nguyện cho gia đạo bình an, hạnh phúc.
Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương không chỉ là lời tri ân sâu sắc đối với các bậc tiền nhân, mà còn là sợi dây tâm linh gắn kết những người con đất Việt. Việc gìn giữ và trao truyền những giá trị di sản là cách tiếp nối và bồi đắp dòng chảy văn hóa dân tộc.
Ngày 10/10, tại sân đua bò xã An Cư (gần chùa Thơ Mít), Sở Văn hóa, Thể thao tỉnh An Giang phối hợp với Báo và Phát thanh - Truyền hình An Giang, UBND xã An Cư tổ chức Hội đua bò Bảy Núi tranh cúp Truyền hình An Giang lần thứ 31 năm 2026. Sự kiện thu hút hàng nghìn lượt người dân, du khách trong và ngoài nước đến theo dõi, cổ vũ, góp phần tôn vinh nét văn hóa đặc sắc của đồng bào Khmer Nam Bộ.
Trong khuôn khổ Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ tư - năm 2026 tại tỉnh Điện Biên, hoạt động trải nghiệm đẩy xe đạp thồ trên đường Võ Nguyên Giáp, phường Điện Biên Phủ, thu hút sự tham gia hào hứng của người dân.
Sáng 10/10, tại Tháp Pô klong Garai (phường Đô Vinh), đồng bào Chăm theo đạo Bàlamôn tại Khánh Hòa cùng đông đảo người dân, du khách hòa mình vào những nghi lễ truyền thống đặc sắc của Lễ hội Katê năm 2026. Tiếng trống Ginăng, Paranưng, tiếng kèn Saranai cùng những điệu múa Chăm tạo nên không khí lễ hội vừa trang nghiêm, vừa vui tươi.
Tối 9/10, tại Quảng trường 7/5, phường Điện Biên Phủ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với tỉnh Điện Biên tổ chức khai mạc Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV năm 2026 với chủ đề “Sắc màu văn hóa dân tộc Mông – Hội tụ và tỏa sáng”. Sự kiện nhằm tôn vinh, quảng bá các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Mông; góp phần bảo tồn, phát huy bản sắc dân tộc trong đời sống hiện đại. Đây cũng là dịp giới thiệu hình ảnh Điện Biên, tăng cường giao lưu giữa các địa phương có đồng bào Mông sinh sống, thúc đẩy kết nối văn hóa với phát triển du lịch.
Về thu, ruộng bậc thang Hoàng Su Phì khoác sắc vàng óng ả, từng lớp ruộng men theo sườn núi, uốn quanh mái nhà, nối nhau như những đợt sóng giữa đại ngàn.
Chiều 9/10/2026, Lễ cúng Cầu an của đồng bào Chăm theo đạo Bàlamôn đã diễn ra trên tháp Po Sah Inư (phường Phú Thủy, Lâm Đồng). Đây là một nghi thức quan trọng mở đầu cho chuỗi hoạt động trong trong dịp tết Katê của đồng bào Chăm.
Trong 2 ngày 9-10/10, người dân và du khách được trải nghiệm không gian văn hóa dân tộc Thái tại xã Pắc Ta (tỉnh Lai Châu) trong “Lễ hội Cốm Co Giàng” lần thứ I. Đây cũng là dịp để địa phương quảng bá sản vật, cảnh quan và tiềm năng du lịch.
Những đường thêu rực rỡ trên trang phục truyền thống, nét vẽ sáp ong trên vải lanh, tiếng búa rèn, nhịp giã bánh dày cùng các trò chơi dân gian tạo nên bức tranh văn hóa đa sắc màu tại Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV năm 2026 ở Điện Biên. Qua các hoạt động trưng bày, trình diễn và trải nghiệm, những giá trị truyền thống được tái hiện sinh động, góp phần lan tỏa bản sắc văn hóa và gợi mở hướng bảo tồn gắn với phát triển, nâng cao đời sống đồng bào.
Sáng 9/10, tại phường Điện Biên Phủ (tỉnh Điện Biên) các hoạt động văn hóa, triển lãm, thể thao và du lịch trong khuôn khổ Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV năm 2026 chính thức khai mạc, với sự tham gia của 11 tỉnh, gồm: Điện Biên, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên, Sơn La, Cao Bằng, Lai Châu, Lào Cai, Thanh Hóa, Nghệ An và Đắk Lắk.
Hòa vào không khí tưng bừng của Lễ Sen Đôn-ta truyền thống, Giải đua ghe Ngo mini năm 2026 tại thành phố Cần Thơ đã mang đến những màn tranh tài gay cấn, thu hút sự tham gia và cổ vũ cuồng nhiệt của đông đảo người dân.
Ngày 7/10, Thành ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, lãnh đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo thành phố Cần Thơ và đại diện các sở, ban, ngành đã tổ chức 8 đoàn đến thăm, chúc mừng các hòa thượng, sư sãi, tăng ni, phật tử và các gia đình Khmer có công tiêu biểu nhân dịp lễ Sene Dolta năm 2026.
Thương mại điện tử đang được phổ cập đến cơ sở, giúp các hộ kinh doanh, hợp tác xã, nhất là tại vùng sâu vùng xa từng bước nâng cao kỹ năng bán hàng, đưa nông sản, sản phẩm OCOP và đặc sản đến trực tiếp người tiêu dùng trên cả nước.
