Cách đây 81 năm, từ núi rừng Tân Trào, những quyết định hệ trọng mở đường cho cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước đã được đưa ra. Khí thế của mùa Thu cách mạng năm 1945 hôm nay tiếp tục được Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc xã Tân Trào chuyển hóa thành ý chí tự lực, tinh thần đổi mới và khát vọng xây dựng quê hương phát triển toàn diện, bền vững.
Trên một không gian rộng mở sau hợp nhất, vùng quê cách mạng đang từng bước nâng cao năng lực vận hành bộ máy, chuyển đổi mô hình tăng trưởng, khai thác tiềm năng lịch sử, văn hóa và xây dựng nông thôn mới an toàn, bình yên.
Khí thế mùa Thu trong không gian phát triển mới
Tháng Tám, những con đường dẫn về Tân Trào lại rợp cờ hoa. Dưới mái đình lịch sử, bên cây đa Tân Trào và trên con đường lên lán Nà Nưa, các đoàn cán bộ, cựu chiến binh, học sinh cùng du khách từ nhiều miền đất nước lặng nghe câu chuyện về những ngày vận mệnh dân tộc đứng trước thời cơ lớn. Ngày 21/5/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh từ Cao Bằng về Tân Trào, lựa chọn nơi đây làm trung tâm căn cứ địa để cùng Trung ương Đảng chuẩn bị cho cuộc Tổng khởi nghĩa. Trong hai ngày 16 và 17/8/1945, Quốc dân Đại hội họp tại đình Tân Trào, tán thành chủ trương Tổng khởi nghĩa, thông qua 10 chính sách lớn của Việt Minh, quyết định Quốc kỳ, Quốc ca và bầu Ủy ban Dân tộc Giải phóng Việt Nam do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch. Chiều 16/8/1945, dưới cây đa Tân Trào, đồng chí Võ Nguyên Giáp đọc Quân lệnh số 1, chỉ huy đơn vị Giải phóng quân tiến về giải phóng Thái Nguyên, mở đầu cho cuộc Tổng khởi nghĩa.
Từ mái đình, gốc đa, căn lán nhỏ giữa núi rừng Việt Bắc, khí thế cách mạng nhanh chóng lan rộng trên cả nước, đưa dân tộc bước vào kỷ nguyên độc lập, tự do. Tân Trào vì thế không chỉ là một địa danh lịch sử mà còn là biểu tượng của ý chí tự lực, tự cường, sức mạnh đại đoàn kết và niềm tin vào nhân dân. Những giá trị ấy đang được tiếp nối trong một bối cảnh mới, khi địa phương vừa có thêm không gian và nguồn lực phát triển, vừa đứng trước yêu cầu quản trị một địa bàn rộng hơn, dân số đông hơn, khối lượng công việc lớn hơn.
Xã Tân Trào mới được thành lập trên cơ sở hợp nhất các xã Tân Trào, Trung Yên và Kim Quan. Xã có diện tích 98,57 km², gồm 22 thôn với 3.390 hộ, 14.911 nhân khẩu; đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 90%. Việc hợp nhất mở rộng quy mô dân số, quỹ đất và nguồn lực, tạo điều kiện tổ chức lại không gian phát triển, kết nối vùng di tích lịch sử với các khu vực sản xuất nông nghiệp, thương mại, dịch vụ và đời sống cộng đồng. Tuy nhiên, địa bàn rộng, điều kiện giữa các khu vực chưa đồng đều, trụ sở làm việc được bố trí tại nhiều vị trí, hạ tầng công nghệ thông tin còn hạn chế cũng tạo áp lực không nhỏ đối với đội ngũ cán bộ, công chức trong giai đoạn đầu vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Trước yêu cầu đó, cấp ủy, chính quyền xã tập trung kiện toàn tổ chức, phân công nhiệm vụ theo hướng rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm; xây dựng quy chế làm việc, cơ chế phối hợp và duy trì hoạt động quản lý, điều hành liên tục. Trung tâm Phục vụ hành chính công được kiện toàn, công khai thủ tục, triển khai mô hình “4 tại chỗ”, tạo mã QR giúp người dân, doanh nghiệp tra cứu, chuẩn bị hồ sơ; tăng cường tiếp nhận, xử lý thủ tục trên môi trường điện tử. Cùng với đầu tư hạ tầng số, xã chú trọng bồi dưỡng kỹ năng, nâng cao tinh thần trách nhiệm của cán bộ, hỗ trợ người cao tuổi, người dân ở vùng nông thôn còn hạn chế về kỹ năng số tiếp cận dịch vụ công trực tuyến. Việc tổ chức bộ máy mới không chỉ hướng tới tinh gọn mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng phục vụ, rút ngắn khoảng cách giữa chính quyền với người dân.
