Sau hơn 10 năm định cư ở bon mới, các hộ đồng bào dân tộc M’Nông tại bon Bu Prăng 2, xã Quảng Trực (tỉnh Lâm Đồng) đã dần an cư, lạc nghiệp. Các chính sách hỗ trợ của Nhà nước đã “đơm hoa, kết trái”, giúp người dân thoát nghèo bền vững, vươn lên khấm khá.
Vững tin vào định hướng
Năm 2011 - 2012, hàng chục hộ đồng bào dân tộc M’Nông tại xã Quảng Trực được chuyển đến cư trú tại bon Bu Prăng 2. Các hộ dân được cấp đất ở, nhà ở, đất sản xuất và hỗ trợ cây giống, con giống, phân bón để định canh, định cư, phát triển kinh tế, vươn lên thoát nghèo.
Chị Thị Nhay (35 tuổi, người dân tại bon Bu Prăng 2) cho biết, ngoài căn nhà với diện tích gần 40m2 được xây dựng trên một khuôn viên rộng rãi, gia đình chị được Nhà nước cấp hơn 1,8ha đất để canh tác. Các hộ dân cũng được hỗ trợ cây giống mắc ca, phân bón, nông cụ…, được tổ chức tập huấn kỹ thuật trồng và chăm sóc mắc ca.
Trao đổi với phóng viên bên căn nhà khang trang đang được xây dựng hoàn thiện, chị Thị Nhay cho biết, gia đình làm được căn nhà trị giá hơn 300 triệu đồng hiện nay là nhờ cây mắc ca. Gia đình chị là một trong những hộ dân đầu tiên trồng mắc ca tại bon Bu Prăng 2, xã Quảng Trực vào năm 2012. Đây là loại cây mới, lạ đối với người M’Nông tại Quảng Trực, ban đầu nhiều người chê cây trồng lâu lớn, mấy năm liền không đơm hoa, kết trái.
“Nghe nói vậy nhưng mình không nản. Vì loại cây này Nhà nước cấp cho mình. Mình tin rằng Nhà nước không lừa bà con mình đâu”, chị Thị Nhay chia sẻ. Tới năm thứ 7 (năm 2019), vườn mắc ca nhà chị mới bắt đầu cho thu hoạch, đến năm 2020 đã cho thu hoạch sản lượng hơn 1 tấn. “Mấy năm gần đây, năm nào gia đình mình cũng thu hoạch hơn 2 tấn mắc ca tươi, giá bán khoảng 80 triệu đồng/tấn. Có năm thu được hơn 2,5 tấn, bán được hơn 200 triệu đồng, số tiền trước đây có mơ vợ chồng mình cũng không dám nghĩ tới”, chị Thị Nhay kể.
Chị Thị Nhay cho biết, đây là loại cây dễ trồng, vừa phù hợp với thổ nhưỡng, đất đai, khí hậu tại địa phương, vừa phù hợp với phong tục, tập quán canh tác của người M’Nông. Loại cây này không cần chăm sóc vẫn cho thu hoạch quả. Nhưng muốn có năng suất cao và ổn định, người trồng vẫn cần chăm bón cho cây, nhất là vào cao điểm mùa khô.
“Mùa khô năm 2023 ở đây có một đợt nắng nóng kỷ lục. Vợ chồng mình bàn nhau và ra nhờ xã giới thiệu để vay Ngân hàng Chính sách xã hội huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông (cũ) 30 triệu đồng. Có tiền, mình đầu tư tưới nước, bón phân cho vườn mắc ca. Kết quả là năm đó thu hoạch được hơn 2,5 tấn. Bán xong mắc ca là vợ chồng mình đủ tiền trả khoản vay trước hạn cho ngân hàng”, chị Thị Nhay vui vẻ kể.
Tương tự, gia đình chị Thị Huynh cũng chuyển đến bon Bu Prăng 2 vào năm 2012 sau khi Nhà nước cơ bản hoàn thành hệ thống đường giao thông, điện, hệ thống cấp nước, nhà ở cho các hộ dân. Gia đình chị được cấp nhà tái định cư, cấp đất tái định canh để phát triển sản xuất, ổn định cuộc sống. Đến nay, vợ chồng chị Thị Huynh hiện là chủ của một vườn mắc ca hơn 1,5ha đang cho thu hoạch ổn định mỗi năm từ 1,5 – 2 tấn. Gia đình chị còn mua thêm được hơn 2ha đất để trồng cà phê, tiêu và trồng cỏ để phát triển chăn nuôi. Thu nhập mỗi năm của gia đình hàng trăm triệu đồng, trở thành một hộ nông dân khá giả.
