Hai loài thằn lằn mới được đặt theo tên nhà khoa học Việt Nam

Các nhà khoa học của Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật và Viện Nghiên cứu hệ gen thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam vừa phát hiện hai loài thằn lằn mới, với mẫu chuẩn thu được ở Khu Bảo tồn thiên nhiên Sốp Cộp, tỉnh Sơn La và các tỉnh Khánh Hòa và Phú Yên, khu vực Nam Trung Bộ của Việt Nam.

Thằn lằn cổ trường Scincella truongi Pham, Ziegler, Pham, Hoang, Ngo and Le 2025 được phát hiện ở Khu Bảo tồn thiên nhiên Sốp Cộp, tỉnh Sơn La. Ảnh: TTXVN phát

Thằn lằn cổ trường Scincella truongi Pham, Ziegler, Pham, Hoang, Ngo and Le 2025 được phát hiện ở Khu Bảo tồn thiên nhiên Sốp Cộp, tỉnh Sơn La. Ảnh: TTXVN phát

Loài thằn lằn thứ nhất có tên là Thằn lằn cổ trường (Scincella truongi Pham), được đặt theo tên của Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Quảng Trường, Phó Viện trưởng Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) để vinh danh các đóng góp của ông trong lĩnh vực nghiên cứu và bảo tồn các loài bò sát và lưỡng cư ở khu vực Đông Dương.

Loài thằn lằn mới được phát hiện và mô tả với mẫu chuẩn thu được ở Khu Bảo tồn thiên nhiên Sốp Cộp, tỉnh Sơn La; có đặc điểm hình thái và di truyền khác biệt với các loài còn lại trong giống, quan hệ gần gũi nhất với loài Thằn lằn cổ đuôi đỏ (Scincella rufocaudata) nhưng có sự khác biệt về số vảy ở gáy, các hàng vảy trên lưng và hàng vảy quanh thân.

Khu Bảo tồn thiên nhiên Sốp Cộp, tỉnh Sơn La có 99 loài gồm 49 loài lưỡng cư thuộc 7 họ, 2 bộ và 50 loài bò sát thuộc 16 họ, 2 bộ; trong đó, ghi nhận bổ sung cho Khu bảo tồn 32 loài. Trong số các loài lưỡng cư bò sát ghi nhận ở Sốp Cộp có 20 loài cần ưu tiên bảo tồn, gồm 8 loài có tên trong Nghị định 84/2021/NĐ-CP, 15 loài có tên trong Sách Đỏ Việt Nam (2007) và 10 loài có tên trong Danh lục Đỏ IUCN (2022).

Loài thằn lằn thứ hai có tên là Ô rô cường (Acanthosaura cuongi Ngo), được đặt theo tên của Tiến sỹ Phạm Thế Cường, Ủy viên Hội đồng khoa học Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) để vinh danh các đóng góp của ông trong lĩnh vực nghiên cứu và bảo tồn các loài bò sát và lưỡng cư ở Việt Nam.

Thằn lằn Ô rô cường Acanthosaura cuongi Ngo, Le, Nguyen, Nguyen, Nguyen, Phan, Nguyen, Ziegler and Do, 2025 được phát hiện ở các tỉnh Khánh Hòa và Phú Yên. Ảnh: TTXVN phát

Thằn lằn Ô rô cường Acanthosaura cuongi Ngo, Le, Nguyen, Nguyen, Nguyen, Phan, Nguyen, Ziegler and Do, 2025 được phát hiện ở các tỉnh Khánh Hòa và Phú Yên. Ảnh: TTXVN phát

Loài thằn lằn mới này được phát hiện và mô tả với mẫu chuẩn thu được ở các tỉnh Khánh Hòa và Phú Yên, khu vực Nam Trung Bộ; có đặc điểm hình thái và di truyền khác biệt với các loài còn lại trong giống, có quan hệ gần gũi với loài Ô rô vành (Acanthosaura coronata) phân bố ở khu vực Tây Nguyên và Đông Nam Bộ nhưng có kích thước cơ thể lớn hơn.

Hai loại thằn lằn mới trên đã được công bố trên Tạp chí quốc tế chuyên ngành Zookeys và Tạp chí Phân loại học Châu Âu (European Journal of Taxonomy).

