Ngày 2/4 (tức ngày 15/2 năm Bính Ngọ), tại Khu danh thắng Tây Thiên, xã Đại Đình, tỉnh Phú Thọ đã tổ chức khai mạc Lễ hội Tây Thiên Xuân Bính Ngọ năm 2026.
Tham dự chương trình có Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân; Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ Phạm Đại Dương cùng lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương, tỉnh Phú Thọ và đông đảo nhân dân địa phương, du khách thập phương.
Các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước và lãnh đạo tỉnh Vĩnh Phúc thực hiện nghi lễ dâng hương tại Đền Quốc Mẫu Tây Thiên.
Lễ hội Tây Thiên được tổ chức từ ngày 15 - 17/2 âm lịch hằng năm nhằm tưởng nhớ, tri ân công đức Quốc Mẫu Lăng Thị Tiêu - Chính Vương phi của Hùng Chiêu Vương thứ VII, người có công giúp các Vua Hùng mở mang bờ cõi, dạy dân trồng lúa nước, chiêu mộ quân sĩ, củng cố vương triều. Trải qua hàng nghìn năm lịch sử, tín ngưỡng thờ Quốc Mẫu Tây Thiên đã trở thành một phần quan trọng trong đời sống tâm linh của người Việt, thể hiện đạo lý "uống nước nhớ nguồn" và lòng tri ân đối với các bậc tiền nhân.
Bí thư xã Đại Đình Trần Thái Sơn (giữa) thực hiện nghi thức dâng thương tại Đền Thỏng, Tây Thiên.
Điểm mới của lễ hội năm nay là việc tổ chức theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, trong đó chính quyền xã Đại Đình trực tiếp đảm nhiệm vai trò tổ chức. Dù có sự thay đổi về phương thức, các nghi lễ truyền thống vẫn được gìn giữ nguyên vẹn, bảo đảm tính trang nghiêm, linh thiêng.
Các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước và lãnh đạo tỉnh Phú Thọ thực hiện nghi lễ dâng hương Quốc mẫu.
Phần lễ được tổ chức trọng thể với các nghi thức truyền thống như lễ cáo, lễ rước kiệu, lễ khai mạc, lễ dâng hương và lễ tạ. Đoàn rước xuất phát từ chân núi, tiến về đền Thượng trong không khí trang nghiêm, rực rỡ cờ hoa, với sự tham gia của đông đảo người dân địa phương trong trang phục truyền thống, tạo nên không gian văn hóa đặc sắc giữa núi rừng Tây Thiên.
Nghi thức rước kiệu có sự tham gia của đồng bào dân tộc Sán Dìu.
Điểm nhấn của lễ hội là hoạt động tôn vinh tín ngưỡng thờ Mẫu - di sản văn hóa phi vật thể giàu giá trị nhân văn. Tín ngưỡng này không chỉ phản ánh đời sống tâm linh phong phú của người Việt mà còn đề cao vai trò của người phụ nữ trong xã hội, thể hiện sự tôn kính đối với người mẹ - những người góp phần làm nên lịch sử dân tộc.
Dâng lễ tại đền Thỏng, Tây Thiên.
Bên cạnh phần lễ, Ban Tổ chức phối hợp với các đơn vị tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch như giải bóng chuyền da truyền thống Tây Thiên; hội thi làm bánh chưng, bánh gio, bánh dày; hội trại văn hóa giữa các thôn, đơn vị; các trò chơi dân gian như kéo co, cờ tướng; chương trình nghệ thuật, trống hội; giao lưu văn nghệ, biểu diễn dân ca Sọong cô và thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ. Hoạt động trưng bày di sản văn hóa, giới thiệu sản phẩm du lịch cũng được tổ chức nhằm quảng bá hình ảnh Tây Thiên - Tam Đảo đến với du khách.
Nghi thức rước kiệu long trọng trong ngày lễ hội Tây Thiên.
Để bảo đảm lễ hội diễn ra an toàn, hiệu quả, chính quyền xã Đại Đình đã chỉnh trang khuôn viên di tích, chuẩn bị đầy đủ lễ vật, trang trí không gian lễ hội. Cơ sở vật chất được tăng cường, trong đó có hệ thống nhà tiền chế phục vụ du khách; phương án cung cấp điện được xây dựng ổn định, có máy phát dự phòng. Công tác vệ sinh môi trường được chú trọng, bảo đảm cảnh quan xanh - sạch - đẹp; bãi đỗ xe và hệ thống cáp treo được vận hành thông suốt, đáp ứng nhu cầu tham quan, chiêm bái.
Lực lượng công an, dân quân được huy động bảo đảm an ninh trật tự; các phương án phân luồng giao thông, phòng cháy, chữa cháy được triển khai chặt chẽ. Công tác y tế được tăng cường với các tổ trực sẵn sàng xử lý tình huống; việc kiểm tra an toàn thực phẩm, nguồn gốc hàng hóa được thực hiện nghiêm, góp phần bảo vệ sức khỏe và tạo sự an tâm cho du khách.
Điệu múa xênh tiền độc đáo của dân tộc Sán Dìu trong ngày khai hội Tây Thiên.
Khu danh thắng Tây Thiên là quần thể kiến trúc cổ gồm chùa, đền, miếu, bia đá…, mang đậm dấu ấn lịch sử, văn hóa. Đại danh lam thắng cảnh Tây Thiên với núi cao, rừng thẳm, suối thác hữu tình còn là một trong những trung tâm Phật giáo hình thành sớm ở Việt Nam. Năm 2015, Di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh Tây Thiên được công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt; năm 2020, tín ngưỡng thờ Mẫu Tây Thiên được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia./.
