Đồng bào dân tộc Cống ở xã Pa Thơm đón Tết hoa mào gà

Đồng bào dân tộc Cống ở xã Pa Thơm đón Tết hoa mào gà
Hoa Mào gà không thể thiếu trong ngày tết của đồng bào dân tộc Cống. Ảnh: Phan Tuấn Anh - TTXVN
Hoa Mào gà không thể thiếu trong ngày tết của đồng bào dân tộc Cống.
Ảnh: Phan Tuấn Anh - TTXVN
Năm nay, bà con ở Huổi Moi rất phấn khởi do đây là lần đầu tiên Tết hoa mào gà được được chính quyền xã Pa Thơm tổ chức quy mô ở bản. Theo đó, trên nẻo đường vào bản, bà con người Cống trong và ngoài xã đã tề tựu về đây để cùng chung vui ngày Tết với bà con bản Huổi Moi. Con đường vào bản nhộn nhịp hơn mọi ngày với những khuôn mặt háo hức, phấn khởi. Sau thời gian tất bật với công việc bếp núc, nhà cửa, đến buổi chiều là thời điểm chuẩn bị diễn ra lễ cúng, các chị em lại được khoác lên mình bộ trang phục dân tộc đẹp nhất, rực rỡ nhất. Trong khi đó, người đàn ông trụ cột trong gia đình từ sáng sớm phải lên nương để hái hoa mào gà.
Hoa Mào gà được cắm ngay trước cửa nhà trong ngày tết. Ảnh: Phan Tuấn Anh - TTXVN
Hoa Mào gà được cắm ngay trước cửa nhà trong ngày tết.
Ảnh: Phan Tuấn Anh - TTXVN
Theo quan niệm của người Cống, hoa mào gà là biểu tượng của sự may mắn, tốt đẹp. Hoa mào gà được dùng để trang trí trước cổng nhà thầy cúng và dùng để làm lễ vật trong nghi thức cúng. Đến buổi chiều, trước khi diễn ra lễ cúng, các gia chủ mang lễ vật gồm hoa mào gà, sóc hoặc chuột, cá suối, gà, bánh tẻ, củ quả, rượu đến nhà thầy cúng. Người chủ trì lễ cúng là già làng, người có uy tín được bà con trong bản kính trọng và cũng chính là thầy cúng trong phần lễ. Địa điểm diễn ra lễ cúng cho Tết hoa mào gà là nhà thầy cúng. Trước khi diễn ra lễ một tuần, thầy cúng chọn ngày lành, tháng tốt (tránh ngày mất, chôn cất của những người quá cố trong bản) để tổ chức ngày Tết. Lễ vật của tất cả bà con trong bản được xếp lại thành một mâm lễ thịnh soạn (xếp theo cặp) đặt ở góc nhà, phía trên cắm những bông hoa mào gà đỏ rực, thắp nến sáp ong.
Người dân chuẩn bị lễ cúng. Ảnh: Phan Tuấn Anh - TTXVN
Người dân chuẩn bị lễ cúng. Ảnh: Phan Tuấn Anh - TTXVN
Khi mọi lễ vật đã được chuẩn bị chu đáo, mọi người tắm rửa sạch sẽ, mặc trang phục dân tộc truyền thống đến tụ họp tại nhà thầy cúng. Khoảng 4 giờ chiều, thầy cúng bắt đầu nghi lễ cúng cho tổ tiên và cho bản làng. Trong bài cúng, thầy cúng mời tổ tiên về; báo cáo cho các thần linh, tổ tiên biết bà con tổ chức nghi lễ. Thầy cúng thay mặt dân bản báo cáo tình hình mùa màng, chăn nuôi, sức khỏe của bà con trong năm qua và cầu xin các thần linh, tổ tiên phù hộ dân bản sang năm mới dồi dào sức khỏe, mùa màng bội thu, gà, lợn đầy chuồng và cầu cho mọi sự tốt lành may mắn đến cho bản mường. Sau lễ cúng, người dân trong bản gõ cồng chiêng mừng kết thúc buổi lễ. Sau đó, thầy cúng nâng chén rượu mời bà con cũng như bạn bè, du khách cùng chung vui năm mới với những điều tốt đẹp nhất.
 
