Trà Vinh: Lan tỏa tình yêu văn hóa Khmer đến cộng đồng

Đời sống văn hóa, nghệ thuật của đồng bào Khmer Nam Bộ rất phong phú, với nhiều nghệ thuật và lễ hội truyền thống đặc sắc. Tại Trà Vinh, kế thừa tinh hoa văn hóa của những người đi trước, thế hệ trẻ đã tiếp bước, gìn giữ và tích cực lan tỏa tình yêu văn hóa Khmer đến cộng đồng các dân tộc; góp phần phát triển nền văn hóa Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc.

vna_potal_van_hoa_soi_duong_lan_toa_tinh_yeu_van_hoa_khmer_den_cong_dong_7279579.jpg
Anh Thạch Hoài Thanh (phải), giảng viên Trường Ngôn ngữ - Văn hóa - Nghệ thuật Khmer Nam bộ và Nhân văn (thuộc Trường Đại học Trà Vinh) hướng dẫn sinh viên biểu diễn nhạc cụ truyền thống Khmer. Ảnh: Thanh Hòa - TTXVN

Mang nghệ thuật Khmer đến với cộng đồng

Diễn viên Thạch Sết, quê ở xã Châu Điền, huyện Cầu Kè (Trà Vinh), tham gia Đoàn Nghệ thuật Khmer Ánh Bình Minh từ khi 21 tuổi. Những ngày đầu công tác tại Đoàn, tuy điểu kiện vật chất còn nhiều hạn chế nhưng chứng kiến sự say mê, tâm huyết của các anh chị văn nghệ sỹ đi trước; những buổi tập luyện đến tối muộn, những chuyến lưu diễn ở vùng sâu, vùng xa các tỉnh đong đầy tình cảm yêu thương, ái mộ của khán, thính giả dành cho nghệ thuật sân khấu Dù Kê, những buổi chia tay đầy bịn rịn khi Đoàn kết thúc chuyến lưu diễn… đã làm anh rất vui, tự hào với nghiệp diễn mình đã chọn. Đến nay, anh đã gắn bó với Đoàn 20 năm.

Đoàn Nghệ thuật Khmer Ánh Bình Minh (thuộc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Trà Vinh) tiền thân là Đoàn văn công Khmer, được thành lập năm 1963 tại xã Tam Ngãi, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh. Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cùng với việc tập trung xây dựng các tiết mục, chương trình nghệ thuật với nội dung đoàn kết và nổi dậy chống Mỹ - Ngụy, Đoàn hành quân tiến sâu vào các ấp chiến lược để biểu diễn phục vụ đồng bào bị địch kìm kẹp và phát loa tuyên truyền hướng về đồn bốt của địch kêu gọi binh lính sáng suốt quay về với chính nghĩa. Giai đoạn này, một số cán bộ của Đoàn đã hy sinh.

Sau giải phóng, cùng với việc phục vụ nghệ thuật Khmer trong nước, Đoàn Nghệ thuật Khmer Ánh Bình Minh còn được Đảng, Nhà nước cử sang phục vụ nhân dân Campuchia, phục vụ đồng bào, chiến sỹ ở các tỉnh biên giới, góp phần bảo vệ Tổ quốc.

Từ khi tách tỉnh năm 1992 đến nay, Đoàn liên tục xây dựng các kịch mục mang giá trị nghệ thuật cao đáp ứng thị hiếu của nhân dân, phục vụ các đoàn đại biểu trong nước và quốc tế. Năm 2000, Đoàn nghệ thuật Khmer Ánh Bình Minh vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Đơn vị "Anh Hùng Lao động trong thời kỳ đổi mới”.

vna_potal_anh_phat_kem_bai_mang_nghe_thuat_khmer_den_voi_cong_dong_7279577.jpg
Đoàn Nghệ thuật Khmer Ánh Bình Minh biểu diễn tại Đêm lễ hội OK Om Bok 2023. Ảnh : Thanh Hòa - TTXVN

Đoàn hiện có khoảng 40 biên chế, với nhiều thế hệ diễn viên; hằng năm, biểu diễn gần 100 suất trong và ngoài nước, trong đó, khoảng 30 suất phục vụ nhiệm vụ chính trị. Cùng với những chuyến lưu diễn ở nước ngoài, Đoàn còn đi biểu diễn ở vùng sâu, vùng xa, trong các chùa Khmer… để phục vụ đồng bào các dân tộc.

