Khai thác đất mặt ruộng ở Sóc Trăng: Lợi bất cập hại

Khai thác đất mặt ruộng ở Sóc Trăng: Lợi bất cập hại
Tình trạng khai thác lớp đất mặt của đất trồng lúa để san lấp mặt bằng và làm nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng tưởng chừng đã chấm dứt khi vào năm 2013, Chủ tịch UBND tỉnh Sóc Trăng đã có chỉ đạo các địa phương tạm thời chưa cấp phép cho các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân khai thác. Nhưng khi bước vào mùa khô năm 2016, việc khai thác trái phép đất mặt lại tái diễn. 
 
Đất lấy từ ruộng ở xã Đại Tâm, huyện Mỹ Xuyên để san lấp mặt bằng hoặc làm gạch ngói.
 Đất lấy từ ruộng ở xã Đại Tâm, huyện Mỹ Xuyên để san lấp mặt bằng hoặc làm gạch ngói.

Cách đây nửa tháng,ông Lưu Kính Liêm ở ấp Tâm Thọ, xã Đại Tâm, huyện Mỹ Xuyên (Sóc Trăng) đã cho một doanh nghiệp khai thác đất mặt ruộng với diện tích hơn 1 ha. Thỏa thuận miệng giữa ông và chủ xe cuốc là lấy 2 tấc đất mặt của 10 công lúa trong tổng số 35 công đất trồng lúa, ông Liêm hi vọng diện tích đất được cải tạo sẽ cho năng suất lúa tốt hơn trước do đây là vùng đất gò cao. Theo ông Liêm: Hiện vùng đất trồng lúa của gia đình là đất gò cao, cỏ mọc nhiều, chuột có nơi trú ẩn, bữa trước bơm nước vô ruộng thì bữa sau đất khô rồi nên ông cho người ta lấy lớp đất mặt để ruộng thấp xuống, đỡ công làm cỏ, bơm nước. Bán đất mặt ruộng, ông Liêm được đơn vị khai thác trả 5 triệu đồng/ha. 

Nhưng không phải hộ nào khi cải tạo đất mặt cũng được trả phí như vậy. Có trường hợp đơn vị khai thác biết được nhu cầu của người dân cần cải tạo nên trả phí rất thấp để lấy đi lớp đất mặt trồng lúa. Ông Danh Toại, ngụ cùng ấp Tâm Thọ cho biết: Do đất gò cao nên đã cho người lấy đất mặt bớt để dễ trồng lúa, họ trả tiền lấy đất mặt của ruộng cho ông 200 ngàn đồng/công (1.000m2). Thời gian đầu, khi cải tạo đất ruộng, tốn chi phí phân bón cho lúa hơi cao nhưng năng suất lúa những năm sau cao hơn đôi chút khi đất chưa được cải tạo. 
 
Ruộng ở thành phố Sóc Trăng đang bị lấy đi lớp đất mặt.
Ruộng ở thành phố Sóc Trăng đang bị lấy đi lớp đất mặt. 


Đó là một số ít hộ có nhu cầu cải tạo đất gò cao cho thấp xuống để giữ nước và dễ trồng lúa, còn hàng trăm hộ dân khác ở Sóc Trăng dù ruộng không cao nhưng vẫn muốn bán lớp đất mặt để có thêm thu nhập. Nhiều nông dân cho rằng ruộng mình hơi cao nên cần "hạ thấp mặt" xuống cho đỡ tốn nước vào mùa làm lúa. Song thực chất đằng sau đó là lấy chút lợi trước mắt, bởi một công đất ruộng (1.000m2) khi cho doanh nghiệp khai thác lấy đi lớp đất mặt sâu từ 20-30cm thì chủ ruộng có thêm nguồn thu từ 5-10 triệu đồng, bất kể những mùa sau năng suất lúa có hơi giảm vì lớp đất màu mỡ đã bị "bóc" mất. Cũng có những chủ đất chẳng thu được đồng nào do nhà ở một nơi, đất sản xuất một nẻo nên ít ra thăm đồng. Mãi đến khi chuẩn bị cho mùa vụ mới thì mới biết hầu hết diện tích ruộng đã bị bóc mất lớp đất mặt từ bao giờ. 