Trong chuyến kiểm tra hoạt động của bộ máy xã Tân Trào sau sắp xếp, đồng chí Hầu A Lềnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Tuyên Quang đánh giá cao những kết quả bước đầu của Trung tâm Phục vụ hành chính công xã; đồng thời đề nghị cấp ủy, chính quyền địa phương tiếp tục nâng cao hiệu quả vận hành bộ máy. Đồng chí lưu ý địa phương đặc biệt coi trọng yếu tố con người, thường xuyên bồi dưỡng, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, bảo đảm hệ thống trang thiết bị được vận hành nhuần nhuyễn, chính xác, thông suốt, phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.
Tinh thần cách mạng trong giai đoạn mới được thể hiện bằng năng lực giải quyết những vấn đề cụ thể từ cơ sở. Cấp ủy viên được phân công theo dõi địa bàn, các cơ quan chuyên môn tăng cường phối hợp, cán bộ xuống thôn nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và tháo gỡ vướng mắc. Việc thực hiện dân chủ ở cơ sở tiếp tục được đặt trên nền tảng “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”. Những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống, sản xuất và quyền lợi của người dân được công khai, trao đổi, tạo đồng thuận trước khi tổ chức thực hiện. Qua đó, khí thế của mùa Thu lịch sử không chỉ hiện diện trong các hoạt động kỷ niệm mà đang trở thành tinh thần trách nhiệm, sự chủ động và quyết tâm đổi mới trong từng công việc hằng ngày.
Chuyển khát vọng thành những đổi thay cụ thể
Trên không gian phát triển mới, Tân Trào xác định chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng phát huy đồng thời ba thế mạnh: Lịch sử, văn hóa; nông nghiệp, lâm nghiệp; du lịch và dịch vụ. Năm 2026, thu nhập bình quân đầu người của xã ước đạt 60 triệu đồng; địa phương dự kiến đón khoảng 120.000 lượt khách tham quan. Tỷ lệ che phủ rừng được duy trì ở mức 60,6%; tỷ lệ thu gom chất thải rắn sinh hoạt đạt 95%. Những con số này phản ánh bước chuyển của một xã miền núi đang từng bước đưa tiềm năng, lợi thế trở thành nguồn lực cải thiện đời sống nhân dân.
Chủ tịch UBND xã Tân Trào Dương Minh Tuấn cho biết, địa phương xác định chính quyền phải gần dân, sát dân, lắng nghe và phục vụ nhân dân; mọi nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội phải xuất phát từ thực tiễn và quyền, lợi ích chính đáng của người dân. Trong phát triển du lịch, người dân vừa là chủ thể, vừa là người trực tiếp thực hiện và thụ hưởng; chính quyền tạo môi trường, định hướng, hỗ trợ, còn người dân tham gia cung cấp dịch vụ, gìn giữ văn hóa, bảo vệ cảnh quan và xây dựng hình ảnh điểm đến. “Chính quyền mạnh không chỉ ở bộ máy mà còn ở sự đồng thuận và sức mạnh của nhân dân. Khi người dân tin tưởng, đồng hành và trực tiếp tham gia, mọi chủ trương, chính sách sẽ có điều kiện đi vào cuộc sống hiệu quả hơn”, đồng chí Dương Minh Tuấn nhấn mạnh.
Trong nông nghiệp, địa phương từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ sang sản xuất hàng hóa, ứng dụng khoa học kỹ thuật, xây dựng thương hiệu và liên kết tiêu thụ. Trên địa bàn hiện có hơn 441 ha chè, trên 176 ha mía, 87,5 ha mặt nước nuôi thủy sản. Xã triển khai 7,25 ha lúa chất lượng cao, trong đó có các giống Nếp A Sào, ST25, TB16, gắn với xây dựng thương hiệu “Gạo Tân Trào”; khuyến khích phát triển sản phẩm OCOP, hợp tác xã kiểu mới, kinh tế trang trại và liên kết theo chuỗi giá trị. Kinh tế lâm nghiệp được định hướng theo hướng nâng cao giá trị rừng trồng, phát triển kinh tế dưới tán rừng, cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững, gắn khai thác với trồng mới, bảo vệ rừng và phòng, chống cháy rừng.
Cùng với nông nghiệp, Tân Trào hướng tới biến lợi thế đặc biệt về lịch sử, văn hóa thành động lực phát triển du lịch bền vững. Các di tích không tồn tại tách biệt mà được kết nối với bản làng, nhà sàn, làn điệu Then, tiếng đàn Tính, ẩm thực, sản vật địa phương và cảnh quan sinh thái. Sau hành trình về nguồn, du khách có thể ở lại lâu hơn để trải nghiệm đời sống của đồng bào Tày, thưởng thức chè, tìm hiểu sản xuất nông nghiệp, tham gia các hoạt động văn hóa và sử dụng dịch vụ do chính người dân cung cấp. Ba chợ nông thôn tại Tân Trào, Trung Yên và Kim Quan cùng hệ thống cơ sở lưu trú, ăn uống, sản phẩm địa phương được xác định là những mắt xích trong không gian kinh tế mới.
