Sau 12 ngày bị cô lập giữa đại ngàn Pù Huống do mưa lớn gây sạt lở, sụt trượt hàng chục điểm trên tuyến đường độc đạo Xốp Kho - Na Ngân, hơn 150 hộ với gần 740 nhân khẩu bản Na Ngân, xã Nga My, tỉnh Nghệ An đã có thể đi lại trở lại.
Tuyến đường dài hơn 20 km, xuyên rừng, men theo sườn đồi, lưng núi và mép vực suối Nậm Ngân được chính quyền địa phương, người dân khẩn trương khắc phục, thông tuyến vào chiều 31/8, kịp thời phục vụ nhu cầu đi lại, giao thương và việc học tập của học sinh trước thềm năm học mới.
Ám ảnh tuyến đường độc đạo vắt qua núi Pù Hiêng
Ông Lương Văn Ùn, Trưởng bản Na Ngân, cho biết tuyến đường Xốp Kho - Na Ngân là con đường độc đạo duy nhất kết nối người dân trong bản với bên ngoài. Tuyến đường nhỏ hẹp, chạy qua địa hình núi cao, nhiều đoạn men theo sườn núi và sát vực suối Nậm Ngân nên thường xuyên tiềm ẩn nguy cơ sạt lở khi mưa lớn. Sau nhiều ngày mưa, từ chiều 19/8, tuyến đường xuất hiện 12 điểm sạt lở, sụt trượt, trong đó có 5 điểm quy mô lớn khiến giao thông tê liệt, bản Na Ngân bị cô lập.
Sáng 23/8, đoàn công tác của UBND xã Nga My phải băng rừng, men theo những lối nhỏ sát vách vực suối Nậm Ngân để tiếp cận bản và kiểm tra tình hình. Qua khảo sát, nhiều vị trí trên tuyến bị đất đá, cây rừng vùi lấp. Đáng chú ý, tại dốc Co Ngóa, một đoạn mặt đường dài hơn 40 m bị đứt gãy, sụt trượt, sụt lún hơn 2 m so với nền đường cũ. Đây là điểm sạt lở “kép”, khi cả ta-luy dương và ta-luy âm cùng sạt xuống phía vực suối Nậm Ngân.
Từ ngày 28/8/2026, công tác khắc phục, sửa chữa, san ủi đất đá, cây rừng nhằm thông tuyến tuyến đường độc đạo Xốp Kho - Na Ngân (xã Nga My, tỉnh Nghệ An) được chính quyền địa phương, dân bản triển khai. Ảnh: TTXVN phát
Từ chiều 23 đến rạng sáng 24/8, mưa lớn tiếp tục khiến các điểm sạt lở cũ tái diễn, mở rộng về phạm vi và mức độ, đồng thời phát sinh thêm nhiều điểm mới, nâng tổng số điểm sạt lở, sụt trượt trên tuyến lên gần 20 điểm; trong đó khoảng 7 điểm có quy mô lớn, tập trung tại các khu vực dốc Nứa, Co Pọng, Xốp Na, Pu Pà Hịa, Hin Nam và Co Ngóa.
Tại dốc Co Pọng, đất đá từ vách núi đổ xuống chắn ngang đường; nhiều tảng đá lớn lăn xuống vực sâu, một số khác nằm ngổn ngang, án ngữ mặt đường. Dọc tuyến, đất đá và cây rừng từ ta-luy dương tiếp tục sụt trượt, trong khi nhiều đoạn ta-luy âm bị xói lở, khiến tuyến đường vốn nhỏ hẹp càng trở nên nguy hiểm.
Tại dốc Hin Nam, đất nhão phủ kín mặt đường trên chiều dài gần 10 m, có nơi lớp đất dày gần 50 cm, cùng nhiều thân cây rừng gãy đổ. Trên cao, đất đá và cây rừng vẫn có nguy cơ tiếp tục sạt xuống đường nếu mưa lớn xảy ra.
Không chỉ sạt lở đất đá, lũ trên suối Nậm Ngân cũng gây ảnh hưởng trực tiếp đến tuyến đường. Sáng 24/8, lũ lớn làm hư hỏng bờ kè gần ngầm tràn Co Nóc, thuộc bản Xốp Kho. Có thời điểm nước sâu gần 1 m, dòng chảy mạnh khiến việc qua ngầm tràn bị dừng lại. Tình trạng này khiến 3 bản Na Kho, Na Ngân và Xốp Kho với gần 1.900 người, chủ yếu là đồng bào Thái, bị cô lập trong đêm.
Theo ông Lương Văn Ùn, việc tuyến đường bị chia cắt ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân. “Điều chúng tôi lo lắng nhất là trong bản có người ốm đau nhưng không thể đưa ra ngoài để tiếp cận các dịch vụ y tế. Việc giao thương cũng bị đình trệ, người dân không thể vận chuyển lương thực, nhu yếu phẩm và hàng hóa thiết yếu ra vào bản. Đáng lo ngại nhất là việc học tập của các cháu bị ảnh hưởng. Ngày 24/8 là lịch tập trung tựu trường nhưng do đường bị sạt lở nghiêm trọng, các cháu phải ở nhà. Trong bản có hai điểm trường Tiểu học và Mầm non”, ông Ùn chia sẻ.