So với bơm cát thì sử dụng đất ruộng để san lấp mặt bằng giá thành rẻ hơn nhiều. Việc khai thác đất san lấp mặt bằng chủ yếu diễn ra trong mùa khô hạn, nhiều nhất trên những cánh đồng nằm dọc theo các tuyến đường lớn nơi dễ khai thác và vận chuyển. Nhiều đơn vị đứng ra thực hiện các hợp đồng san lấp mặt bằng chuyên khai thác đất mặt ruộng, nên khối lượng đất mặt ruộng màu mỡ biến thành nền nhà, khu dân cư, thành gạch xây dựng là rất lớn. 
 
Việc khai thác này đang diễn ra tràn lan ở Sóc Trăng
Việc khai thác này đang diễn ra tràn lan ở Sóc Trăng

Ông Ngô Quang Thế, Phó Chủ tịch UBND xã Đại Tâm, huện Mỹ Xuyên cho biết: Từ đầu năm 2016 đến nay, Đại Tâm có 12 hộ làm đơn xin phép khai thác đất mặt tương đương với 10,4 ha đất. Trước tình hình này, UBND xã đã có tờ trình đến các cơ quan thuộc thẩm quyền và được Sở Tài nguyên và Môi trường có công văn trả lời là không cho phép. Tuy vậy, vẫn có những hộ bức xúc do đất gò cao nên họ vẫn tự cải tạo, chưa xử lý được. 

Vấn đề khai thác đất mặt diễn ra không chỉ trên địa bàn huyện Mỹ Xuyên, mà còn trên địa bàn thành phố Sóc Trăng, huyện Trần Đề và huyện Châu Thành đã xảy ra nhiều vụ khai thác đất mặt ruộng, đa số do người dân tự thỏa thuận với doanh nghiệp để thực hiện. 
 
Mùa khô năm 2016, việc khai thác trái phép đất mặt lại tái diễn.
Mùa khô năm 2016, việc khai thác trái phép đất mặt lại tái diễn. 

Theo ông Ngô Quốc Dũng – Phó Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Mỹ Xuyên: Thường khi mùa mưa vừa dứt, mùa khô bắt đầu thì trên địa bàn huyện lại diễn ra tình trạng khai thác đất mặt để phục vụ san lấp mặt bằng và làm vật liệu xây dựng. Hầu hết các đơn vị khai thác thường lấy đất mặt ở các xã Đại Tâm, Thạnh Quới, Thạnh Phú. Chủ trương chung của tỉnh hiện nay không cho phép khai thác đất mặt trồng lúa, nên đơn vị đã tham mưu UBND huyện Mỹ Xuyên thành lập đoàn kiểm tra liên ngành để kiểm tra các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ khai thác, sử dụng đất mặt ảnh hưởng đến tài nguyên đất nhằm xử lý nghiêm các trường hợp không chấp hành quy định pháp luật. 

Ruộng ở thành phố Sóc Trăng đang bị lấy đi lớp đất mặt.
Ruộng ở thành phố Sóc Trăng đang bị lấy đi lớp đất mặt.

Mặc dù ngành chức năng ở các địa phương đã tăng cường các biện pháp bảo vệ, không cho phép khai thác đất mặt ruộng. Nhưng ngược lại người dân vẫn “cải tạo” đất ruộng theo sự chấp thuận của "cơ sở" và sự thỏa thuận giữa người khai thác đất với chủ ruộng. Việc này đã tạo điều kiện bùng phát nạn bán đất mặt ruộng tràn lan khó kiểm soát. Một nông dân ở phường 10, thành phố Sóc Trăng cho biết năm nay không bán theo diện tích mà bán theo xe, mỗi xe từ 300.000 - 400.000 đồng, chủ khai thác lấy bao nhiêu xe trả bấy nhiêu tiền. Còn ở xã An Ninh (huyện Châu Thành) người dân cho rằng: Ở đây dân không bán xe mà bán đứt ruộng cho chủ lò gạch, họ muốn lấy bao nhiêu thì lấy. Có hộ dân lúc đầu thì bán đất mặt, nhưng sau làm lúa không trúng nên bán luôn cả ruộng để chuyển sang chăn nuôi, dù số này không nhiều. 

