Nhà trình tường, di sản văn hóa người Mông ở Hà Giang

Sau khi Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia được triển khai, nhiều địa phương của tỉnh Đắk Lắk đã đổi mới phương thức, cách làm với hành động cụ thể thay vì chỉ dừng ở khẩu hiệu.

Giữa mênh mang sóng nước hồ Pá Khoang, đảo hoa thuộc xã Mường Phăng, tỉnh Điện Biên, ngày đầu năm như bừng sáng khi hàng nghìn cây anh đào đồng loạt khoe sắc. Dịp đầu năm mới, sắc hồng dịu dàng của hoa trở thành điểm nhấn, thu hút đông đảo người dân và du khách đến chiêm ngưỡng khoảnh khắc mùa xuân vùng cao Tây Bắc.

Trên địa bàn thành phố Hà Nội hiện có trên 107 nghìn người dân tộc thiểu số (DTTS) sinh sống đan xen ở tất cả 126 xã, phường, chiếm khoảng 1,3% dân số thủ đô. Sau sắp xếp, sáp nhập, thành phố Hà Nội còn 4 xã và 17 thôn vùng đồng bào DTTS.

Bản Hua Chiến, xã Mường La, tỉnh Sơn La, hiện có 56 hộ, hơn 330 nhân khẩu, 100% là đồng bào dân tộc Mông. Nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước cùng ý chí vươn lên phát triển kinh tế của người dân, số hộ nghèo ở bản đã giảm dần qua từng năm, nay chỉ còn 19 hộ. Sự đổi thay ở bản không chỉ đến từ nỗ lực của từng gia đình mà còn từ sự đồng lòng, chung tay của cả cộng đồng.

Sau sáp nhập, xã Mường Khiêng, tỉnh Sơn La phối hợp với các trường học rà soát, phát hiện nhiều người chưa hoàn thành bậc Tiểu học hoặc tái mù chữ do ít sử dụng tiếng Việt. Do đó, Trường Tiểu học Mường Khiêng 2 đã tổ chức lớp học xóa mù chữ cho đồng bào dân tộc Thái.

Piêng Luống và Phia Òi là 2 trong tổng số 21 bản của xã biên giới Nhôn Mai (tỉnh Nghệ An), nằm biệt lập như những “ốc đảo” bên kia sông Nậm Nơn, thuộc lòng hồ Thủy điện Bản Vẽ. Những năm qua, trong điều kiện khó khăn về kinh tế, giao thông, cơ sở hạ tầng của bản làng, các giáo viên “cắm bản” ở các điểm trường Mầm non bản Piêng Luống, Phia Òi (Trường Mầm non Nhôn Mai) vẫn bám trụ địa bàn, gần gũi với nhân dân, đem tình yêu thương con trẻ, tinh thần trách nhiệm, tâm huyết với nghề để miệt mài “gieo chữ” cho các thế hệ con em đồng bào các dân tộc nơi đây.

Thiên tai xảy ra những tháng cuối năm đã gây thiệt hại tại nhiều nơi trên địa bàn tỉnh Lào Cai. Thời điểm này, chỉ còn hơn một tháng nữa sẽ đến Tết nguyên đán cổ truyền của dân tộc, chính quyền và các tổ chức đoàn thể ở địa phương đang nỗ lực, đẩy nhanh tiến độ sửa chữa, xây mới nhà cho các hộ dân bị thiệt hại trong thiên tai.

Ngày 28/12/2025, xã Sam Mứn (tỉnh Điện Biên) tổ chức Ngày hội Văn hóa các dân tộc xã Sam Mứn lần thứ I, năm 2025, với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao đặc sắc nhằm tôn vinh bản sắc văn hóa truyền thống, quảng bá hình ảnh quê hương, con người Sam Mứn; đồng thời tạo không gian giao lưu, gặp gỡ, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Việc tổ chức các lớp truyền khẩu tiếng Mảng không chỉ giúp gìn giữ ngôn ngữ, mà còn góp phần xây dựng cộng đồng đoàn kết, giúp thế hệ trẻ hiểu rõ hơn về giá trị văn hóa và thêm tự hào về nguồn cội của mình.

