Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng đã phối hợp với các chuyên gia Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Việt Nam tổ chức khảo sát, đánh giá hiện trạng các tuyến, điểm trong vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông. Đây là hoạt động quan trọng nhằm rà soát việc thực hiện các khuyến nghị của UNESCO, chuẩn bị cho kỳ tái thẩm định danh hiệu dự kiến diễn ra vào năm 2027.
Từ ngày 8 - 11/6, đoàn công tác khảo sát 3 tuyến du lịch với gần 50 điểm di sản và điểm tham quan thuộc Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông. Đoàn đã kiểm tra nhiều địa điểm tiêu biểu như: Nhà triển lãm Âm thanh, hồ Tà Đùng, dãy núi lửa Nâm Kar, Thung lũng Mặt trời mọc, hệ thống hang động núi lửa Krông Nô, thác Dray Sáp, thác Gia Long cùng các di tích lịch sử trên tuyến đường Trường Sơn, mô hình du lịch cộng đồng, làng nghề truyền thống và không gian văn hóa bản địa.
Đoàn đánh giá hạ tầng và cảnh quan, làm việc trực tiếp với chính quyền địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng tham gia Mạng lưới Công viên địa chất nhằm ghi nhận những khó khăn, vướng mắc trong quản lý, bảo tồn và khai thác các giá trị di sản. Đây là đợt rà soát tổng thể để đánh giá mức độ đáp ứng các tiêu chí của Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu UNESCO, thực hiện khuyến nghị được đưa ra trong kỳ tái thẩm định trước.
Đoàn chuyên gia của Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Việt Nam khảo sát tại nhà Nhà triển lãm Âm thanh (phường Bắc Gia Nghĩa, tỉnh Lâm Đồng).
Theo các chuyên gia, bên cạnh nhiệm vụ bảo tồn di sản, UNESCO ngày càng coi trọng vai trò tham gia thực chất của cộng đồng địa phương. Vì vậy, việc phát triển du lịch dựa vào cộng đồng, bảo tồn nghề truyền thống, gìn giữ bản sắc văn hóa các dân tộc và tạo sinh kế bền vững cho người dân tiếp tục là những tiêu chí quan trọng trong quá trình tái thẩm định.
Qua khảo sát thực tế, đoàn chuyên gia chỉ ra một số tồn tại cần sớm khắc phục để đáp ứng các tiêu chí tái thẩm định của UNESCO. Trong đó, công tác quản lý và bảo vệ tại một số điểm di sản cần được tăng cường; hệ thống biển chỉ dẫn, biển diễn giải còn thiếu hoặc chưa đồng bộ. Việc kết nối giữa các điểm đến cũng như đa dạng hóa sản phẩm du lịch vẫn còn nhiều dư địa để phát triển. Những kết quả này là cơ sở quan trọng để tỉnh Lâm Đồng xây dựng kế hoạch đầu tư, nâng cấp các tuyến, điểm di sản giai đoạn 2026-2027, đồng thời xác định những nhiệm vụ ưu tiên trước kỳ tái thẩm định.
Thác Dray Sap nằm trong vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông (xã Nam Đà, tỉnh Lâm Đồng).
Phó giáo sư, Tiến sĩ Trần Tân Văn, Chủ tịch Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Việt Nam cho rằng, Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông vẫn còn một số hạn chế cần khẩn trương khắc phục. Quỹ thời gian chuẩn bị không còn nhiều, vì vậy địa phương cần triển khai đồng bộ các giải pháp, từ kiện toàn bộ máy quản lý, bố trí nhân lực chuyên trách đến hoàn thiện hệ thống hạ tầng, trung tâm thông tin, các điểm tham quan và đẩy mạnh công tác truyền thông. Việc quảng bá hình ảnh Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông trên phạm vi toàn tỉnh sau sáp nhập cần được tăng cường nhằm tạo dấu ấn rõ nét đối với du khách và các đoàn chuyên gia quốc tế. Địa phương cũng cần sớm ban hành cơ chế quản lý và khai thác phù hợp, tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia phát huy giá trị di sản gắn với bảo tồn. Việc tiếp tục mời các chuyên gia quốc tế tham gia tư vấn sẽ góp phần nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị, tăng khả năng giữ vững danh hiệu Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông trong kỳ tái thẩm định sắp tới.
Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng Lê Thị Trúc Linh nêu rõ, ngành đã tiếp thu đầy đủ các khuyến nghị của đoàn chuyên gia và sẽ báo cáo UBND tỉnh để triển khai các giải pháp trọng tâm. Sở tham mưu UBND tỉnh ưu tiên bố trí nguồn lực khắc phục các khuyến nghị của UNESCO, hoàn thiện hạ tầng và các điểm di sản nhằm đáp ứng tiêu chí tái thẩm định. Lâm Đồng sẽ tăng cường phân cấp cho chính quyền các xã, phường trong quản lý, bảo vệ các điểm di sản, gắn với đẩy mạnh kết nối và quảng bá hình ảnh du lịch, văn hóa địa phương.
Hệ thống hang động núi lửa (hang C3) trong vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông (xã Nam Đà, tỉnh Lâm Đồng).
Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông có diện tích khoảng 4.760 km2, trải rộng trên địa bàn 22 xã, phường phía Tây tỉnh Lâm Đồng. Khu vực này sở hữu hệ thống gần 50 hang động núi lửa trong đá bazan, được đánh giá là một trong những hệ thống hang động núi lửa dài và độc đáo nhất Đông Nam Á cùng nhiều miệng núi lửa cổ, thác nước, hồ tự nhiên và các giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc của cộng đồng M’nông, Ê Đê, Mạ và nhiều dân tộc khác.
Việc giữ vững danh hiệu Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông không chỉ góp phần khẳng định giá trị nổi bật di sản địa chất của Lâm Đồng trên trường quốc tế mà còn nâng cao sức hấp dẫn của du lịch địa phương, tạo động lực phát triển kinh tế xanh và du lịch bền vững gắn với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, văn hóa địa phương./.