Đất lấy từ ruộng ở xã Đại Tâm, huyện Mỹ Xuyên được tập kết để san lấp mặt bằng hoặc làm gạch ngói.
Đất lấy từ ruộng ở xã Đại Tâm, huyện Mỹ Xuyên được tập kết để san lấp mặt bằng hoặc làm gạch ngói.

Tỉnh Sóc Trăng hiện có rất nhiều cơ sở sản xuất vật liệu xây dựng. Mỗi năm, các cơ sở này cũng tiêu thụ hàng trăm ngàn m3 đất để sản xuất gạch, ngói. Ngoài ra, việc san lấp mặt bằng cũng cần đến hàng triệu m3 đất, cát mỗi năm. Đất ruộng rẻ hơn cát nhiều nên việc san lấp mặt bằng vẫn chủ yếu là đất ruộng. 

Theo cán bộ quản lý đất đai ở cơ sở thì các thửa ruộng bị khai thác hết lớp đất mặt màu mỡ sẽ để lại nhiều hệ lụy lâu dài, lợi bất cập hại. Lớp đất mặt là lớp đất chứa nhiều chất dinh dưỡng nhất, năng suất lúa giảm, sâu bệnh nhiều hơn, chi phí sản xuất tăng. Đặc biệt, khi một hộ dân trong một cánh đồng lấp lớp đất mặt đi sẽ ảnh hưởng đến việc sản xuất của các hộ dân xung quanh. Vì vậy từ những năm trước, Sở Tài nguyên Môi trường đã có công văn đề nghị UBND các huyện, thị xã, thành phố chỉ đạo Phòng Tài nguyên và Môi trường phối hợp các ban, ngành có liên quan tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện xử lý những trường hợp tự ý khai thác, lấy tầng mặt đất trồng lúa, có biện pháp khắc phục kịp thời, bảo vệ tốt nguồn tài nguyên đất. 

Từ những năm trước, lãnh đạo tỉnh Sóc Trăng đã chỉ đạo các ngành địa phương tăng cường đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hạn chế việc khai thác lớp đất mặt ruộng một cách bừa bãi, bên cạnh việc tuyên truyền sâu rộng về lợi ích của lớp đất mặt đối với trồng trọt để bà con hạn chế tự ý cho khai thác đất mặt làm ảnh hưởng đến năng suất cây trồng.../. 


 
TTXVN

Có thể bạn quan tâm

'Bạch mã' giúp người dân miền núi xứ Lạng làm giàu

'Bạch mã' giúp người dân miền núi xứ Lạng làm giàu

Chăn nuôi ngựa, nhất là ngựa bạch những năm gần đây đang phát triển mạnh ở các địa phương tại tỉnh Lạng Sơn. Vật nuôi này mang lại hiệu quả kinh tế cao, giúp đồng bào các dân tộc xứ Lạng ổn định cuộc sống, nhiều hộ vươn lên làm giàu...

Nơi chắp cánh ước mơ cho học sinh vùng cao biên giới Lai Châu

Nơi chắp cánh ước mơ cho học sinh vùng cao biên giới Lai Châu

Không còn bó hẹp trong những chiếc bảng đen, phấn trắng truyền thống, những tiết học tại Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Trung Chải (xã Pa Tần, tỉnh Lai Châu) giờ đây trở lên sinh động từ những màn hình tương tác thông minh.

