Phóng viên Báo Tin tức và Dân tộc đã có cuộc trao đổi với ông M. Mohamed Amine, Chánh Văn phòng Ban Đại diện Cộng đồng Hồi giáo TP Hồ Chí Minh, Trưởng Ban Quản trị Thánh đường Masjid Al Jamia’ (phường Chợ Lớn), để hiểu hơn về những chuyển biến trong đời sống của đồng bào Chăm Islam, vai trò của người có uy tín cũng như những vấn đề cộng đồng đang quan tâm hiện nay.
Từ thực tế gắn bó với cộng đồng, ông nhận thấy đời sống của đồng bào Chăm Islam tại TP Hồ Chí Minh đã thay đổi như thế nào trong những năm gần đây? Là người có uy tín, ông đã làm gì để góp phần cùng bà con xây dựng cuộc sống ổn định hơn?
Những năm gần đây, đời sống của bà con Chăm Islam tại TP Hồ Chí Minh đã có nhiều chuyển biến tích cực. Thu nhập của nhiều gia đình nhìn chung khá hơn trước, điều kiện sinh hoạt được cải thiện, việc chăm sóc sức khỏe tốt hơn và con em trong cộng đồng hầu hết đều được đến trường học tập.
Trong những thay đổi đó, điều khiến tôi tâm đắc nhất vẫn là giáo dục. Theo tôi, muốn cuộc sống thay đổi một cách căn cơ và lâu dài thì trước hết, thế hệ trẻ phải được học hành đến nơi đến chốn. Khi có kiến thức, có nghề nghiệp, các em sẽ có nhiều cơ hội tìm được việc làm phù hợp, tạo thu nhập ổn định và tự mình vươn lên trong cuộc sống.
Chính vì vậy, trong quá trình tiếp xúc với bà con, tôi thường xuyên vận động các gia đình, dù điều kiện kinh tế còn khó khăn, cũng cố gắng chăm lo việc học của con em của mình. Chúng ta có thể khó khăn trong một giai đoạn, nhưng không thể để con em vì hoàn cảnh gia đình mà thiếu cơ hội học tập. Khi thế hệ trẻ được học hành đầy đủ, có nghề nghiệp và việc làm ổn định thì không chỉ cuộc sống của bản thân các em thay đổi mà gia đình, cộng đồng cũng từng bước phát triển tốt hơn.
TP Hồ Chí Minh có hơn 9.000 bà con Chăm Islam đang sinh sống và làm việc. Trên địa bàn Thành phố có 11 thánh đường, 5 tiểu thánh đường và 7 điểm sinh hoạt tôn giáo tập trung. Đây là những nơi đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tôn giáo của bà con, đồng thời cũng là nơi gắn kết các thành viên trong cộng đồng.
Là người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số, tôi xác định trách nhiệm của mình trước hết là phải gần gũi, thường xuyên tiếp xúc, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của bà con. Từ đó, mình mới biết bà con đang gặp khó khăn gì, quan tâm vấn đề gì để tuyên truyền, vận động cho phù hợp.
Trong cuộc sống hằng ngày, tôi luôn vận động bà con chấp hành tốt chủ trương, pháp luật của Nhà nước. Đối với thanh thiếu niên, chúng tôi thường xuyên nhắc nhở các em tránh xa những hành vi vi phạm pháp luật, không sử dụng ma túy, không cờ bạc, rượu bia và nghiêm túc chấp hành các quy định về an toàn giao thông.
Tôi cho rằng, để một cộng đồng phát triển thì trước hết từng gia đình phải ổn định, mỗi người phải có ý thức với bản thân, gia đình và xã hội. Người có uy tín không thể chỉ tuyên truyền những điều lớn lao mà phải bắt đầu từ những việc gần gũi với cuộc sống của bà con, nhất là chuyện học hành của con em, chấp hành pháp luật và xây dựng nếp sống tốt trong cộng đồng.
Qua quá trình tiếp xúc, lắng nghe tâm tư của bà con, theo ông, những chính sách và vấn đề nào hiện được cộng đồng quan tâm nhiều nhất?
Hiện nay, những vấn đề bà con quan tâm nhiều nhất vẫn là giáo dục, y tế, an sinh xã hội và công ăn việc làm. Đây đều là những nhu cầu rất thiết thực, tác động trực tiếp đến đời sống hằng ngày của mỗi gia đình, đồng thời quyết định khả năng phát triển lâu dài của cộng đồng.
Khi một gia đình có việc làm và thu nhập ổn định thì mới có điều kiện chăm lo tốt hơn cho con cái học hành, chăm sóc sức khỏe và cải thiện cuộc sống. Ngược lại, nếu việc làm không ổn định, thu nhập còn thấp thì nhiều vấn đề khác cũng sẽ phát sinh. Vì vậy, bà con rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ để có thêm điều kiện ổn định cuộc sống.
