Sức sống mới ở vùng đồng bào dân tộc Khmer - Bài 1: Phát triển toàn diện

Trong không khí thiêng liêng, phấn khởi dịp kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và 81 năm Quốc khánh, sáng 2/9, Đảng ủy xã Mù Cang Chải, tỉnh Lào Cai lần đầu tiên tổ chức Lễ chào cờ và sinh hoạt chính trị tháng 9 năm 2026 với chủ đề “Tự hào Việt Nam từ miền danh thắng” giữa những thửa ruộng bậc thang của Di tích quốc gia đặc biệt Danh lam thắng cảnh Ruộng bậc thang Mù Cang Chải.

Trọn đời khắc ghi ơn sâu và tự hào mang họ Bác Hồ, đồng bào dân tộc Co ở Quảng Ngãi không chỉ kiên cường bám đất, bám làng mà còn đang tiên phong đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế, gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống để xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

Hòa chung không khí phấn khởi của cả nước hướng về kỷ niệm 81 năm ngày Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, ngay trước đại lễ, Công an tỉnh Cà Mau đã tổ chức trao tặng 500 lá cờ Tổ quốc đến 347 tổ chức, cơ sở tôn giáo, điểm nhóm tôn giáo, tín đồ các tôn giáo và người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh.

Những năm trước, mỗi khi mùa mưa tới, 52 hộ dân với 264 nhân khẩu người Mảng ở bản Pa Cheo, xã biên giới Hua Bum (Lai Châu) lại sống trong cảnh bất an, bởi nơi đây là vùng đang có nguy cơ bị sạt lở. Trước thực trạng này, tỉnh Lai Châu đã đầu tư mặt bằng tái định cư để các hộ dân được chuyển về nơi ở mới an toàn, ổn định cuộc sống.

Sau 12 ngày bị cô lập giữa đại ngàn Pù Huống do mưa lớn gây sạt lở, sụt trượt hàng chục điểm trên tuyến đường độc đạo Xốp Kho - Na Ngân, hơn 150 hộ với gần 740 nhân khẩu bản Na Ngân, xã Nga My, tỉnh Nghệ An đã có thể đi lại trở lại.

Ngày 1/9, ông Đoàn Văn Phương, Chủ tịch UBND xã Quảng Sơn, tỉnh Lâm Đồng cho biết, trên địa bàn xã vừa xảy ra một vụ sạt lở đất làm ảnh hưởng đến nhà cửa, cây trồng của một số hộ dân. Chính quyền địa phương và lực lượng tại chỗ đã di dời các hộ dân đến nơi an toàn, đồng thời thông báo rộng rãi đến bà con trên địa bàn về nguy cơ sạt lở nguy hiểm.

Với quyết tâm tạo bước chuyển biến căn bản, thực chất trong quá trình chuyển đổi số và phát triển chính quyền số, Tuyên Quang đang triển khai đồng bộ đợt cao điểm 100 ngày đêm xử lý các điểm nghẽn; đồng thời phê duyệt Đề án phát triển kinh tế số giai đoạn 2026-2030 với những mục tiêu đầy kỳ vọng.

Theo ông Bùi Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), sản phẩm của đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã từng bước hiện diện rõ hơn trên thị trường, nhưng để đứng vững và tạo giá trị gia tăng tương xứng, cần chuyển từ tư duy đưa sản phẩm đi giới thiệu sang xây dựng năng lực để sản phẩm cạnh tranh, tiêu thụ lâu dài.

Sáng 1/9, bà Vy Thị Quyên, Bí thư Đảng ủy xã Mường Típ, tỉnh Nghệ An xác nhận, tỉnh lộ 543D, đoạn qua Km71+300 bị đất đá sạt lở chắn ngang từ sáng 31/8, đã được giải phóng, giao thông trên tuyến đường độc đạo nối Mường Xén với Mường Típ trở lại bình thường.

Hơn 40 năm sau khi tiếng súng đã im trên mặt trận Vị Xuyên, tại điểm cao 685, xã Thanh Thủy (Tuyên Quang) vẫn lưu giữ những dấu tích của một thời chiến đấu ác liệt. Giữa màu xanh núi rừng, những người lính hôm nay ngày ngày bám núi, bạt đá, san đồi, lần tìm từng dấu tích để đưa đồng đội còn nằm lại trở về với quê hương, gia đình.