Đồ cúng của các gia đình trong bản mang đến nhà thầy cúng làm lễ. Ảnh: Phan Tuấn Anh - TTXVN
Đồ cúng của các gia đình trong bản mang đến nhà thầy cúng làm lễ. 
Ảnh: Phan Tuấn Anh - TTXVN
Thầy cúng Nạ Văn May ở bản Huổi Moi, cho biết: Tết hoa mào gà được tổ chức khi bà con trong bản thu hoạch xong mùa màng. Ngày Tết là dịp thể hiện mong muốn của người dân bản về sự đoàn kết, ai cũng khỏe mạnh, mùa màng bội thu, nhiều lợn, nhiều gà, đời sống hạnh phúc và làm ăn phát đạt… Tết hoa mào gà là dịp để bà con hướng về cội nguồn tổ tiên và bày tỏ lòng biết ơn với các thần linh đã phù hộ cho bà con suốt một năm qua có sức khỏe và mùa màng tươi tốt; đồng thời, cầu xin những điều tốt đẹp cho một năm mới.
Thầy cúng làm lễ cho cả bản, mong một năm mưa thuận gió hòa. Ảnh: Phan Tuấn Anh - TTXVN
Thầy cúng làm lễ cho cả bản, mong một năm mưa thuận gió hòa.
Ảnh: Phan Tuấn Anh - TTXVN
Tối đến, cả bản cùng hân hoan trong tiếng chiêng đồng, cùng nhau nhảy múa, hát ca và ném những hạt giống thóc, ngô ra khắp không gian xung quanh với mong ước bản mường bước sang một năm mới vạn vật sẽ sinh sôi nảy nở như những trận mưa hạt giống này. Mọi người đến xem hò reo, cổ vũ náo nhiệt, khiến không khí của ngày hội thêm tưng bừng. Chương trình vui Tết hoa mào gà được kéo dài đến ngày hôm sau, bà con trong bản tập trung ra bãi đất trống để tham gia phần hội, với các chương trình văn nghệ và thi thố các trò chơi dân gian như: đi cà kheo, kéo co, đẩy gậy… Các trò chơi được diễn ra sôi nổi với sự cổ vũ nhiệt tình của bà con trong bản và khách mời. Ngoài phần thi thố quyết liệt, các vận động viên mời bà con trong bản và khách mời cùng tham gia chơi các trò chơi dân gian.
Một nghi thức trong lễ cúng tết Mền Lóong Phạt Ái. Ảnh: Phan Tuấn Anh - TTXVN
Một nghi thức trong lễ cúng tết Mền Lóong Phạt Ái. 
Ảnh: Phan Tuấn Anh - TTXVN
Chị Nạ Thị Chiêu, người dân bản Huổi Moi, cho biết: Năm nay, được xã tổ chức ngày Tết hoa mào gà cho bà con nên người dân rất phấn khởi và háo hức. Để chuẩn bị cho ngày Tết, chị đã tự tay may bộ quần áo mới cho mình và cho các con nhằm dành riêng cho dịp này. Dù cuộc sống còn thiếu thốn nhưng cứ đến ngày Tết, mọi người trong bản lại quây quần và vui chơi, để có động lực cho một năm mới thêm may mắn và công việc nương rẫy thêm thuận lợi.
Tết hoa mào gà là nghi lễ lớn, độc đáo nhất và được xem là Tết cổ truyền trong năm của đồng bào dân tộc Cống ở Điện Biên. Ảnh: Phan Tuấn Anh - TTXVN
Tết hoa mào gà là nghi lễ lớn, độc đáo nhất và được xem là Tết cổ truyền trong năm của đồng bào dân tộc Cống ở Điện Biên. Ảnh: Phan Tuấn Anh - TTXVN
Huổi Moi là một trong những bản khó khăn nhất của xã Pa Thơm, với 32 hộ dân và 100% là người dân tộc Cống, trong đó có đến 29 hộ nghèo. Hiện nay, Huổi Moi vẫn chưa có điện, chưa có nước sạch sinh hoạt, người dân phải sử dụng nguồn nước từ các khe suối. Người dân sống trên địa hình đất dốc lại cằn cỗi nên rất khó để trồng trọt, chăn nuôi. Mặt khác, do giao thông đi lại khó khăn, xa trung tâm xã nên cuộc sống bà con chủ yếu là tự cung tự cấp. Tuy vậy, người dân trong bản vẫn lưu giữ những nét văn hóa dân tộc đặc sắc từ nhà cửa, trang phục đến các nghi lễ văn hóa như: lễ cúng cơm mới, cúng ma nhà, cúng tổ tiên trời đất, lễ cưới, lễ mừng nhà mới. Ông Lò Văn Hoàn, Bí thư Đảng ủy xã Pa Thơm, khẳng định: Qua các hoạt động lễ hội, đồng bào dân tộc Cống từng bước bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống hiện nay, tôn vinh bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc Cống; đồng thời, động viên, khích lệ các nghệ nhân, đồng bào trong cộng đồng dân tộc Cống nâng cao ý thức gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống, không ngừng sáng tạo, làm phong phú nền văn hóa dân tộc, góp phần vào làm giàu thêm văn hóa các dân tộc tỉnh Điện Biên. Bí thư Đảng ủy xã Pa Thơm cũng cho biết, hiện toàn xã có 3 dân tộc là Lào, Khơ Mú và Cống sinh sống; trong đó, người dân tộc Cống hiện có 110 hộ, chiếm hơn 30% dân số trong xã, sống tập trung ở hai bản Huổi Moi và Púng Bon. Những năm qua, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chương trình, chính sách quan tâm đến người dân tộc Cống ở Pa Thơm cũng như các địa phương khác trong tỉnh, cụ thể là Đề án “phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc Cống” đã được UBND tỉnh Điện Biên phê duyệt từ năm 2012. Nhờ có Đề án mà nơi đây đã đầu tư xây dựng các công trình giao thông, thủy lợi, giáo dục, văn hóa… Tuy nhiên, hiện nay cuộc sống của cộng đồng người dân tộc Cống tại xã Pa Thơm vẫn còn nhiều khó khăn; đặc biệt là bản Huổi Moi.
Xuân Tư