Là một thanh niên trẻ giữ mạch nguồn và tích cực lan tỏa tình yêu văn hóa nghệ thuật Khmer đến giới trẻ, anh Thạch Hoài Thanh, sinh năm 1995, đang giảng dạy bộ môn biểu diễn nhạc cụ Khmer tại Trường Ngôn ngữ - Văn hóa - Nghệ thuật Khmer Nam Bộ và Nhân văn (thuộc Trường Đại học Trà Vinh). Sinh ra và lớn lên ở xã Trà Côn, huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long, từ nhỏ, cậu bé Thạch Hoài Thanh thường theo cha mẹ đến chùa Phật giáo Nam tông Khmer trên địa bàn để sinh hoạt tín ngưỡng. Khi nhà chùa được Tỉnh ủy Vĩnh Long tặng dàn nhạc ngũ âm, cậu thiếu niên Thạch Hoài Thanh được các chú bác tận tình hướng dẫn và phát hiện ra năng khiếu. Từ chập chững đến thành thạo, rồi say mê lúc nào không hay. Với mong muốn gắn bó lâu dài với những nhạc cụ này nên sau khi tốt nghiệp Đại học Trà Vinh, Thạch Hoài Thanh xin ở lại trường công tác để có cơ hội học tiếp. Đến nay, anh đã trải qua 3 năm dìu dắt các bạn sinh viên trẻ sử dụng nhạc cụ dân tộc Khmer tại Trường.

Hiện nay, Trường Đại học Trà Vinh là đơn vị duy nhất toàn quốc đào tạo chính quy các chuyên ngành về ngôn ngữ, văn hóa, nghệ thuật Khmer Nam Bộ từ bậc Cao đẳng, Đại học và sau Đại học.

Giữ gìn, bảo tồn bản sắc văn hóa đồng bào Khmer

Ông Thạch Mu Ni, Phó Trưởng Ban Dân tộc tỉnh Trà Vinh cho biết, tỉnh có hơn 300.000 người Khmer, chiếm gần 32% dân số. Những năm qua, cùng với việc thực hiện nhiều chủ trương, chính sách phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc Khmer, Trà Vinh luôn chú trọng việc giữ gìn, bảo tồn bản sắc văn hóa của đồng bào. Nhờ vậy, đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào Khmer địa phương được nâng cao đáng kể. Tại Trà Vinh, các cấp ủy, chính quyền luôn tạo mọi điều kiện để đồng bào và sư sãi Khmer giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, bảo tồn văn hóa vật thể, phi vật thể.

vna_potal_van_hoa_soi_duong_lan_toa_tinh_yeu_van_hoa_khmer_den_cong_dong_7279570.jpg
Anh Thạch Hoài Thanh (trái), giảng viên Trường Ngôn ngữ - Văn hóa - Nghệ thuật Khmer Nam bộ và Nhân văn (thuộc Trường Đại học Trà Vinh) hướng dẫn sinh viên biểu diễn nhạc cụ truyền thống Khmer. Ảnh: Thanh Hòa - TTXVN

Đến nay, tỉnh đã thành lập được 112 đội dàn nhạc ngũ âm, 95 đội trống Sa Dăm, 35 đội múa Chằn - Khỉ, 40 đội bóng chuyền dân tộc, 8 đội ghe Ngo. Đặc biệt, Trà Vinh có 4 di sản văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia là lễ hội và nghệ thuật truyền thống của đồng bào Khmer, gồm: Lễ hội Ok Om Bok, Lễ hội Đom Lơng Néak Tà, Nghệ thuật Chầm riêng Chà Pây, Nghệ thuật Rô-Băm.

Toàn tỉnh có 143 chùa Phật giáo Nam tông Khmer; trong đó, nhiều chùa được công nhận là Di sản văn hóa cấp Quốc gia và cấp tỉnh, nhiều chùa có công với cách mạng trong thời kỳ chống giặc ngoài xâm. Từ nhiều nguồn kinh phí, các ngôi chùa có niên đại lâu năm đều được tỉnh giữ gìn, tôn tạo thường xuyên.

Đồng bào Khmer hầu hết theo đạo Phật nên mọi sinh hoạt tôn giáo, tín ngưỡng, văn hóa đều diễn ra trong chùa. Hiện nay, hầu hết các chùa Phật giáo Nam tông Khmer đều được trang bị phương tiện âm thanh, nhạc cụ để hoạt động văn hóa, văn nghệ. Đây cũng chính là nơi gieo mầm tình yêu văn hóa, nghệ thuật Khmer cho thế hệ trẻ.

