Nữ nghệ nhân gìn giữ nghề truyền thống nơi đại ngàn Tây Nguyên

Ở độ tuổi gần 70, bà Lò Thị Hoa (dân tộc Thái, 69 tuổi, thôn Trung Sơn, xã Đắk Wil, tỉnh Lâm Đồng) ngày ngày vẫn miệt mài ngồi bên khung cửi gìn giữ nghề dệt thổ cẩm truyền thống.

nghe-nhan-ld5.jpg
Nghệ nhân Lò Thị Hoa bên chiếc khăn Piêu, sản phẩm thổ cẩm đặc trưng của dân tộc Thái.

Khăn Piêu… bay tới đại ngàn

Trong những năm qua, bà Lò Thị Hoa đã được địa phương tặng nhiều giấy khen, giải thưởng tại các cuộc thi, lễ hội văn hóa truyền thống. Đặc biệt, năm 2019, bà Lò Thị Hoa vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu “Nghệ nhân Ưu tú” với thành tích có nhiều cống hiến xuất sắc trong giữ gìn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc. Tháng 3/2025, Nghệ nhân Ưu tú Lò Thị Hoa cũng là một trong những cá nhân được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Nông đề nghị xét tặng danh hiệu “Nghệ nhân Nhân dân” trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể lần thứ 4.

nghe-nhan-ld1.jpg
Nghệ nhân Lò Thị Hoa (dân tộc Thái, 69 tuổi, thôn Trung Sơn, xã Đắk Wil, Lâm Đồng) cùng danh hiệu “Nghệ nhân ưu tú” được Nhà nước phong tặng năm 2019. Ảnh: Nguyễn Dũng – TTXVN

Vùng biên giới Đắk Wil là quê hương thứ hai của Nghệ nhân Ưu tú Lò Thị Hoa. Bà đặt chân đến mảnh đất này cũng suýt soát 40 năm sau khi rời khỏi quê hương Thanh Hóa. Năm 1989, bà Hoa cùng gia đình di cư đến vùng đất mới là xã Nam Dong (sau này tách ra thành xã Ea Pô, huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông cũ) để lập nghiệp. Giữa đại ngàn Tây Nguyên, bà Hoa tự trồng bông lấy vải, trồng dâu nuôi tằm để duy trì nghề dệt truyền thống của dân tộc mình.

Bà Hoa kể, bà thành thạo việc kéo sợi, nhuộm sợi, dệt thổ cẩm từ năm 12 tuổi do được mẹ và bà ngoại chỉ dạy. Đây cũng là yêu cầu bắt buộc đối với người phụ nữ tại quê nhà bà Hoa, nhằm gìn giữ nghề dệt thổ cẩm truyền thống của dân tộc.

“Sau khi học nghề, chúng tôi tự tay thêu những chiếc khăn Piêu, gối ngủ để dùng trong nhà hoặc dành tặng cho người mình yêu. Bản thân tôi cũng thêu gối tặng cho người yêu, sau này là chồng, với ý nghĩa khi về chung sống với nhau là chung gối, chung giường”, bà Hoa chia sẻ.

nghe-nhan-ld2.jpg
Dù đã lớn tuổi nhưng nghệ nhân Lò Thị Hoa vẫn cần mẫn bên khung dệt thổ cẩm để phát triển kinh tế gia đình và duy trì nghề truyền thống của dân tộc.

Những năm qua, dưới mái hiên của căn nhà gỗ ba gian giữa thôn Trung Sơn, hằng ngày, Nghệ nhân Lò Thị Hoa vẫn miệt mài bên khung dệt, tỉ mỉ hoàn thành các sản phẩm thổ cẩm truyền thống có hoa văn bắt mắt mang đậm truyền thống dân tộc Thái. Bà Hoa cho biết, các sản phẩm phổ biến hiện nay là khăn Piêu, khăn trải bàn, khăn quàng cổ, túi xách hoặc nguyên tấm vải lớn... Mỗi loại có giá trị khác nhau tùy vào ít hay nhiều hoa văn, màu sắc kết hợp hay kỹ thuật thêu. “Có sản phẩm giá chỉ vài chục nghìn đồng nhưng có loại vài trăm nghìn đồng một m2”, bà Hoa nói.

Gieo hạt mầm truyền thống

Không chỉ duy trì nghề dệt thổ cẩm để phục vụ kinh tế gia đình, bà Hoa còn tham gia các hoạt động truyền dạy nghề dệt thổ cẩm truyền thống cho người dân trong vùng và cả các tỉnh lân cận. Theo Phòng Văn hóa, Thông tin xã Đắk Wil, thôn Trung Sơn có đến 65% người dân tộc Thái di cư vào sinh sống từ hàng chục năm qua. Tuy nhiên, số nghệ nhân chuyên nghiệp, thành thục các kỹ thuật nghề kéo sợi, dệt thổ cẩm truyền thống như bà Hoa rất hiếm. Hằng năm, ngoài việc tham gia các lớp dạy dệt thổ cẩm truyền thống, cuộc thi, ngày hội văn hóa các dân tộc tại địa phương, bà Hoa còn được mời đi truyền dạy nghề dệt thổ cẩm ở các vùng lân cận trong khu vực Tây Nguyên; giao lưu, quảng bá nghề dệt ở Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh.

nghe-nhan-ld3.jpg
Hoa văn truyền thống được thêu móc tỉ mỉ bằng tay trên một sản phẩm thổ cẩm của dân tộc Thái.