Sớm di dời người dân vùng nguy cơ sạt lở đến nơi an toàn

Sớm di dời người dân vùng nguy cơ sạt lở đến nơi an toàn

Thực hiện Đề án “Sắp xếp ổn định dân cư khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ ống, lũ quét, sạt lở đất tại các huyện miền núi giai đoạn 2021-2025,” đến nay tỉnh Thanh Hóa đã sắp xếp, vận động được 574 hộ xây nhà và di chuyển đến nơi ở mới. Tuy nhiên, tới nay vẫn đang còn nhiều hộ dân sống trong vùng nguy cơ sạt lở, các hộ dân sống tại những khu vực này không có đủ kinh phí để di chuyển đến nơi ở mới và luôn phải sống trong tâm trạng bất an khi mùa mưa bão về.

Người dân vùng cao Thanh Hóa rất cần nước sạch sinh hoạt

Người dân vùng cao Thanh Hóa rất cần nước sạch sinh hoạt

Nhiều năm qua, tiêu chí nước sạch luôn giữ vai trò then chốt trong xây dựng nông thôn mới tại tỉnh Thanh Hóa, tiêu chí này trực tiếp nâng cao chất lượng cuộc sống và bảo đảm an sinh cho người dân. Tuy nhiên, tại khu vực các xã miền núi của tỉnh đang thiếu nhiều công trình cấp nước sạch, nhiều xã đang thiếu nguồn lực đầu tư, gặp khó khăn trong quản lý, vận hành, làm người dân nhiều xã miền núi luôn sống trong cảnh thiếu nước sạch.

Vùng cao Quảng Trị tập trung chống hạn cứu lúa

Vùng cao Quảng Trị tập trung chống hạn cứu lúa

Nắng nóng kéo dài khiến nhiều diện tích lúa vụ Đông Xuân ở xã Tuyên Lâm nói riêng, nhiều địa phương miền núi tỉnh Quảng Trị nói chung đối mặt nguy cơ thiếu nước, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất cuối vụ.

Khánh thành điểm dân cư liền kề chốt dân quân biên giới xã tại Lâm Đồng

Khánh thành điểm dân cư liền kề chốt dân quân biên giới xã tại Lâm Đồng

Ngày 28/4, Bộ Tư lệnh Quân khu 7 (Bộ Quốc phòng) phối hợp với tỉnh Lâm Đồng tổ chức Lễ khánh thành, bàn giao công trình Điểm dân cư liền kề chốt dân quân biên giới xã Quảng Trực. Đây là hoạt động thiết thực hướng tới kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026).

Xóa bỏ rào cản, 'gõ cửa' nhà dân để hoàn tất thủ tục hành chính

Xóa bỏ rào cản, 'gõ cửa' nhà dân để hoàn tất thủ tục hành chính

Bằng những cách làm sáng tạo như Chiến dịch “Ngày thứ 7 hành chính lưu động” hay tổ chức các tổ công tác về tận thôn, xóm, chính quyền các địa phương tại tỉnh Quảng Ngãi đang từng bước xóa bỏ rào cản về khoảng cách địa lý, thực hiện mục tiêu xây dựng một nền hành chính phục vụ, gần dân và sát dân.

 Nghị quyết được cụ thể hóa để đánh thức tiềm năng cơ sở

Nghị quyết được cụ thể hóa để đánh thức tiềm năng cơ sở

Giữa những dãy núi đá tai mèo trùng điệp, nơi gió hun hút thổi qua từng triền đá xám, Mèo Vạc hôm nay đang chuyển mình bằng một nhịp điệu mới - nhịp điệu của hành động, của đổi thay, bắt đầu từ những nghị quyết được cụ thể hóa ngay từ cơ sở. 

