Mặc dù đã ở tuổi 68, nhưng ông Thềm vẫn miệt mài chế tác nhạc cụ truyền thống của dân tộc mình. Với lòng say mê, cộng với bàn tay tài hoa đã giúp ông chế tác ra rất nhiều chiếc trống, kèn để trong các dịp lễ hội tiếng trống paranưng, ghi- năng và kèn saranai lại được vang lên. Ông Thềm chia sẻ: “Trước hết, người chơi phải tâm huyết, đam mê âm nhạc thì mới tạo nên cái “hồn” trong từng giai điệu để cuốn hút người nghe”.
Ngay từ lúc còn nhỏ, ông đã say mê tiếng vỗ trống, thổi kèn của cha. Khi lên 16 tuổi, ông được cha cho đi theo lên rừng tìm kiếm vật liệu làm trống, làm kèn. Rồi ông được cha truyền dạy cho cách chơi, cách làm nhạc cụ. Cứ thế, hơn nửa đời người, việc làm nhạc cụ Chăm đã gắn bó với ông sâu đậm đến tận hôm nay như một nghệ nhân thực thụ.
Ông Thiên Sanh Thềm đang chơi nhạc cụ Chăm. Để giúp chúng tôi hiểu về ý nghĩa từng nhạc cụ Chăm, ông Thềm phân tích: “Ngoài ý nghĩa mang lại những giai điệu cuốn hút lòng người, nhạc cụ truyền thống còn chứa đựng cả thế giới tâm linh, tín ngưỡng riêng của dân tộc Chăm. Đây là những nhạc cụ rất “quý”, bởi nó là “bảo vật linh thiêng” của người Chăm. Trống paranưng, ghi-năng và kèn saranai là một bộ không thể tách rời. Bởi mỗi chiếc trống, chiếc kèn được ví như những phần “hồn” của con người. Chiếc kèn saranai tượng trưng cho cái đầu và 7 lỗ tương ứng với hai mắt, hai tai, hai lỗ mũi và miệng của con người; trống Paranưng tượng trưng cho thân người, 12 cái chốt tang trống tượng trưng cho 12 con giáp; đôi trống ghi-năng tượng trưng cho hai chân, 2 cái dùi trống ghi năng tượng trưng cho 2 cánh tay, tang của trống có 16 dây ở hai đầu tương ứng cho 32 cái răng”.
Đối với ông, việc chế tác nhạc cụ đòi hỏi sự tỉ mỉ và say mê, đặc biệt phải có “hồn” và tính chính xác đến từng chi tiết nhỏ. Chất liệu chủ yếu làm nhạc cụ là từ cây lim, cây cẩm liên và cóc da đá. Hằng năm, ông đều tạo ra từ 5-8 bộ mỗi loại để cung cấp cho khách hàng ở Hà Nội, Huế, Thanh Hóa, Quảng Nam, Đà Nẵng, Phú Yên và Bình Thuận đặt mua. Để làm ra một cặp trống ghi năng dài khoảng 75 cm, đường kính 35 cm, hai đầu bịt da trâu, phải mất 30 ngày công mới thành. Trống paranưng với đường kính hai mặt đều nhau là 45 cm, cao 15 cm, hai đầu bịt bằng da dê đực, cũng khoảng 1 tuần lễ. Kèn saranai dài khoảng 40-50 cm, vật liệu chủ yếu là làm từ sừng trâu và lõi cây me, để làm xong mất khoảng ba ngày. Ngoài ra, ông còn chế tác thành công nhạc cụ đàn ca nhi, lục lạc…
Không chỉ say mê với chế tác và chơi nhac cụ, mà trong suốt cuôc đời ông luôn mang tâm huyết truyền dạy lại cho con cháu về những giá trị văn hóa của dân tộc mình. Đến nay, ông đã truyền dạy miễn phí cho nhiều thanh nhiên trong làng biết chơi nhạc cụ thành thạo, hễ ai có nhu cầu là ông sẵn lòng truyền bảo. Vào mỗi dịp Lễ hội Ka-tê, ông còn đứng ra tổ chức các đội múa cổ truyền của làng. Với ông, điều đáng tự hào nhất là về 5 người con trai nối nghiệp, trong đó có hai người con là Thiên Sanh Minh hiện nay đang công tác ở Đoàn ca múa nhạc dân gian Chăm Ninh Thuận và Thiên Sanh Vũ công tác ở Đoàn ca múa nhạc dân gian tỉnh Quảng Nam.
Bằng lòng nhiệt huyết, bảo tồn văn hóa Chăm, ông luôn mong các thế hệ mai sau tiếp tục gìn giữ văn hóa truyền thống của dân tộc mình, để tiếng trống paranưng, ghi -năng và kèn saranai luôn ngân vang.
Lễ hội Ok Om Bok - đua ghe Ngo từ lâu đã trở thành một trong những sự kiện văn hóa, thể thao lớn nhất và mang đậm bản sắc truyền thống của đồng bào Khmer Nam Bộ.
Sáng 22/10, Lễ hội đền Đôi Cô Cam Đường năm 2026 với chủ đề “Đền Đôi Cô Cam Đường - Kết nối cội nguồn, dựng xây quê hương” do phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai tổ chức đã chính thức được khai hội thu hút đông đảo du khách thập phương đến chiêm bái. Lễ hội là sự kiện văn hóa có ý nghĩa quan trọng trong đời sống tinh thần của nhân dân địa phương, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, phát huy giá trị di tích, tăng cường sự gắn kết cộng đồng và quảng bá hình ảnh phường Cam Đường đến với du khách trong và ngoài tỉnh.
Gắn với lao động sản xuất, tín ngưỡng và sinh hoạt cộng đồng, nghệ thuật múa dân gian của người Cống ở Điện Biên vừa lưu giữ những giá trị văn hóa đặc trưng, vừa phản ánh đời sống của một dân tộc rất ít người. Việc nghệ thuật múa của người Cống được đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể mở thêm cơ hội bảo tồn, trao truyền các điệu múa truyền thống, nhất là cho thế hệ trẻ.
Hằng năm, vào ngày Mão tháng Chín âm lịch, chính quyền và nhân dân xã Đông Cuông, tỉnh Lào Cai tổ chức Lễ hội Cơm mới đền Đông Cuông nhằm tổng kết một năm lao động, sản xuất, bày tỏ lòng tri ân với Mẫu Thượng Ngàn, các đấng thần linh và tổ tiên đã phù hộ cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Năm 2026, ngày Đinh Mão (11/9 âm lịch), tức ngày 20/10 dương lịch là ngày chính lễ với nhiều nghi thức truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa của người Tày Khao.
Trong khuôn khổ Ngày hội Văn hóa dân tộc Lự năm 2026 với chủ đề “Sắc màu văn hóa dân tộc Lự”, UBND xã Khun Há (Lai Châu) tổ chức tái hiện lễ hội Sú Khon Khoài, với điểm nhấn là nghi thức cúng hồn trâu.
Tối 16/10, tại tỉnh Lào Cai, Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 với chủ đề “Tinh hoa Xòe Thái - Sắc màu Tây Bắc” được khai mạc, với điểm nhấn là màn biểu diễn đại Xòe có sự góp mặt của 2.026 người.
Từ những sản phẩm dệt lanh qua đôi bàn tay phụ nữ dân tộc Mông, xã Lùng Tám (tỉnh Tuyên Quang) đang tìm hướng kết nối nghề truyền thống với hoạt động trải nghiệm, giới thiệu văn hóa và tiêu thụ sản phẩm.
Lấy người dân làm trung tâm, phát huy vai trò chủ thể trong sáng tạo và thụ hưởng các giá trị văn hóa, đồng thời gắn hoạt động văn hóa với nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong nhân dân.
Lễ hội Katê 2026 khép lại nhưng với tình yêu văn hóa cùng những cách làm sáng tạo của người trẻ Khánh Hòa, di sản Chăm đang tiếp tục được đưa đến gần hơn với cộng đồng.
Nằm ở thôn Phú Hạnh, xã Tuy An Đông, tỉnh Đắk Lắk, đồi Cổ Thạch thu hút du khách bởi cảnh quan núi biển giao hòa, con đường đá được người dân truyền lại là có từ hàng trăm năm trước cùng rừng duối lâu năm.
Giữa núi rừng Ba Vì, tỉnh Quảng Ngãi, một quán cà phê mang tên “Ta lêu” đang mở ra không gian giao lưu văn hóa độc đáo, nơi những làn điệu dân ca H’rê đến gần hơn với giới trẻ và du khách.
Tọa lạc tại phường Mỹ Phong, tỉnh Đồng Tháp, Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia chùa Vĩnh Tràng là địa điểm thu hút nhiều du khách trong và ngoài nước.
Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác định phát triển nguồn lực con người và phát triển văn hóa được đặt trong nhóm nhiệm vụ trọng tâm, nhằm biến văn hóa thành nền tảng tỉnh thần, sức mạnh nội sinh và động lực to lớn cho phát triển nhanh, bền vững đất nước.
Tối 11/10, tại phố đi bộ Mường Thanh, phường Điện Biên Phủ (tỉnh Điện Biên), Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV, năm 2026 bế mạc sau những ngày diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao và giao lưu cộng đồng.
Ngày 29/11/2022, Nghệ thuật làm gốm của người Chăm được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Sau gần 4 năm, vấn đề đặt ra không còn chỉ là quảng bá danh hiệu, mà là phải lượng hóa được sức sống thực sự của nghề, nhận diện những nguy cơ và chứng minh hiệu quả của các giải pháp bảo vệ.
Từ ngày 15 - 21/10, tại Nghĩa Lộ (tỉnh Lào Cai) sẽ diễn ra Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026. Đêm khai mạc vào tối 16/10 với chương trình nghệ thuật đặc sắc “Xòe Thái - Trọn một vòng yêu” được kỳ vọng là điểm nhấn hội tụ sắc màu Tây Bắc.
Được tổ chức vào các ngày cuối tuần tại phố đi bộ Kim Đồng, Tuần trải nghiệm làng nghề truyền thống “Bàn tay người Cao Bằng” mang đến cho người dân và du khách cơ hội khám phá, trải nghiệm trực tiếp các nét văn hóa độc đáo cùng kỹ thuật chế tác thủ công tinh xảo.
Chào mừng Lễ hội Katê 2026, chuỗi hoạt động văn hóa dân gian Chăm vừa khai mạc ngày 11/10 tại Lâm Đồng với hơn 1.500 hiện vật gốc cùng các màn trình diễn nghề truyền thống. Đặc biệt, đây là lần đầu tiên địa phương đưa vào vận hành tour tham quan kết nối Đền thờ Pô Nít và làng gốm Bình Đức.
Ngày 11/10, Lễ hội Kin Lẩu Khẩu Mẩu năm 2026 được tổ chức tại xã Phong Thổ (tỉnh Lai Châu). Đây là hoạt động văn hóa truyền thống mang đậm bản sắc của đồng bào Thái, gắn với đời sống lao động sản xuất, nền văn minh lúa nước và những phong tục tốt đẹp được gìn giữ.