Có thể bạn quan tâm

Khám phá lễ hội đền Đôi Cô Cam Đường tại Lào Cai

Khám phá lễ hội đền Đôi Cô Cam Đường tại Lào Cai

Sáng 22/10, Lễ hội đền Đôi Cô Cam Đường năm 2026 với chủ đề “Đền Đôi Cô Cam Đường - Kết nối cội nguồn, dựng xây quê hương” do phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai tổ chức đã chính thức được khai hội thu hút đông đảo du khách thập phương đến chiêm bái. Lễ hội là sự kiện văn hóa có ý nghĩa quan trọng trong đời sống tinh thần của nhân dân địa phương, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, phát huy giá trị di tích, tăng cường sự gắn kết cộng đồng và quảng bá hình ảnh phường Cam Đường đến với du khách trong và ngoài tỉnh.

Gìn giữ nghệ thuật múa dân gian của người Cống

Gìn giữ nghệ thuật múa dân gian của người Cống

Gắn với lao động sản xuất, tín ngưỡng và sinh hoạt cộng đồng, nghệ thuật múa dân gian của người Cống ở Điện Biên vừa lưu giữ những giá trị văn hóa đặc trưng, vừa phản ánh đời sống của một dân tộc rất ít người. Việc nghệ thuật múa của người Cống được đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể mở thêm cơ hội bảo tồn, trao truyền các điệu múa truyền thống, nhất là cho thế hệ trẻ.

Gìn giữ nét đẹp văn hóa Lễ Cơm mới đền Đông Cuông

Gìn giữ nét đẹp văn hóa Lễ Cơm mới đền Đông Cuông

Hằng năm, vào ngày Mão tháng Chín âm lịch, chính quyền và nhân dân xã Đông Cuông, tỉnh Lào Cai tổ chức Lễ hội Cơm mới đền Đông Cuông nhằm tổng kết một năm lao động, sản xuất, bày tỏ lòng tri ân với Mẫu Thượng Ngàn, các đấng thần linh và tổ tiên đã phù hộ cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Năm 2026, ngày Đinh Mão (11/9 âm lịch), tức ngày 20/10 dương lịch là ngày chính lễ với nhiều nghi thức truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa của người Tày Khao.

Độc đáo lễ cúng hồn trâu của người Lự

Độc đáo lễ cúng hồn trâu của người Lự

Trong khuôn khổ Ngày hội Văn hóa dân tộc Lự năm 2026 với chủ đề “Sắc màu văn hóa dân tộc Lự”, UBND xã Khun Há (Lai Châu) tổ chức tái hiện lễ hội Sú Khon Khoài, với điểm nhấn là nghi thức cúng hồn trâu.

Khai mạc Lễ hội Mường Lò năm 2026

Khai mạc Lễ hội Mường Lò năm 2026

Tối 16/10, tại tỉnh Lào Cai, Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 với chủ đề “Tinh hoa Xòe Thái - Sắc màu Tây Bắc” được khai mạc, với điểm nhấn là màn biểu diễn đại Xòe có sự góp mặt của 2.026 người.