Cùng với việc duy trì các phong tục, tập quán tốt đẹp, lễ hội truyền thống, Tết cổ truyền, nghệ thuật của đồng bào dân tộc Khmer, địa phương còn chú trọng bảo tồn tiếng nói, chữ viết của đồng bào Khmer Nam Bộ; trong đó, việc dạy và học chữ Khmer được duy trì thường xuyên tại các cơ sở giáo dục và các chùa Phật giáo Nam tông Khmer. Hiện, toàn tỉnh có 134/143 chùa Phật giáo Nam tông Khmer tổ chức dạy chữ Khmer dịp hè với trên 20.000 học sinh. Năm học 2023 - 2024, Trà Vinh có 125 trường học từ cấp Tiểu học đến Trung học Phổ thông dạy tiếng Khmer cho gần 36.000 học sinh.

Ngoài ra, Báo Trà Vinh và Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh cũng phát hành, phát sóng bằng 2 thứ tiếng Kinh, Khmer để tạo điều kiện cho đồng bào Khmer nắm bắt thông tin kịp thời.

Những nét văn hóa đặc sắc của đồng bào Khmer Nam Bộ đã góp phần tô thắm cho “vườn hoa văn hóa” đa sắc màu của cộng đồng các dân tộc Việt Nam. Nhờ vậy, khối đại đoàn kết toàn dân tộc trên địa bàn tỉnh được củng cố, niềm tin của nhân dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số đối với Đảng, Nhà nước ngày càng được nâng lên. Tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trong vùng dân tộc Khmer được duy trì ổn định.

Thanh Hòa

Thanh Hòa ((TTXVN))

Có thể bạn quan tâm

Sôi động lễ hội đua mảng trên sông Gâm giữa núi rừng Bắc Mê

Sôi động lễ hội đua mảng trên sông Gâm giữa núi rừng Bắc Mê

Ngày 8/11, Lễ hội đua mảng trên sông Gâm năm 2026 tại xã Bắc Mê (tỉnh Tuyên Quang) thu hút đông đảo người dân và du khách. Những màn tranh tài quyết liệt, nhịp chèo mạnh mẽ cùng tiếng cổ vũ náo nhiệt tạo nên không khí sôi động, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống.

Đánh thức hương trà Đồng Phúc

Đánh thức hương trà Đồng Phúc

Ngày 6/11, tại xã Đồng Phúc, tỉnh Thái Nguyên diễn ra Chương trình “Đồng Phúc mùa vàng - Hương trà giữa tầng mây” và nghi thức đặc biệt “Đánh thức hương trà”. Đây là một trong những hoạt động hưởng ứng Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên năm 2026.

Đa dạng hoạt động quảng bá tiềm năng du lịch địa phương

Đa dạng hoạt động quảng bá tiềm năng du lịch địa phương

Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 (24/11), tỉnh Phú Thọ tổ chức nhiều hoạt động gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết dân tộc năm 2026, tạo không gian để người dân tham gia, trải nghiệm.

Sắc màu văn hóa các dân tộc hội tụ tại Tuyên Quang

Sắc màu văn hóa các dân tộc hội tụ tại Tuyên Quang

Từ những thôn, bản vùng cao biên giới đến các khu dân cư miền núi, đô thị, tỉnh Tuyên Quang đang triển khai chuỗi hoạt động Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026.

Ấm tình quân dân từ những lời ca nơi biên cương

Ấm tình quân dân từ những lời ca nơi biên cương

Những ngày cuối tháng 10, giữa tiết trời se lạnh của vùng cao nguyên đá, tiếng hát của những nghệ sĩ, diễn viên Đoàn Văn công Bộ đội Biên phòng đã mang đến không khí ấm áp, rộn ràng cho các bản làng biên giới tỉnh Tuyên Quang.

Gia Lai: Sôi nổi ngày hội thể thao các dân tộc thiểu số

Gia Lai: Sôi nổi ngày hội thể thao các dân tộc thiểu số

Ngày 1/11, Giải thể thao các dân tộc thiểu số nằm trong các hoạt động của Festival Cồng chiêng - Tuần lễ hoa dã quỳ Núi lửa Chư Đăng Ya năm 2026 đã diễn ra tại Gia Lai, với sự quy tụ của 69 vận động viên nam và 47 vận động viên nữ, đến từ các thôn của xã Biển Hồ.

