Trong bối cảnh toàn cầu đang chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng đề cao các giá trị sống bền vững, du lịch chăm sóc sức khỏe (wellness tourism) nổi lên như một xu thế tất yếu. Nằm cách trung tâm Hà Nội khoảng 60 km, vùng núi Ba Vì nổi tiếng với cảnh quan thiên nhiên hoang sơ, nguồn dược liệu phong phú, là khu vực sở hữu nhiều tiềm năng và lợi thế để phát triển loại hình du lịch chăm sóc sức khỏe. Việc kết hợp hài hòa giữa thiên nhiên, y học cổ truyền và các dịch vụ hiện đại đang mang đến những trải nghiệm nghỉ dưỡng kết hợp chăm sóc sức khỏe hấp dẫn cho du khách đến với Ba Vì.
Khai thác tiềm năng phát triển dịch vụ
Nằm ở phía Tây Bắc, cách trung tâm Hà Nội khoảng 2 giờ đồng hồ di chuyển ô tô, khu vực Ba Vì sở hữu hệ sinh thái núi và Vườn quốc gia rộng 12.000 ha. Nơi đây có khí hậu mát mẻ quanh năm, nguồn dược liệu phong phú, đặc biệt là các bài thuốc Nam của đồng bào dân tộc Dao, rất phù hợp để phát triển du lịch sức khỏe kết hợp nghỉ dưỡng, sinh thái, trải nghiệm thiên nhiên.
Nằm dưới chân núi Ba Vì, bản làng Hợp Sơn được mệnh danh là “thủ phủ thuốc lá” với 80% hộ gia đình người dân tộc Dao vẫn duy trì nghề làm thuốc Nam. Du khách tới đây có thể trực tiếp trải nghiệm hoạt động hái thuốc, chế biến các loại lá để ngâm tắm, ngâm chân tốt cho sức khỏe, đồng thời lắng nghe giới thiệu về y học dân gian như một trải nghiệm mang tính “chữa lành” kết hợp văn hóa đặc sắc của người dân bản địa.
Ba Vì còn nổi tiếng với các điểm đến như: Vườn quốc gia Ba Vì, các khu du lịch: Ao Vua, Khoang Xanh - Suối Tiên và hệ thống nghỉ dưỡng như Ba Vì Resort, Amour Resort, Melia Ba Vì Mountain Retreat... Tất cả tạo nên mạng lưới dịch vụ nghỉ dưỡng - trị liệu - giải trí khép kín.
Là đơn vị tiên phong trong khai thác mô hình du lịch sức khỏe tại khu vực Ba Vì, Công ty Cổ phần Ao Vua đã đầu tư xây dựng Trung tâm chăm sóc sức khỏe Ao Vua với quy mô lớn, cung cấp các liệu trình như xông hơi, tắm thảo dược, xông ngải cứu, xoa bóp, bấm huyệt... theo phương pháp y học cổ truyền. Các gói sản phẩm tại đây đã bao gồm chi phí ăn uống, nghỉ ngơi và sử dụng các dịch vụ: Tắm sục thảo dược, xông hơi, xông ngải, thải độc cơ thể, xoa bóp bấm huyệt… Tất cả đều được thực hiện theo phương pháp y học cổ truyền, dưới sự hướng dẫn của đội ngũ kỹ thuật viên và diễn ra trong không gian yên tĩnh, xanh mát, thư thái.
Ông Nguyễn Mạnh Thản, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Ao Vua, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội cho biết, việc đầu tư vào du lịch chăm sóc sức khỏe là hướng phát triển tất yếu, phù hợp với xu thế du lịch hiện đại. Các gói sản phẩm phục vụ sức khỏe không chỉ góp phần làm phong phú trải nghiệm của du khách, mà còn mở rộng phân khúc khách hàng, đặc biệt là nhóm du khách có nhu cầu cao về chất lượng dịch vụ và quan tâm đến sức khỏe.
Bên cạnh đó, khu vực Ba Vì còn sở hữu nhiều nông sản đặc trưng đã được chứng nhận sản phẩm OCOP 3–4 sao như sữa bò, chè Ba Trại, trà thảo dược, mật ong, các loại cao thuốc, tinh dầu… Đây là lợi thế riêng biệt trong phát triển du lịch trải nghiệm, từ trang trại đến bàn ăn, từ nông nghiệp sạch đến các sản phẩm chăm sóc sức khỏe tự nhiên.