Riêng đối với tôi, giáo dục vẫn là vấn đề cần được quan tâm hàng đầu. Tôi luôn nói với bà con rằng, muốn thế hệ sau có cuộc sống tốt hơn thì phải cố gắng cho các em học tập đầy đủ. Có học vấn, kiến thức và nghề nghiệp thì các em mới có thêm cơ hội tìm kiếm việc làm tốt, nâng cao thu nhập và tự tạo dựng tương lai.
Những năm gần đây cho thấy, việc học của con em trong cộng đồng đã được các gia đình quan tâm hơn. Đây là điều tôi rất vui. Bởi khi nhận thức của từng gia đình về giáo dục thay đổi thì đó cũng chính là nền tảng để cộng đồng từng bước thay đổi.
Bên cạnh giáo dục, bà con cũng rất quan tâm đến y tế, an sinh xã hội, việc làm và các chính sách liên quan đến đời sống. Tôi mong những chính sách này tiếp tục đến gần hơn với người dân để những gia đình còn khó khăn có thêm điều kiện vươn lên.
Cùng với những thay đổi trong đời sống, chuyển đổi số đang ngày càng gắn với sinh hoạt, công việc của người dân. Ông đã vận động bà con tiếp cận công nghệ như thế nào, nhất là đối với người lớn tuổi?
Đối với thế hệ trẻ, việc tiếp cận điện thoại thông minh và công nghệ hiện nay tương đối thuận lợi. Các em có điều kiện học hỏi và làm quen nhanh hơn. Tuy nhiên, với một bộ phận bà con lớn tuổi trong cộng đồng thì đây vẫn là vấn đề còn khó khăn. Nhiều người chưa hiểu nhiều về công nghệ nên khi tiếp cận những cái mới thường có tâm lý e ngại.
Dù vậy, tôi vẫn thường xuyên động viên bà con cố gắng tìm hiểu và từng bước làm quen với công nghệ. Bởi cuộc sống ngày nay thay đổi rất nhanh, công nghệ được sử dụng ngày càng rộng rãi trong công việc và sinh hoạt. Nếu mình không tìm hiểu thì sau này sẽ gặp nhiều khó khăn hơn.
Tôi thường chia sẻ với bà con rằng không nhất thiết phải biết ngay tất cả mọi thứ. Quan trọng là mình chịu tìm hiểu, từng bước làm quen và khi chưa biết thì có thể nhờ con cháu hoặc những người trẻ hướng dẫn. Khi sử dụng thành thạo hơn, bà con sẽ thấy công nghệ có thể giúp mình thuận tiện hơn trong nhiều công việc hằng ngày.
Theo tôi, đối với người lớn tuổi, việc hướng dẫn cần kiên trì, dễ hiểu và phù hợp với khả năng của từng người. Điều quan trọng là giúp bà con không cảm thấy công nghệ là điều gì quá xa lạ, từ đó từng bước thích ứng với những thay đổi của cuộc sống hiện đại.
Từ những chuyển biến trong đời sống cộng đồng, ông mong muốn Đảng, Nhà nước và TP Hồ Chí Minh tiếp tục có những chính sách, giải pháp gì để đồng bào dân tộc thiểu số phát triển bền vững trong thời gian tới?
Tôi mong Đảng, Nhà nước và các ban, ngành, đoàn thể TP Hồ Chí Minh tiếp tục quan tâm hơn nữa đến đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số, nhất là những vấn đề thiết thực như giáo dục, y tế, an sinh xã hội, việc làm và nhà ở xã hội.
Tôi cũng mong TP Hồ Chí Minh tiếp tục quan tâm đến việc bảo tồn văn hóa của các dân tộc. Đời sống ngày càng phát triển, thế hệ trẻ có điều kiện tiếp xúc với nhiều điều mới, vì vậy việc gìn giữ những giá trị văn hóa của cộng đồng càng cần được chú trọng để các em hiểu và trân trọng nguồn cội của mình.
Bên cạnh đó, tôi mong các cấp, các ngành tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện để đội ngũ người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số phát huy tốt hơn vai trò của mình. Người có uy tín là những người thường xuyên gần gũi, tiếp xúc với bà con nên có thể góp phần tuyên truyền chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước đến cộng đồng; đồng thời lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của bà con để phản ánh đến các cơ quan chức năng.
Với vai trò của mình, tôi sẽ tiếp tục gần gũi, vận động bà con chấp hành tốt chủ trương, pháp luật của Nhà nước, chăm lo cho việc học của thế hệ trẻ, xây dựng cuộc sống ổn định và cùng nhau gìn giữ những giá trị văn hóa của cộng đồng Chăm Islam.
Xin trân trọng cảm ơn ông!