Đến nay, bà Hoa đã tham gia nhiều lớp truyền dạy nghề dệt thổ cẩm truyền thống với gần 60 lượt học viên được đào tạo. Bà Hoa vui mừng cho biết, người cháu gái 18 tuổi của bà đã bắt đầu học nghề dệt thổ cẩm truyền thống, tiếp tục gìn giữ nghề truyền thống này.

Chị Lộc Thị Nhuận (40 tuổi, người dân tộc Thái, thôn Trung Sơn, xã Đắk Wil) cho biết, nhờ tham gia lớp học nghề dệt thổ cẩm của bà Hoa, chị đã thành thục các kỹ thuật kéo sợi, dệt vải bằng khung của dân tộc mình. Ngoài một số sản phẩm truyền thống, chị Nhuận cũng tiếp tục học hỏi để có thể hoàn thành những sản phẩm thổ cẩm có hoa văn phức tạp, pha chút hiện đại để đáp ứng thị hiếu trong giai đoạn hiện nay.

nghe-nhan-ld4.jpg
Bà Lò Thị Hoa là một trong số rất ít nghệ nhân chuyên nghiệp, thành thục tất cả kỹ thuật kéo sợi, nhuộm sợi, dệt thổ cẩm ở xã biên giới Đắk Wil (Lâm Đồng).

Theo ông Hoàng Văn Tám, Chủ tịch UBND xã Đắk Wil, bà Lò Thị Hoa là trường hợp đặc biệt của địa phương khi vinh dự được Nhà nước vinh danh, khen thưởng. Không chỉ phát huy nghề truyền thống trong đời sống kinh tế gia đình, bà Hoa còn có vai trò quan trọng, góp phần bảo tồn, duy trì nghề dệt của dân tộc Thái trên vùng đất biên giới nơi đại ngàn Tây Nguyên./.

Bài,ảnh: Nguyễn Dũng/TTXVN -

Có thể bạn quan tâm

TP Hồ Chí Minh đưa chính sách đến gần đồng bào dân tộc thiểu số

TP Hồ Chí Minh đưa chính sách đến gần đồng bào dân tộc thiểu số

TP Hồ Chí Minh gắn chăm lo đời sống đồng bào dân tộc thiểu số với hướng dẫn tiếp cận chính sách, pháp luật. Từ cơ sở, chính quyền, Mặt trận và người có uy tín cùng hỗ trợ người dân, lắng nghe kiến nghị, tạo điều kiện để đồng bào ổn định sinh kế và tham gia cộng đồng.

Đại đoàn kết – cội nguồn sức mạnh từ mỗi bản làng

Đại đoàn kết – cội nguồn sức mạnh từ mỗi bản làng

Phát huy truyền thống đoàn kết, gắn bó của cộng đồng các dân tộc, xã Than Uyên (tỉnh Lai Châu) đang hướng tới Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam bằng nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa.

Sắc màu trang phục truyền thống các dân tộc hội tụ tại Bắc Mê

Sắc màu trang phục truyền thống các dân tộc hội tụ tại Bắc Mê

Trong khuôn khổ Lễ hội đua mảng và Hội thi trình diễn trang phục truyền thống dân tộc xã Bắc Mê lần thứ II năm 2026, không gian văn hóa vùng cao trở nên rực rỡ với những sắc màu đặc trưng của đồng bào Tày, Mông, Dao cùng nhiều dân tộc sinh sống trên địa bàn.

'Thái Nguyên Trail - Xứ Trà sơn cước' qua đồi chè La Bằng

'Thái Nguyên Trail - Xứ Trà sơn cước' qua đồi chè La Bằng

Giải “Thái Nguyên Trail - Xứ Trà sơn cước 2026” đưa người chạy qua những nương chè và lối đá La Bằng bên sườn Đông Tam Đảo. Từ cuộc đua ở La Bằng, những người yêu chạy bộ có thêm lý do trở lại vùng chè cùng bạn bè và người thân.

Đại hội đại biểu Phật giáo Việt Nam thông qua Hiến chương sửa đổi, nâng hiệu quả hoạt động

Đại hội đại biểu Phật giáo Việt Nam thông qua Hiến chương sửa đổi, nâng hiệu quả hoạt động

Chiều 7/11, Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X thông qua Hiến chương sửa đổi và nghị quyết nhiệm kỳ 2026–2031, hoàn thành chương trình làm việc tại TP Hồ Chí Minh. Giáo hội xác định sẽ tiếp tục củng cố tổ chức, tăng cường kỷ cương, đổi mới hoạt động, đồng hành cùng dân tộc.