Chào mừng cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9, vào những ngày này trên khắp các tuyến đường, trên khắp các bản làng vùng sâu vùng xa của Bắc Ninh đâu đâu cũng ngập tràn trong sắc thắm của cờ đỏ sao vàng. Những con đường rợp cờ Tổ quốc tung bay là biểu tượng thiêng liêng về tình yêu quê hương, đất nước đã mang lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho mỗi người dân.

Những ngày cuối tháng 8/2026, không khí chuẩn bị năm học mới ở các xã biên giới Nghệ An trở nên đặc biệt hơn thường lệ. Đây là năm học đầu tiên 10 trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở thuộc giai đoạn 1 đi vào hoạt động, đón 14.000 học sinh vào học tập, sinh hoạt trong những cơ sở giáo dục mới. Sau những tháng ngày công trường chạy đua với thời gian, giờ đây là lúc thầy cô, học sinh và phụ huynh cùng hướng về ngày khai trường với niềm vui, niềm tin và những kỳ vọng mới.

Từ khi những chiếc đèn năng lượng mặt trời được lắp đặt, tuyến đường tuần tra biên giới qua xã Ninh Điền, tỉnh Tây Ninh trở nên sáng rõ hơn khi đêm xuống. Ánh sáng giúp người dân thuận tiện đi lại, sinh hoạt, đồng thời hỗ trợ lực lượng chức năng tuần tra, giữ gìn an ninh, trật tự, góp phần bảo vệ vững chắc phên dậu Tổ quốc.

Nhiều nghề truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đang được duy trì theo cách phù hợp hơn với nhu cầu thị trường. Từ dệt thổ cẩm, đan lát tre trúc đến các sản phẩm thủ công, người dân không chỉ giữ cách làm truyền thống mà còn từng bước đổi mới mẫu mã, cách quảng bá và tiêu thụ sản phẩm. 

Những ngày cuối tháng 8, trên các công trường xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại khu vực biên giới tỉnh Tuyên Quang, màu áo xanh của Bộ đội Biên phòng, Công an hòa cùng màu áo công nhân. Mỗi phần việc góp thêm một bàn tay để những ngôi trường mới sớm hoàn thiện.

Giữa đại ngàn Bù Gia Mập, thành phố Đồng Nai, Trung tâm Tuyên truyền Du lịch và Cứu hộ bảo tồn Vườn quốc gia Bù Gia Mập đang trở thành nơi chăm sóc, phục hồi và tái thả nhiều cá thể động vật hoang dã về môi trường tự nhiên. Mỗi cá thể được cứu hộ thành công không chỉ là một sinh mạng được bảo vệ mà còn góp phần duy trì quần thể, bảo tồn nguồn gen và phục hồi hệ sinh thái rừng.

Vào những ngày cuối tháng 8, hàng trăm phụ huynh từ khắp các thôn bản xa xôi của xã Mường Khương (Lào Cai) đã vượt hàng chục cây số đường núi, đưa con em mình đến tựu trường tại ngôi trường bán trú, nội trú mới khang trang. Gần 1.000 học sinh Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Mường Khương bước vào năm học mới trong niềm hân hoan.

Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, những thay đổi trong tổ chức bộ máy ở Tuyên Quang đang dần được người dân cảm nhận qua những việc cụ thể: nhiều thủ tục được tiếp nhận ngay tại xã, hồ sơ có thể nộp trực tuyến, dữ liệu đã số hóa được tái sử dụng, người dân được lựa chọn điểm nộp hồ sơ thuận tiện hơn.

Sau hơn 3 năm triển khai, tuyến đường tỉnh 176B qua xã Minh Sơn, tỉnh Tuyên Quang vẫn còn nhiều hạng mục dang dở, ảnh hưởng đến việc đi lại, giao thương và đời sống người dân. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 409 tỷ đồng, được gia hạn đến hết năm 2026, song hoạt động thi công hiện gần như ngưng trệ, khiến người dân tiếp tục mòn mỏi chờ công trình hoàn thành.

Trước thềm năm học 2026 - 2027, Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Tây Ninh đang hoàn tất các điều kiện đón hơn 580 học sinh trở lại trường. Từ phòng học, ký túc xá, bếp ăn đến công tác y tế, dinh dưỡng đều được chuẩn bị chu đáo, tạo môi trường học tập, sinh hoạt an toàn để học sinh dân tộc thiểu số và vùng khó khăn yên tâm học tập, nuôi dưỡng ước mơ.