Tiến sỹ Phạm Thế Cường cho biết, bước đầu có thể khẳng định vùng phân bố của các loài này hoàn toàn không trùng lặp. Để xác định chính xác phạm vi phân bố của các loài này, thời gian tới, các nhà khoa học cần phải có nghiên cứu sâu hơn.

“Sự phát hiện 2 loài thằn lằn mới đã cung cấp thêm bằng chứng cho sự đa dạng về các loài động vật của Khu Bảo tồn thiên nhiên Sốp Cộp, tỉnh Sơn La và các tỉnh Khánh Hòa và Phú Yên, khu vực Nam Trung Bộ nói riêng và tầm quan trọng của Việt Nam nói chung với vai trò là trung tâm đa dạng của các loài bò sát và lưỡng cư ở khu vực Đông Dương”, Tiến sỹ Phạm Thế Cường cho biết.

Diệu Thúy

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Lào Cai khẩn trương khắc phục hậu quả nặng nề của mưa đá

Lào Cai khẩn trương khắc phục hậu quả nặng nề của mưa đá

Trận mưa đá xảy ra vào rạng sáng 16/4 đã gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản cho các địa phương của tỉnh Lào Cai. Ngay sau khi thiên tai xảy ra, cấp ủy, chính quyền địa phương đã khẩn trương huy động lực lượng khắc phục hậu quả, giúp bà con nhanh chóng ổn định cuộc sống.

Ươm mầm xanh từ 'Đại hội không hoa'

Ươm mầm xanh từ 'Đại hội không hoa'

Tháng 7/2025, Đại hội lần thứ Nhất, Đảng bộ xã Tu Mơ Rông, tỉnh Quảng Ngãi nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã diễn ra với tinh thần không nhận hoa chúc mừng, mà chỉ nhận hiện vật, kinh phí để thực hiện chương trình “Ươm mầm tương lai - Phát triển cây trồng bền vững Tu Mơ Rông”.

Nhiều nghi lễ đặc sắc trong ngày Lơng Săk

Nhiều nghi lễ đặc sắc trong ngày Lơng Săk

Lơng Săk là ngày cuối của Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây của đồng bào Khmer Nam Bộ, diễn ra vào ngày 16/4 dương lịch, đánh dấu thời điểm khép lại lễ hội. Trong ngày này diễn ra nhiều nghi thức tín ngưỡng như tắm tượng Phật, cầu siêu, chúc thọ cùng các hoạt động văn hóa tại gia đình, qua đó thể hiện đậm nét đời sống tâm linh và tinh thần đoàn kết của cộng đồng người Khmer.

Tuyên truyền sát dân, giữ rừng an toàn trong mùa nắng nóng

Tuyên truyền sát dân, giữ rừng an toàn trong mùa nắng nóng

Trước diễn biến thời tiết nắng nóng, khô hanh kéo dài, nguy cơ cháy rừng luôn ở mức cao, tỉnh Tuyên Quang đang triển khai đồng bộ các giải pháp phòng cháy, chữa cháy rừng; trong đó, công tác tuyên truyền được xác định là giải pháp trọng tâm, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của người dân trong bảo vệ rừng.

Đảm bảo cây giống, sẵn sàng cho trồng rừng năm 2026

Đảm bảo cây giống, sẵn sàng cho trồng rừng năm 2026

Để đảm bảo cây giống cung cấp cho các địa phương trồng rừng năm 2026, Trung tâm Phát triển Nông, lâm, nghiệp và Thủy sản Khu vực Hòa Bình đã chủ động chuẩn bị 5 giống cây keo lai, bạch đàn nuôi cấy mô và một số loại cây như dổi ăn hạt, trám đen ghép là những loại cây bản địa phát triển, phân bố tự nhiên tại địa phương, phù hợp với đất đai, khí hậu và gần gũi với cuộc sống người dân.

Mưa đá khiến 4 người bị thương tại xã Bắc Hà, Lào Cai

Mưa đá khiến 4 người bị thương tại xã Bắc Hà, Lào Cai

Rạng sáng ngày 16/4, một trận mưa đá lớn trên diện rộng đã bất ngờ trút xuống xã Bắc Hà, tỉnh Lào Cai khiến 4 người bị thương và làm hư hại nhà cửa, hoa màu của người dân. Chính quyền địa phương đang khẩn trương rà soát, hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả.