Đồng hành cùng học sinh vùng khó bước vào kỳ thi lớp 10

Đồng hành cùng học sinh vùng khó bước vào kỳ thi lớp 10

Ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh Sơn La đang triển khai nhiều giải pháp, từ xây dựng kế hoạch ôn tập thống nhất toàn tỉnh, tổ chức thi thử, hỗ trợ học sinh bán trú đến tăng cường phụ đạo miễn phí, tạo mọi điều kiện để các em tự tin bước vào kỳ thi lớp10 - kỳ thi quan trọng đầu tiên trên hành trình học tập.

'Vàng xanh' tạo động lực phát triển kinh tế vùng Tây Côn Lĩnh

'Vàng xanh' tạo động lực phát triển kinh tế vùng Tây Côn Lĩnh

Vụ chè xuân Shan tuyết đang vào chính vụ tại các xã vùng cao, vùng biên dưới chân dãy Tây Côn Lĩnh như: Thanh Thủy, Cao Bồ, Lao Chải (Tuyên Quang). Những năm gần đây, cây chè không chỉ mang lại nguồn thu ổn định mà còn trở thành hướng phát triển kinh tế chủ lực, góp phần xóa đói giảm nghèo bền vững, từng bước nâng cao đời sống cho người dân địa phương.

Chăm lo cho đoàn viên, người lao động vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Chăm lo cho đoàn viên, người lao động vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Sáng 28/4, tỉnh Lạng Sơn tổ chức phát động Tháng công nhân và Tháng hành động về An toàn vệ sinh lao động năm 2026 với chủ đề: “Công nhân Việt Nam: Đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động”, “Đổi mới quản lý và nâng cao hiệu quả công tác an toàn, vệ sinh lao động trong kỷ nguyên số”.

Hiện thực hóa mục tiêu 'đi làm thuê - về làm chủ'

Hiện thực hóa mục tiêu 'đi làm thuê - về làm chủ'

Tập trung nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tỉnh Đồng Tháp đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm đưa lao động đi làm việc hợp pháp ở nước ngoài hiệu quả hơn, qua đó góp phần giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống người dân.

Khai thác tối đa dư địa, bảo đảm nguồn thu thuế xuất nhập khẩu

Khai thác tối đa dư địa, bảo đảm nguồn thu thuế xuất nhập khẩu

Hoạt động thương mại biên giới tại tỉnh Lạng Sơn đang có sự gia tăng đáng kể về lưu lượng hàng hóa xuất nhập khẩu. Trước yêu cầu tạo thuận lợi thương mại và đảm bảo nguồn thu ngân sách nhà nước, lực lượng hải quan đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tăng thu thuế xuất nhập khẩu bền vững và hiệu quả.

Cần Thơ đưa nông thôn mới đi vào chiều sâu

Cần Thơ đưa nông thôn mới đi vào chiều sâu

Theo ông Trần Chí Hùng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ, thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi năm 2026, thành phố Cần Thơ phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, sự đồng thuận xã hội, sự năng động, sáng tạo, chủ động tham gia trực tiếp của người dân đi vào chiều sâu, hiệu quả, bền vững.

Mang tri thức đến với người dân vùng sâu, vùng xa

Mang tri thức đến với người dân vùng sâu, vùng xa

​Thư viện tỉnh Lạng Sơn phối hợp với các địa phương, cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức nhiều đợt đưa sách về vùng sâu, vùng xa; xây dựng tủ sách tại các xã vùng sâu, vùng xa, biên giới... Hoạt động này giúp đồng bào các dân tộc xứ Lạng dễ dàng tiếp cận tri thức, cập nhật kiến thức khoa học - kỹ thuật, ứng dụng vào phát triển kinh tế, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần.

Gỡ khó để phát triển bền vững công nghiệp tỉnh Lào Cai

Gỡ khó để phát triển bền vững công nghiệp tỉnh Lào Cai

Sản xuất công nghiệp luôn là lĩnh vực được tỉnh Lào Cai ưu tiên phát triển nhưng bên cạnh những thuận lợi, địa phương cũng đang từng bước tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp nhằm phát triển bền vững lĩnh vực sản xuất công nghiệp trên địa bàn.

