Khi cơ thể của chúng ta chuyển hóa thức ăn thành năng lượng sẽ để lại những chất dư thừa, tích tụ lại theo năm tháng và chính những "tàn dư" của quá trình chuyển hóa này có thể là nguyên nhân khiến ung thư phát triển. Đây là kết quả nghiên cứu vừa được các nhà khoa học đến từ Đại học Y khoa Weill Cornell (Mỹ) công bố trên tạp chí Journal Nature.
Ung thư phổi là tình trạng các tế bào phân chia trong phổi không kiểm soát được, gây ra phát triển các khối u làm giảm khả năng thở. Ảnh: vinmec.com
Phát hiện này được tìm ra dựa trên nghiên cứu về ung thư di căn - tiến trình mà các tế bào ung thư tách ra từ khối u ban đầu và hình thành khối u mới tại bất kỳ đâu trong cơ thể. Việc nghiên cứu các tế bào ung thư đã gợi mở và lôi cuốn các nhà khoa học về mức độ cao của một thứ gọi là axít methylmalonic (MMA) - một sản phẩm "tàn dư" của quá trình trao đổi chất, tích tụ khi con người già đi. Để xem xét liệu MMA đóng vai trò như thế nào đối với việc các khối u ác tính di căn, các nhà khoa học đã kiểm tra cách thức các tế bào ung thư phổi và vú hoạt động khi phân tích với các mẫu máu lấy từ những người dưới 30 tuổi hoặc trên 60 tuổi.
Kết quả cho thấy, đối với 25 trong tổng số 30 mẫu máu lấy từ những tình nguyện viên trẻ tuổi, các tế bào ung thư không thay đổi gì, song đối với 25 trong tổng số 30 mẫu máu lấy từ những người cao tuổi, các tế bào ung thư bắt đầu hiển thị các thay đổi khác nhau. Theo đó, các tế bào ung thư đã tăng khả năng di cư và xâm lấn, cũng như kháng lại 2 loại thuốc thường được dùng để điều trị ung thư. Khi các tế bào này được đưa vào chuột, chúng sản sinh ra các tế bào di căn trong phổi.
Các nhà khoa học cũng phát hiện dường như MMA đã "kích hoạt" một loại gene, mang tên SOX4. Nghiên cứu trước đây cho thấy SOX4 đã "tạo động lực" để các tế bào ung thư hoạt động mạnh hơn và dễ di căn hơn.
Để kiểm tra SOX4 có thực sự làm thay đổi các tế bào ung thư hay không, các nhà khoa học đã chặn gene này lại, đồng thời phát hiện MMA dường như không còn tác dụng tương tự. Việc chặn SOX4 cũng làm ngừng luôn tiến trình mà các tế bào ung thư kháng lại 2 loại thuốc điều trị.
Theo Giáo sư Dược lý John Blenis, chủ nhiệm đề tài, phát hiện trên về MMA là sự khởi đầu của các nghiên cứu khác nhau, bổ sung thêm kiến thức về cách thức quá trình lão hóa làm tăng nguy cơ phát triển căn bệnh ung thư, cũng như cung cấp các biện pháp tiềm năng nhằm ngăn chặn các khối u di căn. Tuy nhiên, hiện vẫn còn nhiều câu hỏi chưa tìm được lời giải, trong đó có tại sao MMA cũng lớn dần theo tuổi tác, và liệu cơ chế mà các nhà khoa học quan sát được trên các mẫu máu từ các tình nguyện viên và ở chuột có giống ở tất cả mọi người hay không. Trên thực tế, tất cả các mẫu máu sử dụng trong nghiên cứu này được lấy từ nam giới, do đó, các nhà khoa học hy vọng sẽ có thể nghiên cứu thêm đối với nữ giới.
Việc tích tụ MMA có liên quan đến chế độ ăn giàu protein, do đó, các nhà khoa học cũng cho rằng việc tiêu thụ ít thực phẩm giàu protein có thể giúp ích hơn cho bệnh nhân ung thư. Về lý thuyết, việc tìm ra loại thuốc nào đó có thể giảm nồng độ MMA cũng có thể phát huy tác dụng nào đó, như có thể giảm sự lây lan mạnh mẽ của các tế bào ung thư trong cơ thể bệnh nhân.
Ngọc Hà