An cư, lạc nghiệp nơi biên cương
Anh Bùi Minh Hải, Trưởng bon Bu Prăng 2 cho biết, từ chỗ có khoảng vài chục hộ dân, hiện cả bon có 106 hộ với hơn 330 nhân khẩu. Người dân trong bon toàn bộ là người M’Nông, dân tộc đã định cư hàng nghìn năm trên vùng đất này.
Hơn 10 năm nay, các cấp, ngành đã có nhiều chính sách hỗ trợ để người dân nơi đây định canh, định cư, phát triển sản xuất với các mô hình sinh kế phù hợp để ổn định cuộc sống, vươn lên thoát nghèo. Tất cả các hộ dân chuyển đến ở bon Bu Prăng 2 đều được hỗ trợ đất ở, nhà ở, đất tái định canh. Bên cạnh đó, các hộ dân có nhu cầu cũng được hỗ trợ cây giống mắc ca, phân bón, tập huấn kỹ thuật để phát triển vườn cây. Từ chỗ chỉ có một số hộ dân tiên phong trồng thử nghiệm, hiện toàn bon có hơn 130ha mắc ca, trong đó có hơn 90ha đang cho thu hoạch ổn định, năng suất khoảng 1 – 1,5tấn/ha/năm. Người M’Nông tại bon Bu Prăng 2 cũng đa dạng hóa các loại cây trồng, vật nuôi. Cả bon hiện có khoảng 45ha cà phê, tiêu. Đồng bào cũng phát triển nghề chăn nuôi trâu, bò với tổng đàn gần 200 con…
“Từ chỗ 100% hộ dân thuộc diện nghèo, bon Bu Prăng 2 hiện còn 49% hộ thuộc diện nghèo. Nhiều hộ đã phát triển các mô hình trồng trọt, chăn nuôi mang lại hiệu quả kinh tế cao, vươn lên thoát nghèo bền vững và trở thành những tấm gương sản xuất giỏi tại địa phương”, ông Bùi Minh Hải chia sẻ.
Nhờ làm ăn khấm khá, khoảng 2 – 3 năm nay, hàng chục căn nhà đã được xây mới, sửa chữa, mở rộng tại bon Bu Prăng 2. Nhiều hộ gia đình làm nhà kiên cố với giá trị hàng trăm triệu đồng, cá biệt có nhiều căn trị giá tiền tỷ. Đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng cao, nhiều hộ gia đình mạnh dạn mua sắm, trang bị những vật dụng thiết yếu: xe gắn máy, điện thoại smartphone, tivi thông minh…
Theo UBND xã Quảng Trực, thời gian qua, các cấp, các ngành và chính quyền địa phương đã ưu tiên nguồn lực, tích cực hỗ trợ người M’Nông tại bon Bu Prăng 2. Gần đây nhất, từ nguồn lực của các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021 – 2025, bon Bu Prăng 2 đã được đầu tư sửa chữa hệ thống đường giao thông, công trình cấp nước tập trung, sửa chữa điểm trường mẫu giáo… Các hộ dân trong bon cũng được hưởng lợi từ các tiểu dự án đa dạng hóa sinh kế, hỗ trợ cây trồng, vật nuôi, xây dựng các mô hình phát triển kinh tế. Có 35 căn nhà đã được hỗ trợ xây mới, sửa chữa, 52 con bò đã được giao đến tay các hộ dân…
Ông Nguyễn Văn Anh, Chủ tịch UBND xã Quảng Trực cho biết, hiện bon Bu Prăng 2 có 25 căn nhà đã hư hỏng, xuống cấp do nhiều năm không có người ở. Xã đang vận động kinh phí để cải tạo, sửa chữa và các hộ dân cũng mong muốn sẽ chuyển đến ở sau khi xã hoàn thành. Bên cạnh đó, các ngành chức năng xã Quảng Trực cũng đang phối hợp, kiến nghị với sở, ngành, đơn vị liên quan rà soát và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các trường hợp đủ điều kiện; xin điều chỉnh quy hoạch ba loại rừng, xử lý chồng lấn để hoàn thiện các thủ tục, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà con./.