Chung sức mở lại “mạch sống”
Người dân bản Na Ngân (xã Nga My, tỉnh Nghệ An) chung sức dựng lại cầu gỗ để nối lại 2 cụm dân cư trong bản. Trước đó, lũ dữ trên suối Nậm Ngân đã cuốn trôi cây cầu gỗ khiến bản Na Ngân bị chia cắt làm 2 cụm biệt lập. Ảnh: TTXVN phát
Ông Lô Khăm Kha, Chủ tịch UBND xã Nga My, Nghệ An cho biết, trước tình trạng tuyến đường bị chia cắt, cấp ủy, chính quyền xã Nga My xác định việc khẩn trương thông tuyến tạm thời là nhiệm vụ cấp bách, nhất là nhằm bảo đảm người dân đi lại và học sinh có thể đến trường an toàn khi năm học mới bắt đầu. Từ sáng 28/8, công tác san ủi đất đá, thu dọn cây rừng, đắp nền tại những vị trí sụt trượt, đứt gãy được triển khai.
Đáng chú ý, anh Hồ Viết Hiếu, ở bản Na Ca, xã Nga My, đã tình nguyện dùng máy múc của gia đình, tự bỏ kinh phí mua nhiên liệu và ngày công để san ủi đất đá, thu dọn cây rừng, sửa chữa mặt đường trên toàn tuyến.
Anh Hồ Viết Hiếu cho biết các điểm sạt lở chủ yếu nằm ở địa hình hiểm trở, dốc cao, khối lượng đất đá và cây rừng lớn. Nền địa chất không ổn định nên việc khắc phục không đơn giản chỉ là san gạt đất đá, mà còn phải tạo lại mặt bằng nền đường, xử lý các vách ta-luy dương để hạn chế sạt lở tái diễn khi mưa lớn.
Cùng với lực lượng chức năng và máy móc, người dân bản Na Ngân cũng tích cực tham gia khắc phục hậu quả. Ngày 27/8, Ban quản lý bản huy động khoảng 20 người chung sức dựng lại cầu gỗ trên suối Nậm Ngân sau khi cây cầu tạm bị lũ cuốn trôi, nối lại hai cụm dân cư trong bản.
Sau nhiều ngày nỗ lực, đến chiều 31/8, tuyến đường Xốp Kho - Na Ngân đã được thông tuyến.
Ông Lô Khăm Kha, Chủ tịch UBND xã Nga My, cho biết việc thông tuyến tạm thời có ý nghĩa đặc biệt đối với người dân Na Ngân, nhất là trong thời điểm năm học mới đang đến gần. Tuyến đường được khai thông giúp người dân trong bản và người dân từ bên ngoài có thể ra vào thuận lợi hơn, đồng thời tạo điều kiện để học sinh đến trường an toàn.
Với hơn 150 hộ, gần 740 nhân khẩu, việc tuyến đường độc đạo được thông trở lại không chỉ giải quyết nhu cầu đi lại trước mắt mà còn mở lại hoạt động giao thương, sản xuất và sinh hoạt của người dân.
Điểm sạt lở lớn nhất, quy mô nhất tại dốc Co Ngóa được khai thông. Hơn 40m mặt đường bị sụt trượt xuống độ sâu hơn 2m đã được bồi hoàn lại mặt bằng sau khi sửa chữa. Ảnh: TTXVN phát
Theo ông Lô Khăm Kha, khi giao thông thuận lợi, người dân có thể đưa nông sản, sản vật ra ngoài tiêu thụ; hàng hóa, vật tư sản xuất và nhu yếu phẩm thiết yếu được vận chuyển vào bản nhanh hơn, qua đó giảm thời gian và chi phí đi lại. Việc tiếp cận các dịch vụ thiết yếu như y tế, giáo dục, mua bán hàng hóa cũng thuận lợi hơn. Những trường hợp cần đến trung tâm xã hoặc các khu vực lân cận giải quyết công việc không còn phải đối mặt với tình trạng đường bị chia cắt.
Đặc biệt, tuyến đường được thông trước thềm năm học mới giúp học sinh bản Na Ngân có điều kiện đến trường thuận lợi hơn. Sau những ngày phải ở nhà do giao thông chia cắt, các em có thể trở lại lớp học, bảo đảm việc học tập không bị gián đoạn kéo dài.
Trong dịp Quốc khánh 2/9, việc tuyến đường được nối lại cũng mang đến niềm vui cho người dân. Sau gần nửa tháng bị cô lập, người dân có thể đi thăm người thân, gặp gỡ bạn bè, mua sắm những vật dụng cần thiết và tham gia các hoạt động vui chơi, sinh hoạt trong dịp lễ.
Với những gia đình có người thân ở các bản lân cận hoặc trung tâm xã, tuyến đường thông tuyến cũng đồng nghĩa với việc những cuộc gặp gỡ tưởng như bình thường lại được nối lại. Người dân có thể chủ động đi lại trong dịp Quốc khánh, thay vì phải chờ đợi hoặc tìm cách vượt qua những điểm sạt lở nguy hiểm./.
