Nuôi ngựa là hướng đi mới giúp nhiều gia đình thoát nghèo vươn lên làm giàu ở Lạng Sơn. Từ nuôi ngựa, một số gia đình đã có thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm.
Tại một số địa phương, người dân đã tận dụng địa hình núi đá tự nhiên, đồng cỏ rộng lớn để chăn thả ngựa, vì vậy ngựa sinh trưởng và phát triển tốt, ít mắc bệnh như ngựa nuôi nhốt. Nuôi ngựa đã trở thành mũi nhọn trong phát triển kinh tế ở nhiều xã như Hữu Liên, Quan Sơn, Chiến Thắng, Điềm He, Hoa Thám…
Nhận thấy nuôi ngựa đang là hướng đi cho thu nhập kinh tế cao, gia đình ông Hoàng Đức Thuận, thôn Tân Lai, xã Hữu Liên đã mạnh dạn đầu tư nuôi ngựa từ năm 2021. Thời gian đầu chưa có kinh nghiệm nên ngựa thường phát triển kém, ông đã tự tìm hiểu trên các phương tiện thông tin đại chúng, sách, báo và tham gia các lớp tập huấn do xã tổ chức, đồng thời thường xuyên học tập kinh nghiệm của những người chăn nuôi trước. Từ những kiến thức học được, ông đã áp dụng vào gia đình để nuôi ngựa, chính vì vậy đàn ngựa của gia đình ông luôn khỏe mạnh và sinh trưởng tốt.
Ông Thuận cho biết, sau khi ngựa sinh sản phải tiêm mao trùng, thức ăn ngoài chăn thả gia đình còn bổ sung thêm cỏ và cho uống nước sạch vào ban đêm. Do đặc thù ở địa phương, ngựa của gia đình ông chủ yếu là chăn thả trong núi đá, ngựa ăn những cây cỏ tự nhiên trong núi nên ít bệnh và phát triển tốt. Theo ông Thuận, nuôi ngựa phải thường xuyên theo dõi từng con để kịp thời phát hiện và phòng bệnh cho ngựa khi ngựa có biểu hiện sức khỏe kém hơn bình thường. Từ vài cặp ngựa giống ban đầu đến nay gia đình ông đã có gần 20 con ngựa sinh sản. Từ đầu năm 2026 đến nay, đàn ngựa của ông đã sinh ra 6 con ngựa bạch và ngựa mầu.
Sau vài năm chăn nuôi hiện đàn ngựa của ông Thuận đã có trên 10 con ngựa sinh sản.
Đối với ngựa mầu giống, ông bán được 15-16 triệu đồng/con, ngựa bạch 30 triệu đồng/con. Nuôi ngựa đã giúp cho gia đình ông thu nhập cao hơn nhiều lần so với trồng lúa trước kia. Tuy nhiên, để phát triển mạnh đàn ngựa gia đình ông cũng như nhiều gia đình nuôi ngựa ở xã cần sự quan tâm, hỗ trợ của chính quyền về mua giống, tập huấn kỹ thuật và phòng chống bệnh cho đàn ngựa.
Chính quyền xã Hữu Liên luôn xác định phát triển chăn nuôi trong đó có nuôi ngựa là một trong những hướng đi để nâng cao đời sống người dân. Xã thường xuyên vận động người dân trong xã tận dụng những lợi thế của vùng núi để nuôi thả ngựa hướng tới xây dựng thành sản phẩm OCOP thương hiệu chủ lực của xã. Kế hoạch của Ban thường vụ Đảng ủy xã cũng chỉ rõ, xây dựng giá trị sản phẩm nông, lâm nghiệp, thủy sản chiếm 26 - 27% trong cơ cấu kinh tế của xã, duy trì và phát triển đàn đàn ngựa từ 500 con lên 1.200 con.
Ông Vương Đại Đồng, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Hữu Liên cho biết, để phát triển đàn ngựa đạt 1.200 con trong thời gian tới, chính quyền xã sẽ tận dụng các nguồn vốn trong chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững và nguồn vốn sẵn có của địa phương. Xã cũng xác định phát triển nuôi ngựa theo hai hướng là nuôi ngựa thịt và nuôi ngựa phục vụ du lịch cộng đồng. Khách du lịch có thể sử dụng ngựa để đi thăm quan, ngắm cảnh khu du lịch Đồng Lâm, Hữu Liên và các làng du lịch. Các hộ gia đình được xã tập trung hỗ trợ để phát triển đàn ngựa là hộ nghèo, hộ cận nghèo và các gia đình có số lượng ngựa chăn nuôi lớn.
Những con ngựa bạch giống con có giá từ 28 đến 30 triệu đồng/con.
