Đặc biệt, lễ hội này đã được chính quyền địa phương và nhân dân phối hợp tổ chức liên tục trong 3 năm qua; qua đó cho thấy sự quan tâm sâu sắc đến việc bảo tồn văn hóa truyền thống.
Lễ hội Lồng Tồng năm 2025 vừa diễn ra đầu tháng 6 tại xã Tân Lợi trong không khí rộn ràng, đậm đà bản sắc dân tộc đã thu hút hàng ngàn lượt người dân và du khách tham gia. Theo tiếng Tày, Nùng, Lễ hội Lồng Tồng có nghĩa là “xuống đồng”. Đây là nghi lễ truyền thống gắn liền với tín ngưỡng thờ thần Nông, vị thần cai quản mùa màng. Ngoài ra, lễ hội còn thể hiện khát vọng về một năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống no đủ, gia đình an khang, hạnh phúc...
Các hoạt động đa dạng từ hát then, nhảy sạp đến các trò chơi dân gian, ẩm thực… đã biến lễ hội không chỉ trở thành ngày hội của một cộng đồng mà còn là nơi tạo sự gắn kết và “truyền lửa” văn hóa dân tộc thiểu số. Thông qua lễ hội, người dân có cơ hội trao đổi kinh nghiệm trong sản xuất, cùng nhau phát triển bền vững hơn.
Lễ hội diễn ra với nhiều hoạt động phong phú như tung còn, nhảy sạp, lạy cỏ, đi cà kheo, đánh cù… Các bài hát dân ca như hát then bằng tiếng dân tộc được các cặp trai gái Nùng thể hiện để ca ngợi Đảng, Bác Hồ, quê hương, đất nước. Bên cạnh các hoạt động giao lưu văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao, lễ hội còn giới thiệu nhiều nét đặc trưng trong đời sống của đồng bào Tày, Nùng qua các món ăn truyền thống như: phở vịt, heo quay mắc mật, bánh tro đến trang phục truyền thống; các dụng cụ sinh hoạt hằng ngày như nơm bắt cá, giỏ đựng…
Theo ông Lê Xuân Nghị, Giám đốc Trung tâm Văn hóa, Thể thao huyện Đồng Phú (Trưởng Ban tổ chức lễ hội), số lượng người dân tham gia lễ hội năm nay rất đông. Việc tổ chức liên tiếp 3 năm khiến số lượng người tham gia tăng gấp đôi so với năm trước. Những phần thi hấp dẫn trong lễ hội đã thu hút đông đảo giới trẻ tham gia. Việc tổ chức lễ hội nhằm gìn giữ và phát huy nét đẹp truyền thống của các dân tộc trên địa bàn huyện nói riêng và của tỉnh nói chung. Lễ hội giúp các thế hệ trẻ biết về văn hóa truyền thống và phát huy để không bị mai một.
“Việc tổ chức lễ hội Lồng Tồng liên tiếp tại huyện Đồng Phú là minh chứng sinh động cho sự quan tâm sâu sát của các cấp ủy, chính quyền trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc trên địa bàn. Thời gian tới, tôi rất mong hoạt động ý nghĩa này tiếp tục được duy trì, lan tỏa, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa cộng đồng”, ông Lê Xuân Nghị cho biết thêm.
Ông Nông Quốc Sấn (xã Tân Lợi) lần đầu tham gia lễ hội phấn khởi cho biết, những năm trước, ông bận việc gia đình nên không có điều kiện tham gia. Do đó, năm nay là năm đầu tiên ông tham gia lễ hội. Việc tổ chức lễ hội này nhằm phát huy nét đẹp văn hóa của dân tộc Tày, Nùng trên mảnh đất đỏ miền Đông.
Lễ hội mang lại niềm vui, tạo sân chơi để người dân tìm hiểu thêm về văn hóa của mỗi dân tộc. Đây cũng là cơ hội quý báu để truyền lại cho con cháu ý thức gìn giữ và phát huy những nét đẹp của dân tộc mình. Bà Đàm Thị Yến (xã Đồng Tiến) cùng nhiều người mong muốn, lễ hội Lồng Tồng cũng như các lễ hội khác được phục dựng và tổ chức hằng năm.
“Thông qua lễ hội, những bài hát dân tộc, điệu múa, trò chơi… đã tạo nên sự gắn kết cộng đồng. Ngoài ra, những gian hàng ẩm thực với các món ăn truyền thống đã mang lại trải nghiệm thú vị. Tôi rất mong muốn lễ hội được thường xuyên tổ chức để hằng năm luôn được hòa mình vào không gian văn hóa truyền thống của dân tộc. Đặc biệt, lễ hội giúp thế hệ con cháu biết và phát huy nét đẹp văn hóa truyền thống” bà Yến chia sẻ.
Không chỉ lễ hội Lồng Tồng tại huyện Đồng Phú, thời gian qua, nhiều lễ hội khác như: Mừng lúa mới, Kết bạn cộng đồng, Phá Bàu… của các dân tộc thiểu số trong tỉnh Bình Phước luôn được chính quyền địa phương tổ chức thường xuyên. Những nét văn hóa đặc sắc này đã giúp tỉnh với 41 dân tộc anh em sinh sống có thêm nhiều màu sắc sinh động, tạo nên sự gắn kết cộng đồng và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Lễ hội Lồng Tồng tại Đồng Phú nói riêng và các lễ hội truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số tại Bình Phước nói chung đã khẳng định mạnh mẽ vai trò trong việc gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc. Với sự tham gia ngày càng đông đảo của người dân, đặc biệt là giới trẻ, các lễ hội đã thực sự trở thành cầu nối giữa quá khứ và hiện tại; giúp thế hệ mai sau hiểu thêm về cội nguồn và những giá trị tốt đẹp của cha ông.
Việc gìn giữ và tổ chức những hoạt động văn hóa đặc sắc này không chỉ giúp Bình Phước trở nên đa dạng, sống động với các dân tộc cùng chung sống, mà còn góp phần quan trọng vào việc củng cố khối đại đoàn kết dân tộc và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương./.