Từ ngày 1/7/2025, một bước tiến mới trong chính sách an sinh xã hội đã được triển khai đồng loạt trên cả nước. Mức hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện cho hộ nghèo, cận nghèo được nâng lên; cùng với đó, chính sách BHYT tiếp tục mở rộng và gia tăng mức hỗ trợ cho những hoàn cảnh khó khăn. Điều này thể hiện sự quan tâm thiết thực của Đảng và Nhà nước với mục tiêu không ai bị bỏ lại phía sau trên hành trình giảm nghèo bền vững.

Thời gian qua, nhiều giá trị văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số tại tỉnh Đồng Nai từng đứng trước nguy cơ bị mai một. Tuy nhiên, sau khi được các cấp địa phương nỗ lực phục dựng, nhiều lễ hội, sinh hoạt cộng đồng đã hồi sinh trở lại.

Trên vùng đất khô cằn - nơi từng chỉ trồng lúa, ngô với năng suất thấp, cuộc sống của nhiều hộ dân ở huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình cũ, nay là xã Yên Trị, tỉnh Phú Thọ đã đổi thay nhờ mạnh dạn từ bỏ lối canh tác cũ, chuyển sang trồng bưởi Diễn. Những quả vàng óng, ngọt lành không chỉ là trái ngọt từ bàn tay cần cù của người nông dân, mà còn là biểu tượng cho hành trình thoát nghèo, vươn ra biển lớn.

Từ một con bò cái sinh sản - tưởng như chỉ là một khoản hỗ trợ đơn lẻ. Nhưng với cách làm bài bản, trách nhiệm và có cơ chế quay vòng rõ ràng, nhiều hộ nghèo đã có thêm “cần câu cơm” bền vững để thoát nghèo.

Ẩn mình giữa núi đồi trung du xanh ngát, sâm Nam núi Dành tại tỉnh Bắc Ninh đang dần khẳng định vị thế của mình, không chỉ là cây dược liệu quý mà còn là biểu tượng cho sự phát triển bền vững của địa phương. Với giá trị dược liệu quý giá, gắn với lịch sử, văn hóa lâu đời, cùng triển vọng kinh tế vượt bậc, sâm Nam núi Dành xứng đáng được gọi là "vàng xanh" của đất Bắc Ninh, giúp nhiều hộ dân nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững.

Những ngày cuối tháng 12-2025, Chiến dịch Quang Trung đang được các địa phương phối hợp tích cực với lực lượng vũ trang khẩn trương thực hiện nhằm đảm bảo kịp tiến độ bàn giao nhà mới cho người dân bị thiệt hại do bão lũ trước Tết Nguyên đán 2026.

Một trong những điểm nhấn của Làng hoa Sa Đéc là tiểu cảnh “Trái tim” kết hợp cùng hình ảnh cờ đỏ sao vàng được xếp hình từ khoảng 1.700 chậu hoa tươi các loại. Trong đó, “Trái tim” hoa khổng lồ có diện tích khoảng 70 m2 làm từ 1.600 chậu hoa tươi như dừa cạn, cúc pico và cúc mâm xôi. Còn lá cờ hoa làm bằng 100 chậu hoa xác pháo màu đỏ và cúc pico màu vàng. Tiểu cảnh ấn tượng này đặt tại Tổ hợp tác sản xuất và cung ứng hoa, kiểng Tân An (phường Sa Đéc), đang thu hút nhiều du khách đến tham quan, chụp ảnh.

Đến với xã vùng cao Mù Cang Chải (tỉnh Lào Cai) những ngày cuối năm, du khách được thưởng ngoạn phong cảnh núi non hùng vĩ, những thửa ruộng bậc thang trải dài cao vút đến lưng trời cùng với sự thuần khiết của một loài hoa rừng mang tên Tớ Dày.

Bão số 13 cùng trận lụt lịch sử tháng 11 đã gây thiệt hại nặng nề cho vùng nuôi trồng thủy sản trọng điểm của tỉnh Đắk Lắk. Sau thiên tai, việc khôi phục sản xuất của người tôm hùm là vô cùng khó khăn.

Làng gốm Chăm Bàu Trúc ở xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa, là một trong những làng gốm cổ xưa nhất ở Đông Nam Á đến nay vẫn duy trì phương pháp sản xuất hoàn toàn thủ công với những giá trị văn hóa, kỹ thuật độc đáo. “Nghệ thuật làm gốm của người Chăm” đã được UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp.