Không chỉ ở Hữu Liên mà người dân ở nhiều nơi trong tỉnh cũng tập trung phát triển chăn nuôi ngựa cho thu nhập cao. Đây cũng là một trong những hướng đi mà nhiều địa phương xác định sẽ góp phần xóa đói, giảm nghèo phát triển kinh tế ở địa phương. Anh Triệu Văn Hợp, thôn Khun Pàu, xã Điềm He cũng đã mạnh dạn đầu từ nuôi ngựa bạch từ năm 2023, đến nay, mô hình nuôi ngựa bạch của gia đình anh có trên 10 con ngựa sinh sản. Anh cho biết, nuôi ngựa không khó nhưng đòi hỏi người nuôi phải kiên trì, chịu khó và tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật. Trong quá trình chăn nuôi cần phải đảm bảo thức ăn sạch, chuồng trại thông thoáng và thường xuyên theo dõi sức khỏe cho đàn ngựa.
Theo bà Triệu Thị Vương, Chủ tịch Hội nông dân xã Điềm He, đây là hướng đi mới trong phát triển kinh tế của địa phương, mô hình chăn nuôi ngựa cho hiệu quả kinh tế cao cần được nhân rộng và phát triển. Tuy nhiên, để nuôi ngựa trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương cần có sự quan tâm của các cấp chính quyền và sự hỗ trợ nguồn vốn của nhà nước để người dân có điều kiện phát triển chăn nuôi ngựa.
Những con ngựa bạch bố mẹ có giá từ 50 - 60 triệu đồng/con.
Theo Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản tỉnh Lạng Sơn hiện nay ngựa bạch được nuôi tập trung tại một số xã có điều kiện phù hợp như Quan Sơn, Thống Nhất, Chiến Thắng,… Tổng đàn toàn tỉnh có khoảng 8.205 con, mục tiêu của tỉnh đến năm 2030 là 8.500 con.
Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản Dương Doãn Doanh khẳng định, từ năm 2021, tỉnh Lạng Sơn đã tích cực đẩy mạnh các hoạt động phát triển chăn nuôi, trong đó có phát triển đàn ngựa. Tỉnh cũng đã đẩy mạnh hoạt động khoa học công nghệ gắn với hoạt động khuyến nông. Tập trung đào tạo, phổ biến các kỹ thuật chăn nuôi, quản lý dịch bệnh và an toàn thực phẩm cho người chăn nuôi thông qua các chương trình dạy nghề và hoạt động khuyến nông. Trong phát triển chăn nuôi nói chung và phát triển nuôi ngựa ở Lạng Sơn, các địa phương thường xuyên huy động xã hội hóa các nguồn lực để mọi thành phần kinh tế cùng tham gia phát triển sản xuất và chăn nuôi.
Đàn ngựa được thả trong núi đá tại xã Hữu Liên, tỉnh Lạng Sơn.
Nghị quyết 24-NQ/TU năm 2026 của Ban thường vụ Tỉnh ủy Lạng Sơn cũng chỉ rõ về phát triển nông, lâm nghiệp chủ lực tập trung, bền vững gắn với chế biến, tiêu thụ sản phẩm giai đoạn 2026 -2030; trong đó, tập trung xây dựng các vùng sản xuất nông lâm nghiệp hàng hóa đạt các tiêu chuẩn kỹ thuật theo nhu cầu thị trường. Tỉnh phát triển chăn nuôi chuyển đổi bền vững từ hình thức chăn nuôi nông hộ quy mô nhỏ sang chăn nuôi tập trung với hình thức gia trại, trang trại, bảo đảm an toàn dịch bệnh trong chăn nuôi.
Gia đình Ông Hoàng Đức Thuận, thôn Tân Lai một trong những gia đình nuôi ngựa lớn của xã Hữu Liên, tỉnh Lạng Sơn.
Các địa phương tập trung phát triển các mô hình nông, lâm nghiệp kết hợp bền vững gắn với du lịch để nâng cao thu nhập cho người dân. Để thực hiện hiệu quả các chương trình trong giai đoạn 2026 -2030, tỉnh Lạng Sơn tiếp tục triển khai thực hiện tốt các chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn của Trung ương, của tỉnh, khuyến khích các tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng cơ sở nghiên cứu, ứng dụng, sản xuất, chế biến và liên kết tiêu thụ các sản phẩm nông nghiệp, thúc đẩy liên kết giữa nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân trong thực hiện phát triển vùng sản xuất và xây dựng thương hiệu cho sản phẩm, từ đó nâng cao đời sống và thu nhập cho người chăn nuôi./.