Phó Chủ tịch UBND xã Tân Trào Hoàng Văn Cảnh cho biết, thông qua các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao và trải nghiệm, địa phương mong muốn tạo nên không gian văn hóa cộng đồng giàu bản sắc, để người dân và du khách không chỉ tham quan các di tích lịch sử mà còn được hòa mình vào đời sống văn hóa, cảm nhận sâu sắc hơn truyền thống cách mạng của quê hương. Việc phục dựng phong tục, trình diễn nghệ thuật truyền thống và phát triển các sản phẩm trải nghiệm vừa góp phần bảo tồn bản sắc, vừa mở thêm cơ hội để người dân tham gia cung cấp dịch vụ, nâng cao thu nhập từ du lịch.
Phát triển kinh tế được đặt trong tổng thể xây dựng nông thôn mới theo hướng xanh, an toàn và bình yên. Trước khi hợp nhất, các xã Tân Trào, Kim Quan đã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, xã Trung Yên đạt chuẩn nông thôn mới. Sau hợp nhất, địa phương đang rà soát lại toàn bộ tiêu chí theo bộ tiêu chí giai đoạn 2026 - 2030, xác định những phần việc cần duy trì, nâng cao và những khoảng trống phải tiếp tục đầu tư. Hạ tầng giao thông kết nối các khu vực, công trình thủy lợi, nước sinh hoạt, trường học, cơ sở y tế, nhà văn hóa, hạ tầng số và hệ thống thu gom, xử lý rác thải được ưu tiên. Phong trào xây dựng đường điện chiếu sáng, đường hoa, cây xanh, chỉnh trang khu dân cư tiếp tục được phát huy với phương thức Nhà nước hỗ trợ, nhân dân tham gia, để diện mạo nông thôn không chỉ khang trang mà còn gìn giữ được cảnh quan, bản sắc và sự hài hòa với không gian di tích.
Bình yên là điều kiện nền tảng để phát triển. Công an, quân sự và lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở tăng cường nắm địa bàn, tuần tra, tuyên truyền pháp luật, giải quyết các mâu thuẫn ngay tại thôn, không để hình thành vụ việc phức tạp, kéo dài. Phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc được gắn với xây dựng gia đình văn hóa, thôn văn hóa, bảo vệ môi trường và giữ gìn nếp sống cộng đồng. Với một địa bàn có trên 90% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, sự tham gia của người có uy tín, trưởng thôn, tổ tự quản và các tổ chức đoàn thể có ý nghĩa đặc biệt trong xây dựng đồng thuận, giữ vững an ninh nông thôn và củng cố khối đại đoàn kết.
Đến năm 2030, Tân Trào phấn đấu nâng thu nhập bình quân lên 97 triệu đồng/người/năm, tổng sản lượng lương thực đạt trên 7.000 tấn, thu hút trên 28.000 lượt khách lưu trú; trên 80% người dân, doanh nghiệp sử dụng dịch vụ công trực tuyến và 100% hồ sơ thủ tục hành chính được xử lý hoàn toàn trực tuyến. Xã đặt mục tiêu duy trì tỷ lệ che phủ rừng trên 60%, phát triển nông nghiệp sạch, sản phẩm đặc trưng có giá trị gia tăng cao gắn với du lịch; giữ vững, nâng cao các tiêu chí và phấn đấu xây dựng xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao. Những mục tiêu ấy cho thấy hành trình mới của Tân Trào không chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng mà còn bằng chất lượng phục vụ của bộ máy, môi trường sống, mức độ bình yên và khả năng người dân được tham gia, thụ hưởng thành quả phát triển.
Tám mươi mốt năm đã trôi qua, khí thế mùa Thu cách mạng vẫn hiện hữu trên quê hương Tân Trào, không chỉ trong ký ức về đình Tân Trào, cây đa Tân Trào hay lán Nà Nưa mà còn trong ý chí vươn lên của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc. Từ nơi từng chuẩn bị những quyết định làm thay đổi vận mệnh đất nước, Tân Trào hôm nay đang chuẩn bị cho một chặng đường phát triển mới bằng tinh thần đoàn kết, đổi mới và trách nhiệm. Từ cội nguồn cách mạng, niềm tự hào đang được chuyển hóa thành hành động; từ không gian mới sau hợp nhất, những nguồn lực đang được kết nối để tạo nên sức bật mới. Trên hành trình ấy, mỗi con đường được mở, mỗi thủ tục được giải quyết thuận lợi, mỗi sản phẩm được nâng cao giá trị, mỗi bản làng giữ được màu xanh và sự bình yên đều là cách thiết thực để tiếp nối khí thế mùa Thu lịch sử, xây dựng Tân Trào ngày càng phát triển, văn minh, giàu đẹp./.