Quảng Ngãi cần sớm nâng cấp tỉnh lộ 623

Quảng Ngãi cần sớm nâng cấp tỉnh lộ 623

Tuyến tỉnh lộ 623 (trước đây là đường huyện Sơn Liên - Tà Meo) qua địa bàn xã Sơn Tây Thượng, tỉnh Quảng Ngãi là tuyến giao thông huyết mạch kết nối với tuyến tỉnh lộ 676 qua xã Măng Bút. Hiện tại, tuyến đường này đang xuống cấp nghiêm trọng, đặc biệt là sau các đợt sạt lở xảy ra vào cuối năm 2025 gây khó khăn cho việc đi lại, vận chuyển nông sản của người dân. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải sớm nâng cấp tuyến đường nhằm đảm bảo an toàn giao thông trên tuyến.

Hỗ trợ an sinh, phát triển lâu dài cho các xã vùng biên

Hỗ trợ an sinh, phát triển lâu dài cho các xã vùng biên

Tại nhiều địa bàn biên giới, nơi điều kiện học tập và phát triển còn hạn chế, vai trò của tổ chức Đoàn Thanh niên ngày càng được thể hiện rõ nét. Thông qua các hoạt động tình nguyện, hỗ trợ giáo dục, phát triển kinh tế và chuyển đổi số, lực lượng thanh niên đã góp phần thu hẹp khoảng cách giữa các vùng, đồng thời tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững tại khu vực này.

Sớm xây dựng cầu mới thay thế cầu treo Khe Hóp đã hư hỏng nặng

Sớm xây dựng cầu mới thay thế cầu treo Khe Hóp đã hư hỏng nặng

Xã Mỏ Vàng, tỉnh Lào Cai sau sáp nhập với xã An Lương có 16 thôn, trong đó có 2 thôn Khe Lóng 2, Khe Lóng 3 với gần 200 hộ dân và hơn 1.000 nhân khẩu đều là đồng bào dân tộc Mông và gần 150 hộ dân thuộc thôn Khe Hóp cùng một số thôn khác có nương đồi, đất đai sản xuất nằm tách biệt với trung tâm xã bởi suối Ngòi Thia.

Chuyển từ thu hút sang kiến tạo, Tuyên Quang mở không gian tăng trưởng mới

Chuyển từ thu hút sang kiến tạo, Tuyên Quang mở không gian tăng trưởng mới

Trong bối cảnh yêu cầu phát triển nhanh và bền vững ngày càng đặt ra cao hơn, Tuyên Quang đang chủ động chuyển mình từ tư duy thu hút đầu tư truyền thống sang cách tiếp cận mới - kiến tạo môi trường phát triển, khơi thông nguồn lực và đồng hành cùng doanh nghiệp. Mục tiêu tăng trưởng hai con số không chỉ là một chỉ tiêu kinh tế, mà trở thành động lực thúc đẩy toàn bộ hệ thống chính trị đổi mới cách nghĩ, cách làm, hướng tới một nền kinh tế năng động, hiệu quả và có sức cạnh tranh cao hơn.

Chàng trai người Dao nâng tầm chè Shan tuyết trên dãy Tây Côn Lĩnh

Chàng trai người Dao nâng tầm chè Shan tuyết trên dãy Tây Côn Lĩnh

Dưới chân dãy Tây Côn Lĩnh, chàng trai người Dao Bàn Văn Hiệu (sinh năm 1995, thôn Lùng Đoóc, xã biên giới Thanh Thủy, Tuyên Quang) ngày ngày miệt mài tạo ra những sản phẩm chè Shan tuyết cổ thụ bằng tâm huyết và phương thức bài bản. Từ những ngày đầu sản xuất đơn lẻ, Hiệu đã mạnh dạn thành lập Hợp tác xã Thanh Thủy Chè, từng bước nâng cao giá trị, ổn định đầu ra, góp phần tăng thu nhập cho người dân.