Để bản sắc trở thành sức hút của điểm đến

Để bản sắc trở thành sức hút của điểm đến

Từ những sản phẩm dệt lanh qua đôi bàn tay phụ nữ dân tộc Mông, xã Lùng Tám (tỉnh Tuyên Quang) đang tìm hướng kết nối nghề truyền thống với hoạt động trải nghiệm, giới thiệu văn hóa và tiêu thụ sản phẩm.

Đồi Cổ Thạch: Dấu tích xưa giữa miền biển bình yên

Đồi Cổ Thạch: Dấu tích xưa giữa miền biển bình yên

Nằm ở thôn Phú Hạnh, xã Tuy An Đông, tỉnh Đắk Lắk, đồi Cổ Thạch thu hút du khách bởi cảnh quan núi biển giao hòa, con đường đá được người dân truyền lại là có từ hàng trăm năm trước cùng rừng duối lâu năm.

Về 'Ta lêu' nghe tâm tình người H’rê

Về 'Ta lêu' nghe tâm tình người H’rê

Giữa núi rừng Ba Vì, tỉnh Quảng Ngãi, một quán cà phê mang tên “Ta lêu” đang mở ra không gian giao lưu văn hóa độc đáo, nơi những làn điệu dân ca H’rê đến gần hơn với giới trẻ và du khách.

Văn hóa là sức mạnh mềm quốc gia trong kỷ nguyên mới

Văn hóa là sức mạnh mềm quốc gia trong kỷ nguyên mới

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác định phát triển nguồn lực con người và phát triển văn hóa được đặt trong nhóm nhiệm vụ trọng tâm, nhằm biến văn hóa thành nền tảng tỉnh thần, sức mạnh nội sinh và động lực to lớn cho phát triển nhanh, bền vững đất nước.

Bảo tồn, phát huy giá trị di sản gốm Chăm

Bảo tồn, phát huy giá trị di sản gốm Chăm

Ngày 29/11/2022, Nghệ thuật làm gốm của người Chăm được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Sau gần 4 năm, vấn đề đặt ra không còn chỉ là quảng bá danh hiệu, mà là phải lượng hóa được sức sống thực sự của nghề, nhận diện những nguy cơ và chứng minh hiệu quả của các giải pháp bảo vệ.

Sẵn sàng cho Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò rực rỡ, văn minh

Sẵn sàng cho Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò rực rỡ, văn minh

Từ ngày 15 - 21/10, tại Nghĩa Lộ (tỉnh Lào Cai) sẽ diễn ra Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026. Đêm khai mạc vào tối 16/10 với chương trình nghệ thuật đặc sắc “Xòe Thái - Trọn một vòng yêu” được kỳ vọng là điểm nhấn hội tụ sắc màu Tây Bắc. 

Cao Bằng quảng bá làng nghề truyền thống tới du khách

Cao Bằng quảng bá làng nghề truyền thống tới du khách

Được tổ chức vào các ngày cuối tuần tại phố đi bộ Kim Đồng, Tuần trải nghiệm làng nghề truyền thống “Bàn tay người Cao Bằng” mang đến cho người dân và du khách cơ hội khám phá, trải nghiệm trực tiếp các nét văn hóa độc đáo cùng kỹ thuật chế tác thủ công tinh xảo.

Triển lãm 'Sắc màu văn hóa Chăm', trải nghiệm tour di sản tại Lâm Đồng

Triển lãm 'Sắc màu văn hóa Chăm', trải nghiệm tour di sản tại Lâm Đồng

Chào mừng Lễ hội Katê 2026, chuỗi hoạt động văn hóa dân gian Chăm vừa khai mạc ngày 11/10 tại Lâm Đồng với hơn 1.500 hiện vật gốc cùng các màn trình diễn nghề truyền thống. Đặc biệt, đây là lần đầu tiên địa phương đưa vào vận hành tour tham quan kết nối Đền thờ Pô Nít và làng gốm Bình Đức.

Bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc Thái qua Lễ hội Kin Lẩu Khẩu Mẩu

Bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc Thái qua Lễ hội Kin Lẩu Khẩu Mẩu

Ngày 11/10, Lễ hội Kin Lẩu Khẩu Mẩu năm 2026 được tổ chức tại xã Phong Thổ (tỉnh Lai Châu). Đây là hoạt động văn hóa truyền thống mang đậm bản sắc của đồng bào Thái, gắn với đời sống lao động sản xuất, nền văn minh lúa nước và những phong tục tốt đẹp được gìn giữ.