Bảo tồn, phát huy tinh hoa âm nhạc truyền thống Việt Nam

Bảo tồn, phát huy tinh hoa âm nhạc truyền thống Việt Nam

Tối 30/10, tại Nhà hát Triển lãm và Văn hóa nghệ thuật tỉnh Lâm Đồng (phường Phan Thiết), Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc 2026 (đợt 1) đã chính thức khép lại với nhiều cung bậc cảm xúc, để lại dư âm tốt đẹp trong lòng các nghệ sĩ, nhạc công và khán giả yêu mến nền âm nhạc truyền thống Việt Nam.

Hơn 700 tư liệu, hiện vật tái hiện 195 năm lịch sử Thái Nguyên

Hơn 700 tư liệu, hiện vật tái hiện 195 năm lịch sử Thái Nguyên

Ngày 30/10, tỉnh Thái Nguyên tổ chức khai mạc triển lãm với chủ đề: “Thái Nguyên 195 năm - Thành tựu, hội nhập và phát triển”. Đây là hoạt động chào mừng kỷ niệm 195 năm Ngày thành lập tỉnh Thái Nguyên (4/11/1831- 4/11/2026) và khai mạc Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên năm 2026.

Lễ hội đền Công đồng Bắc Lệ năm 2026

Lễ hội đền Công đồng Bắc Lệ năm 2026

Từ 27-29/10/2026, tại xã Tân Thành, tỉnh Lạng Sơn đã diễn ra Lễ hội đền công đồng Bắc Lệ với  nghi lễ, hoạt động đặc sắc, độc đáo thu hút đông đảo nhân dân địa phương và du khách về dự, tìm hiểu những giá trị văn hóa, tín ngưỡng đặc sắc gắn với tục thờ Mẫu của người Việt.

Khám phá lễ hội đền Đôi Cô Cam Đường tại Lào Cai

Khám phá lễ hội đền Đôi Cô Cam Đường tại Lào Cai

Sáng 22/10, Lễ hội đền Đôi Cô Cam Đường năm 2026 với chủ đề “Đền Đôi Cô Cam Đường - Kết nối cội nguồn, dựng xây quê hương” do phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai tổ chức đã chính thức được khai hội thu hút đông đảo du khách thập phương đến chiêm bái. Lễ hội là sự kiện văn hóa có ý nghĩa quan trọng trong đời sống tinh thần của nhân dân địa phương, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, phát huy giá trị di tích, tăng cường sự gắn kết cộng đồng và quảng bá hình ảnh phường Cam Đường đến với du khách trong và ngoài tỉnh.

Gìn giữ nghệ thuật múa dân gian của người Cống

Gìn giữ nghệ thuật múa dân gian của người Cống

Gắn với lao động sản xuất, tín ngưỡng và sinh hoạt cộng đồng, nghệ thuật múa dân gian của người Cống ở Điện Biên vừa lưu giữ những giá trị văn hóa đặc trưng, vừa phản ánh đời sống của một dân tộc rất ít người. Việc nghệ thuật múa của người Cống được đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể mở thêm cơ hội bảo tồn, trao truyền các điệu múa truyền thống, nhất là cho thế hệ trẻ.

Gìn giữ nét đẹp văn hóa Lễ Cơm mới đền Đông Cuông

Gìn giữ nét đẹp văn hóa Lễ Cơm mới đền Đông Cuông

Hằng năm, vào ngày Mão tháng Chín âm lịch, chính quyền và nhân dân xã Đông Cuông, tỉnh Lào Cai tổ chức Lễ hội Cơm mới đền Đông Cuông nhằm tổng kết một năm lao động, sản xuất, bày tỏ lòng tri ân với Mẫu Thượng Ngàn, các đấng thần linh và tổ tiên đã phù hộ cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Năm 2026, ngày Đinh Mão (11/9 âm lịch), tức ngày 20/10 dương lịch là ngày chính lễ với nhiều nghi thức truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa của người Tày Khao.

Độc đáo lễ cúng hồn trâu của người Lự

Độc đáo lễ cúng hồn trâu của người Lự

Trong khuôn khổ Ngày hội Văn hóa dân tộc Lự năm 2026 với chủ đề “Sắc màu văn hóa dân tộc Lự”, UBND xã Khun Há (Lai Châu) tổ chức tái hiện lễ hội Sú Khon Khoài, với điểm nhấn là nghi thức cúng hồn trâu.