Ở nơi biên cương, với người lính Biên phòng, việc học tiếng nói, hiểu phong tục của đồng bào không chỉ giúp làm cầu nối để Bộ đội đồng hành cùng nhân dân, tạo dựng niềm tin và sức mạnh đoàn kết bảo vệ biên giới. Điều này còn giúp Bộ đội Biên phòng hỗ trợ hiệu quả hơn khi cùng bà con phát triển kinh tế, cải thiện đời sống từng hộ gia đình.

Thôn Chế Tạo, xã Chế Tạo của tỉnh Lào Cai có hơn 3.800 ha rừng được giao khoán, bảo vệ. Những ngày qua, 8 thành viên tổ xung kích bảo vệ rừng luôn chủ động tổ chức tuần tra thường xuyên và tình trạng chặt phá, lấn chiếm rừng giảm rõ rệt.

Những năm gần đây, công tác chăm sóc sức khỏe đồng bào dân tộc thiểu số tại Tuyên Quang có nhiều chuyển biến tích cực, trong đó Dự án 7 thuộc Chương trình Mục tiêu quốc gia góp phần nâng cao thể trạng, cải thiện tầm vóc và phòng, chống suy dinh dưỡng trẻ em.

Xã Thuận Châu, tỉnh Sơn La, dân số chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn. Những năm qua, cán bộ, nhân viên Trạm Y tế xã đã tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức cho các bà mẹ nuôi con nhỏ và nhân dân. Đồng thời, cấp phát miễn phí các sản phẩm dinh dưỡng, tư vấn, hướng dẫn các bà mẹ bổ sung thức ăn, vitamin cho trẻ. Nhờ đó, giảm thiểu tình trạng suy dinh dưỡng ở trẻ em qua từng năm.

Lũng Cú, vùng địa đầu Tổ quốc với điều kiện canh tác khắc nghiệt, lâu nay cây ngô là cây trồng chủ lực gắn với sinh kế của người dân. Tuy nhiên, vài năm gần đây, nông dân địa phương đã mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đưa cây ngừng vào sản xuất.

Tuyên Quang có địa bàn rộng, nhiều xã vùng cao, vùng sâu, vùng xa với đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Thời gian qua, thông qua triển khai Dự án 7, tỉnh đã tập trung củng cố y tế cơ sở, tăng cường tuyên truyền, giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi, an toàn và hiệu quả.

Xã Liệp Tè cũ nay thuộc xã Mường Khiêng, tỉnh Sơn La, dân số chủ yếu là đồng bào dân tộc La Ha, điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn. Do đó, năm 2022, tỷ lệ trẻ em bị suy dinh dưỡng còn khá cao, khoảng hơn 19%.

Xã vùng cao Sơn Tây được xem là địa phương nghèo nhất tỉnh Quảng Ngãi và cả nước khi có tới 90% dân số là người đồng bào dân tộc thiểu số; tỷ lệ hộ nghèo cao. “Vòng lặp” nghèo đói mãi đeo bám. Thế nhưng, những năm gần đây, các bản làng đã khoác lên gam màu tươi sáng hơn khi người dân đã chủ động nắm bắt cơ hội trong phát triển kinh tế.

Sau hơn 1 năm triển khai, chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước đã cơ bản hoàn thành, về đích sớm hơn 5 năm 4 tháng so với mục tiêu đề ra. Thành quả này không chỉ thể hiện quyết tâm chính trị cao mà còn lan tỏa sâu sắc giá trị nhân văn của chính sách an sinh xã hội.

Theo Nghị định 272 của Chính phủ, TP Hà Nội có 4 xã và 17 thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Các xã dân tộc thiểu số trên địa bàn đã tận dụng các nguồn lực hỗ trợ từ ngân sách của Trung ương và thành phố để đầu tư, phát triển hệ thống hạ tầng kinh tế - xã hội thông qua các chương trình mục tiêu quốc gia, mục tiêu chuyên đề. Từ việc huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực, kinh tế xã hội thuộc các xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số đang từng bước đổi thay.

Để làm ra được những chiếc áo truyền thống với vẻ đẹp sặc sỡ, tỉ mỉ của phụ nữ Dao ở bản Hùng Pèng, xã Phong Thổ (tỉnh Lai Châu) phải trải qua rất nhiều công đoạn và được làm hoàn toàn thủ công. Trong những công đoạn đó, công đoạn kéo sợi cần phải tỉ mỉ, kỳ công để từ những sợi vải nhỏ, ngắn được đan bện lại với nhau thành những cuộn vải bền đẹp.