Đầu tư dịch vụ chuyên sâu
Ông Trần Trung Hiếu, Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội cho biết, Ba Vì là một trong 6 cụm du lịch trọng điểm của thành phố, được định hướng trở thành khu du lịch quốc gia trong thời gian tới. Bên cạnh các sản phẩm truyền thống như du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí, nông thôn…, những sản phẩm du lịch mới gắn với sức khỏe, thể dục thể thao cũng đang được nhiều doanh nghiệp quan tâm đầu tư tại Ba Vì. Sở Du lịch Hà Nội thường xuyên tổ chức các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp quảng bá, giới thiệu sản phẩm tại các sự kiện du lịch lớn, đồng thời kết nối các cơ sở dịch vụ tại Ba Vì với các đơn vị lữ hành để đưa du khách đến khu vực này.
Tuy nhiên, dù có nhiều tiềm năng, nhưng phần lớn sản phẩm du lịch sức khỏe tại Ba Vì hiện mới dừng ở các dịch vụ phổ biến như: Massage, bấm huyệt, spa, dưỡng sinh, tắm khoáng, thải độc... Các cơ sở chưa hình thành được mô hình chăm sóc sức khỏe chuyên sâu về trị liệu.
Theo bà Phan Hoàng Mai, Giám đốc Công ty Du lịch DMC ASIA Plus, để phát triển bền vững và tạo dấu ấn riêng, cần xây dựng thương hiệu du lịch sức khỏe gắn liền với địa danh Ba Vì. Với khí hậu trong lành, thổ nhưỡng phù hợp và nguồn tài nguyên bản địa dồi dào, Ba Vì có đủ điều kiện để phát triển du lịch sinh thái kết hợp nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe. Đặc biệt, tại đây, du khách được phục vụ các bữa ăn thực dưỡng từ nguyên liệu địa phương kết hợp với các vị thuốc dân gian và được chế biến tinh tế. Hiểu về thực dưỡng cũng là yếu tố quan trọng giúp du khách thay đổi nhận thức, hành vi, lối sống, từ đó cải thiện sức khỏe bền vững.
Ông Dương Xuân Tráng, Giám đốc sản phẩm Mai Việt Travel nhận định, Ba Vì là điểm đến hấp dẫn với du khách Việt nhờ vào lợi thế về khí hậu trong lành, không gian xanh sạch, hệ thống lưu trú đa dạng và phù hợp với nhóm du khách yêu thích sự gần gũi với thiên nhiên. Nếu làm tốt du lịch sức khỏe, Ba Vì sẽ có được một lượng khách trung thành, chủ yếu là người trung niên, có thu nhập cao và thường lựa chọn kỳ nghỉ dài ngày kết hợp nghỉ dưỡng.
Theo số liệu của Sở Du lịch Hà Nội, hiện khu vực Ba Vì có khoảng 30 cơ sở lưu trú thân thiện với thiên nhiên, nhưng chỉ có 5 cơ sở cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe bài bản. Do đó, Ba Vì cần khuyến khích đầu tư vào các khu nghỉ dưỡng tầm trung và cao cấp, tích hợp dịch vụ y học cổ truyền, có bác sĩ trị liệu và chuyên gia chăm sóc sức khỏe; Ngoài ra, cần nâng cao chất lượng các dịch vụ lưu trú, ăn uống, đặc biệt là các cơ sở spa, xông hơi, chăm sóc sức khỏe phải đạt tiêu chuẩn an toàn, vệ sinh và có đội ngũ chuyên gia y tế chuyên nghiệp. Các cơ sở làm du lịch cũng cần chú trọng đào tạo nguồn nhân lực thông qua các lớp tập huấn ngắn hạn, trang bị kỹ năng giao tiếp, sơ cứu y tế, giới thiệu sản phẩm... Đồng thời, người dân làm du lịch cần được trang bị thêm các kiến thức về marketing du lịch, cách làm thương mại hóa các sản phẩm chăm sóc sức khỏe được sản xuất tại địa phương (như: Cao thảo dược, tinh dầu, trà dược liệu… ). Để kéo dài thời gian lưu trú của du khách, du lịch Ba Vì cần hình thành các tuyến kết nối giữa bản làng – suối khoáng – vườn dược liệu, tạo nên chuỗi trải nghiệm trọn vẹn cho du khách. Đặc biệt, cần đẩy mạnh quảng bá du lịch sức khỏe Ba Vì trên các nền tảng truyền thông hiện đại, mạng xã hội và sàn thương mại điện tử trong lĩnh vực du lịch, nhằm tiếp cận nhóm khách hàng tiềm năng nhanh chóng, hiệu quả.
Với sự kết hợp hài hòa giữa thiên nhiên, văn hóa và y học cổ truyền, Ba Vì hội tụ đầy đủ điều kiện để trở thành điểm đến tiêu biểu cho du lịch chăm sóc sức khỏe. Về lâu dài, phát triển du lịch gắn với chăm sóc sức khỏe không chỉ góp phần phát triển kinh tế địa phương, còn là giải pháp bảo tồn, phát huy những giá trị văn hóa độc đáo của đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây./.