Với hệ thống sông Tiền, sông Hậu cùng mạng lưới kênh, rạch dày đặc, An Giang có nguồn lợi thủy sản tự nhiên phong phú. Tuy nhiên, tình trạng khai thác tận diệt bằng xung điện, ngư cụ cấm cùng tác động của ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu đang đặt nguồn lợi này trước nhiều thách thức. Từ thực tế đó, nhiều người dân vùng đầu nguồn biên giới đã tự nguyện chung tay chăm sóc, bảo vệ những đàn cá tự nhiên, góp phần tái tạo nguồn lợi và lan tỏa ý thức bảo vệ hệ sinh thái.

Sau khi thực hiện sắp xếp, sáp nhập các thôn, tổ dân phố trong tỉnh Lạng Sơn, một thế hệ cán bộ trẻ, năng động tràn đầy nhiệt huyết đã và đang tự tin đảm nhận những trọng trách "đứng đầu" tại nhiều địa bàn miền núi, biên giới với đầy thách thức. Bằng cách làm sáng tạo, ứng dụng tri thức hiện đại và sự kiên trì gần dân, họ đang từng bước tháo gỡ các vướng mắc từ thực tiễn, dần tạo nên sức bật mới từ cơ sở...

Ở vùng biên giới phía Tây thành phố Đà Nẵng, không khí chuẩn bị năm học mới trở nên đặc biệt hơn. Tại Avương và Tây Giang, thầy cô, học sinh đang chờ đợi ngày được bước qua cánh cổng những ngôi trường phổ thông nội trú liên cấp mới, khang trang, rộng rãi và được đầu tư đồng bộ. Với họ, năm học mới 2026-2027 không chỉ bắt đầu bằng tiếng trống khai trường, mà còn mở ra trong một không gian học tập hoàn toàn khác với những mong ước về điều kiện dạy và học tốt hơn.

Dù các chương trình vui chơi Hè sôi động của học sinh tỉnh Khánh Hòa đang dần khép lại nhường chỗ cho năm học mới 2026 - 2027 sắp bắt đầu nhưng hành trình lan tỏa tri thức vẫn chưa dừng lại. Những món quà ý nghĩa cùng các trò chơi lý thú được sáng tạo từ chính các sản phẩm khoa học của học sinh hứa hẹn tiếp tục duy trì và phát triển.

Những ngày này, trên các tuyến quốc lộ, đường dân sinh và những con đường dẫn về bản làng ở các xã miền núi phía Tây Nghệ An, sắc đỏ của cờ Tổ quốc rực rỡ giữa núi rừng, điểm tô cho bản làng.

Thay vì dành ngày nghỉ cuối tuần để nghỉ ngơi, ngay từ sáng sớm thứ Bảy, đội ngũ cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Hồ Thị Kỷ, tỉnh Cà Mau đã có mặt tại các điểm dân cư. Mô hình "Thứ Bảy về ấp" ra đời như một nhịp cầu nối, đưa dịch vụ công trực tuyến đến gần hơn với người dân, đặc biệt là người cao tuổi và đồng bào dân tộc thiểu số ít có điều kiện tiếp cận công nghệ số.

Trong bối cảnh giá trị đất đai ngày càng cao, việc tự nguyện hiến đất thổ cư, đất sản xuất để làm đường chưa bao giờ là quyết định dễ dàng. Tuy nhiên, tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Gia Lai, phong trào tự nguyện hiến đất làm đường lại đang lan tỏa mạnh mẽ, tạo nên bước ngoặt lớn làm thay đổi diện mạo khu vực nông thôn miền núi.

Tết Xíp Xí là một phong tục truyền thống lâu đời được gìn giữ trong đời sống văn hóa của nhiều cộng đồng dân tộc ở vùng Tây Bắc. Đây là dịp để mỗi gia đình sum họp, tưởng nhớ tổ tiên và gửi gắm những mong ước về bình an, may mắn. Từ những mâm cỗ truyền thống đến các trò chơi dân gian, ngày nay Tết Xíp Xí đang dần trở thành một ngày hội cộng đồng ở Sơn La.

Tối 29/8, lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ Công an tỉnh Tuyên Quang đã đưa được thi thể một người dân lên khỏi hang đá sâu hơn 40 mét tại thôn Mao Sao Phìn, xã Lũng Phìn.

Tại vùng biên giới Mỹ Quý Tây (xã Mỹ Quý, Tây Ninh), công tác tuyên truyền pháp luật được "mềm hóa" qua cách làm sáng tạo.