Đổi mới cách tiếp cận, tiếp sức cho học sinh Xơ Đăng đến trường

Đổi mới cách tiếp cận, tiếp sức cho học sinh Xơ Đăng đến trường

Với quyết tâm không để học sinh nào bị bỏ lại phía sau, xã Tu Mơ Rông (Quảng Ngãi) đang triển khai hiệu quả Diễn đàn “Lắng nghe con nói - Đồng hành cùng con đến trường”. Đây là một hướng đi mới, đầy nhân văn nhằm kéo giảm tình trạng học sinh dân tộc thiểu số nghỉ học, đồng thời thắt chặt sợi dây liên kết giữa gia đình, nhà trường và chính quyền địa phương.

Rộn ràng thu hoạch nông sản dịp Tết Chôl Chnăm Thmây

Rộn ràng thu hoạch nông sản dịp Tết Chôl Chnăm Thmây

Tết Chôl Chnăm Thmây của đồng bào Khmer năm nay diễn ra trong 3 ngày (từ 14 - 16/4/2026). Thời điểm này, nhiều loại nông sản vụ Đông Xuân bước vào thu hoạch rộ. Trên các cánh đồng ở xã Long Hiệp (tỉnh Vĩnh Long), bà con Khmer vẫn tất bật ra đồng, tranh thủ từng ngày công để kịp thu hoạch hoàn tất trước ngày lễ chính (16/4), vừa đảm bảo sản xuất, vừa đón Tết trọn vẹn.

Chủ động 'lá chắn học đường' trước nguy cơ dịch bệnh

Chủ động 'lá chắn học đường' trước nguy cơ dịch bệnh

Nắng nóng kéo dài tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều loại bệnh truyền nhiễm phát sinh, lây lan nhanh trong cộng đồng. Đáng chú ý, các ca mắc chủ yếu tập trung tại trường học, đặc biệt ở bậc mầm non, tiểu học nơi trẻ có sức đề kháng còn hạn chế, thường xuyên tiếp xúc gần. Trước thực tế này, ngành y tế và ngành giáo dục tỉnh Đắk Lắk đồng loạt triển khai nhiều giải pháp nhằm kiểm soát nguồn lây, bảo vệ sức khỏe học sinh.

Nghi thức đón chư thiên Chôl Chnăm Thmây của đồng bào Khmer

Nghi thức đón chư thiên Chôl Chnăm Thmây của đồng bào Khmer

Ngày đầu tiên của Tết Chôl Chnăm Thmây là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới theo quy tắc chiêm tinh cổ. Diễu hành Maha Sangkrant đánh dấu sự thay đổi vị thần cai quản, thể hiện quan niệm dân gian về sự luân phiên vai trò giữa bảy nữ thần là con gái của Đại Phạm Thiên.

Nông sản Quảng Trị hoàn thiện 'tấm vé' xuất khẩu

Nông sản Quảng Trị hoàn thiện 'tấm vé' xuất khẩu

Tại Quảng Trị, việc cấp mã số vùng trồng không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn mở ra cánh cửa xuất khẩu bền vững cho nông sản địa phương. Đây được xem là “giấy thông hành” quan trọng, giúp nông sản Quảng Trị vươn ra thị trường quốc tế, khẳng định chất lượng và thương hiệu.

Xuyên vùng lõi đại ngàn Pù Huống vào thượng nguồn Khe Cố

Xuyên vùng lõi đại ngàn Pù Huống vào thượng nguồn Khe Cố

Giữa trùng điệp núi rừng miền Tây Nghệ An, nơi những cánh rừng nguyên sinh còn nguyên vẻ hoang sơ hiếm có, thác Cành Lình hiện lên như một biểu tượng hùng vĩ. Không chỉ là điểm đến của những người đam mê khám phá, nơi đây còn là “mạch sống” của cả một thung lũng rộng lớn dưới chân núi Pù Huột, đồng thời góp phần duy trì sự cân bằng sinh thái của Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống - một trong những vùng lõi của Khu dự trữ sinh quyển miền Tây Nghệ An.

Phát huy hiệu quả chính sách dân tộc, nâng cao đời sống đồng bào Khmer

Phát huy hiệu quả chính sách dân tộc, nâng cao đời sống đồng bào Khmer

Trong những năm qua, tỉnh An Giang đã triển khai hiệu quả các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đối với đồng bào dân tộc thiểu số, tạo điều kiện thuận lợi để người dân phát triển sản xuất, kinh doanh, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương.