Mặc dù đã ở tuổi 68, nhưng ông Thềm vẫn miệt mài chế tác nhạc cụ truyền thống của dân tộc mình. Với lòng say mê, cộng với bàn tay tài hoa đã giúp ông chế tác ra rất nhiều chiếc trống, kèn để trong các dịp lễ hội tiếng trống paranưng, ghi- năng và kèn saranai lại được vang lên. Ông Thềm chia sẻ: “Trước hết, người chơi phải tâm huyết, đam mê âm nhạc thì mới tạo nên cái “hồn” trong từng giai điệu để cuốn hút người nghe”.
Ngay từ lúc còn nhỏ, ông đã say mê tiếng vỗ trống, thổi kèn của cha. Khi lên 16 tuổi, ông được cha cho đi theo lên rừng tìm kiếm vật liệu làm trống, làm kèn. Rồi ông được cha truyền dạy cho cách chơi, cách làm nhạc cụ. Cứ thế, hơn nửa đời người, việc làm nhạc cụ Chăm đã gắn bó với ông sâu đậm đến tận hôm nay như một nghệ nhân thực thụ.
Ông Thiên Sanh Thềm đang chơi nhạc cụ Chăm. Để giúp chúng tôi hiểu về ý nghĩa từng nhạc cụ Chăm, ông Thềm phân tích: “Ngoài ý nghĩa mang lại những giai điệu cuốn hút lòng người, nhạc cụ truyền thống còn chứa đựng cả thế giới tâm linh, tín ngưỡng riêng của dân tộc Chăm. Đây là những nhạc cụ rất “quý”, bởi nó là “bảo vật linh thiêng” của người Chăm. Trống paranưng, ghi-năng và kèn saranai là một bộ không thể tách rời. Bởi mỗi chiếc trống, chiếc kèn được ví như những phần “hồn” của con người. Chiếc kèn saranai tượng trưng cho cái đầu và 7 lỗ tương ứng với hai mắt, hai tai, hai lỗ mũi và miệng của con người; trống Paranưng tượng trưng cho thân người, 12 cái chốt tang trống tượng trưng cho 12 con giáp; đôi trống ghi-năng tượng trưng cho hai chân, 2 cái dùi trống ghi năng tượng trưng cho 2 cánh tay, tang của trống có 16 dây ở hai đầu tương ứng cho 32 cái răng”.
Đối với ông, việc chế tác nhạc cụ đòi hỏi sự tỉ mỉ và say mê, đặc biệt phải có “hồn” và tính chính xác đến từng chi tiết nhỏ. Chất liệu chủ yếu làm nhạc cụ là từ cây lim, cây cẩm liên và cóc da đá. Hằng năm, ông đều tạo ra từ 5-8 bộ mỗi loại để cung cấp cho khách hàng ở Hà Nội, Huế, Thanh Hóa, Quảng Nam, Đà Nẵng, Phú Yên và Bình Thuận đặt mua. Để làm ra một cặp trống ghi năng dài khoảng 75 cm, đường kính 35 cm, hai đầu bịt da trâu, phải mất 30 ngày công mới thành. Trống paranưng với đường kính hai mặt đều nhau là 45 cm, cao 15 cm, hai đầu bịt bằng da dê đực, cũng khoảng 1 tuần lễ. Kèn saranai dài khoảng 40-50 cm, vật liệu chủ yếu là làm từ sừng trâu và lõi cây me, để làm xong mất khoảng ba ngày. Ngoài ra, ông còn chế tác thành công nhạc cụ đàn ca nhi, lục lạc…
Không chỉ say mê với chế tác và chơi nhac cụ, mà trong suốt cuôc đời ông luôn mang tâm huyết truyền dạy lại cho con cháu về những giá trị văn hóa của dân tộc mình. Đến nay, ông đã truyền dạy miễn phí cho nhiều thanh nhiên trong làng biết chơi nhạc cụ thành thạo, hễ ai có nhu cầu là ông sẵn lòng truyền bảo. Vào mỗi dịp Lễ hội Ka-tê, ông còn đứng ra tổ chức các đội múa cổ truyền của làng. Với ông, điều đáng tự hào nhất là về 5 người con trai nối nghiệp, trong đó có hai người con là Thiên Sanh Minh hiện nay đang công tác ở Đoàn ca múa nhạc dân gian Chăm Ninh Thuận và Thiên Sanh Vũ công tác ở Đoàn ca múa nhạc dân gian tỉnh Quảng Nam.
Bằng lòng nhiệt huyết, bảo tồn văn hóa Chăm, ông luôn mong các thế hệ mai sau tiếp tục gìn giữ văn hóa truyền thống của dân tộc mình, để tiếng trống paranưng, ghi -năng và kèn saranai luôn ngân vang.
Đó là chủ đề trưng bày chuyên đề do Bảo tàng tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Bảo tàng tỉnh Vĩnh Long tổ chức, ngày 11/9. Trưng bày giới thiệu đến công chúng những giá trị đặc sắc của nghề làm mão, mặt nạ truyền thống - di sản văn hóa gắn với đời sống tín ngưỡng và các loại hình nghệ thuật biểu diễn dân gian của đồng bào Khmer.
Tiếng hát “Việt Nam - Trung Hoa” vang lên trong buổi giao lưu tại phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu cho những câu chuyện giữa cán bộ làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới hai nước. Phía sau những tiết mục văn nghệ, trận bóng bàn và hành trình tìm hiểu các điểm đến của địa phương là một mối quan hệ được bồi đắp bằng nhiều năm phối hợp, chia sẻ và đồng hành.
Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, tỉnh Lạng Sơn xác định, xây dựng và phát triển nền văn hóa toàn diện, giàu bản sắc, nhân văn, khoa học, hiện đại, trở thành nền tảng vững chắc, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực cho phát triển nhanh và bền vững.
Lào Cai có 34 nhóm ngành dân tộc anh em, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 57,6% dân số toàn tỉnh với kho tàng di sản văn hóa hết sức đa dạng, phong phú và đặc sắc.
Trong tiết thu dịu mát, tiếng trống khai hội vang lên giữa không gian cổ kính của Đền Minh Lương, xã Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu những ngày hội đậm sắc màu văn hóa, tín ngưỡng.
Ngày 6/9, tại phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với tỉnh Gia Lai tổ chức khai mạc triển lãm “Không gian Du lịch, Văn hóa - Hội nhập và lan tỏa”. Đây là một trong các hoạt động hưởng ứng Năm Du lịch Quốc gia - Gia Lai 2026.
Sáng 6/9 (tức ngày 25/7 âm lịch), tại phường Phan Thiết (tỉnh Lâm Đồng), đoàn Quan Thánh Đế Quân xuất du diễn ra trong sự thích thú của đông đảo người dân địa phương và du khách. Đây là phần hội quan trọng và đặc sắc nhất của Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du lần thứ 15 - năm 2026.
Dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9/2026, khách du lịch đến Sơn La ước đạt 385.000 lượt; trong đó, khách quốc tế đạt gần 3.760 lượt và khách nội địa đạt 381.240 lượt; doanh thu ước đạt hơn 304 tỷ đồng.
Nằm nép mình bên những ghềnh đá cổ ven biển Sa Huỳnh, làng Gò Cỏ (phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi) đang trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước nhờ mô hình du lịch cộng đồng gắn liền với việc bảo tồn không gian kiến trúc truyền thống và các giá trị văn hóa bản địa.
Từ ngày 31/8 - 2/9, tại khu vực Cửa khẩu Quốc tế Lóng Sập, xã Lóng Sập diễn ra các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch thu hút đông đảo du khách và nhân dân biên giới Việt Nam và Lào tham gia. Đây là sự kiện trong chuỗi hoạt động thuộc Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, do Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La tổ chức.
Tết Độc lập 2/9 không chỉ rộn ràng ở các đô thị mà còn lan tỏa đến những bản làng vùng cao Điện Biên. Trong sắc cờ đỏ, đồng bào các dân tộc khoác lên mình trang phục truyền thống, hòa vào các hoạt động văn hóa, vui hội và đón du khách, cùng lan tỏa niềm tự hào về quê hương, đất nước.
Trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng Tết Độc lập năm 2026, ngày 2/9/2026, tại Không gian văn hóa Mông thuộc sân vận động xã Than Uyên, Bảo tàng tỉnh Lai Châu phối hợp với UBND xã Than Uyên tổ chức trình diễn cúng cây nêu trích đoạn trong Lễ hội Gầu tào của dân tộc Mông. Đây là một trong những điểm nhấn đặc sắc, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương đến tham quan, trải nghiệm.
Sáng 2/9, tại Quảng trường Tháp Nghinh Phong (phường Tuy Hòa), Giải chạy Tuy Hòa bán marathon 2026 “Đón bình minh trên biển” do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức đã hoàn thành các phần thi. Giải có sự tham gia của gần 3.000 vận động viên, xuất phát vào lúc 4 giờ sáng 2/9 với hành trình đi qua các tuyến đường ở phường, kết nối các địa điểm du lịch như Tháp Nghinh Phong, Tháp Nhạn và khu vực biển Tuy Hòa.
Sáng 2/9/2026, tại Sân vận động xã Than Uyên, tỉnh Lai Châu diễn ra Lễ thượng cờ chào mừng Tết Độc lập năm 2026 với sự tham gia của hơn 2.000 cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang, học sinh, nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu cùng du khách. Sau lễ thượng cờ là các hoạt động múa sạp, diễu hành đường phố mang đậm sắc màu văn hóa các dân tộc vùng cao Lai Châu.
Nằm trong chuỗi các hoạt động Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, tối 1/9, tại Quảng trường 8/5 (phường Mộc Châu), tỉnh Sơn La tổ chức Chương trình nghệ thuật với chủ đề "Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu", chào mừng kỷ niệm 81 năm ngày "Tết Độc lập" - Quốc khánh 2/9. Chương trình thu hút đông đảo du khách và nhân dân các dân tộc tỉnh Sơn La đến dự.
Trong không khí đón mừng Tết Độc lập 2/9, đồng bào Mường ở Lạc Sơn, tỉnh Phú Thọ lại sum họp, tổ chức các hoạt động theo phong tục được duy trì qua nhiều thế hệ. Từ bữa cơm đoàn tụ, những món quà biếu cha mẹ đến bánh uôi, tiếng chiêng, lời hát đối, những phong tục ấy góp phần tạo nên nét văn hóa đặc sắc trong ngày Tết của đồng bào Mường nơi đây.
Với đồng bào Khmer Nam Bộ, nhạc ngũ âm không chỉ góp phần tạo nên không khí trang nghiêm trong các nghi lễ Phật giáo hay rộn ràng trong những lễ hội truyền thống, mà còn là một phần văn hóa được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Tại các ngôi chùa Khmer ở An Giang, những lớp học nhạc ngũ âm đang giúp thế hệ trẻ hiểu, yêu và tiếp tục gìn giữ những thanh âm đặc trưng của dân tộc mình.
Phía Tây của tỉnh Quảng Ngãi là nơi mang đậm nét văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số Tây Nguyên; trong đó âm nhạc đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của bà con nhân dân nơi đây.