Phật giáo phát huy tinh thần phụng sự, đồng hành cùng đất nước phát triển

Phật giáo phát huy tinh thần phụng sự, đồng hành cùng đất nước phát triển

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ghi nhận những đóng góp của Phật giáo trong xây dựng đất nước, chăm lo đời sống nhân dân; đồng thời kỳ vọng Giáo hội tiếp tục đổi mới, củng cố đoàn kết, phát huy nguồn lực tôn giáo, đồng hành cùng dân tộc trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Giữ hồn văn hóa Khmer qua lễ dâng y Kathina

Giữ hồn văn hóa Khmer qua lễ dâng y Kathina

Lễ dâng y Kathina là dịp để đồng bào Khmer và Phật tử thực hành hạnh bố thí, tạo phước báu; đồng thời gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa, tín ngưỡng truyền thống tốt đẹp của bà con Khmer Nam Bộ theo hệ phái Phật giáo Nam Tông.

Nét đẹp Lễ cúng máng nước của đồng bào M’Nông

Nét đẹp Lễ cúng máng nước của đồng bào M’Nông

Gắn liền với đời sống sinh hoạt, sản xuất và tín ngưỡng của đồng bào M’Nông, Lễ cúng máng nước là nét đẹp văn hóa truyền thống, thể hiện lòng biết ơn thiên nhiên và ước vọng về cuộc sống bình an, no ấm. Nghi lễ vừa được phục dựng tại thôn Tak Xoai, xã Trà Leng, thành phố Đà Nẵng, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, đồng thời nâng cao ý thức bảo vệ nguồn nước và môi trường sinh thái.

Mùa lúa chín – Mùa lễ hội giữa Đại ngàn

Mùa lúa chín – Mùa lễ hội giữa Đại ngàn

Cuối tháng 10, khi những cánh đồng lúa ở khu vực phía Tây tỉnh Quảng Ngãi bắt đầu ngả sang màu vàng, cũng là thời điểm bước vào mùa lễ hội của đồng bào dân tộc thiểu số Xơ Đăng, Bahnar. Với bà con Bahnar nhánh Giơ Lâng là Lễ Ét Đông (Lễ ăn con dúi), còn với bà con Xơ Đăng là Lễ Mừng lúa mới được tổ chức với cùng mong muốn và tạ ơn trời đất cho một vụ mùa bội thu, mang lại sự ấm cúng, bình yên cho dân làng. Những nét văn hóa đặc sắc trong mùa lễ hội của đồng bào Xơ Đăng, Bahnar nơi đây đã cùng vẽ nên “bức tranh” đầy màu sắc của cộng đồng các dân tộc giữa đại ngàn Tây Nguyên.

Độc đáo Tết Raya của người Chăm Islam An Giang

Độc đáo Tết Raya của người Chăm Islam An Giang

Nơi cuối nguồn Tây Nam của tổ quốc, bên dòng sông Hậu hiền hòa bao đời ôm lấy những xóm làng trù phú, có một cộng đồng hình thành từ bao đời nay, gìn giữ và bồi đắp nên một nét đẹp văn hóa đặc sắc với những dấu ấn rất riêng. Đó là đồng bào Chăm Islam An Giang.

Sắc màu văn hóa Lô Lô hội tụ nơi biên cương

Sắc màu văn hóa Lô Lô hội tụ nơi biên cương

Giữa không gian núi đá trùng điệp nơi cực Bắc Tổ quốc, những thanh âm trống đồng, sắc màu trang phục truyền thống và các điệu múa dân gian của đồng bào Lô Lô đã tạo nên một không gian văn hóa đặc sắc tại xã Mèo Vạc, tỉnh Tuyên Quang.

Tây Ninh phát huy sức mạnh đại đoàn kết các dân tộc

Tây Ninh phát huy sức mạnh đại đoàn kết các dân tộc

Tây Ninh có 17 dân tộc thiểu số với 35.589 người, nhiều cộng đồng sinh sống tại các xã biên giới giáp Campuchia. Tỉnh chú trọng hỗ trợ sinh kế, chăm lo giáo dục, y tế, bảo tồn bản sắc văn hóa và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của đồng bào. 

Quân đội chung tay gìn giữ văn hóa nhà rông

Quân đội chung tay gìn giữ văn hóa nhà rông

Chiều 22/10, Binh đoàn 15 (Bộ Quốc phòng) tổ chức Lễ khánh thành, bàn giao Nhà rông văn hóa tặng nhân dân thôn Giang Lố 1, xã Sa Loong, tỉnh Quảng Ngãi. Công trình có tổng kinh phí hơn 2 tỷ đồng, do Binh đoàn 20 hỗ trợ, Binh đoàn 15 làm chủ đầu tư, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 732 phối hợp triển khai thực hiện.

Gìn giữ nét đẹp lễ Dâng y Kathina

Gìn giữ nét đẹp lễ Dâng y Kathina

Sáng 22/10, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh An Giang trang trọng tổ chức lễ Dâng y Kathina năm 2026, với sự tham dự của chư Tôn trưởng lão Hòa thượng, Thượng tọa, chư Tăng, sư trụ trì 66 chùa Phật giáo Nam tông Khmer cùng đông đảo đồng bào, Phật tử.