An Giang là địa phương nằm ở vùng biên giới Tây Nam Tổ quốc, có 29 dân tộc cùng sinh sống, nhiều di sản văn hóa, di tích lịch sử và các lễ hội truyền thống đặc sắc của vùng Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước. Để phát triển kinh tế di sản, phát huy các giá trị di sản văn hóa, những năm qua, tỉnh An Giang luôn quan tâm bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa đặc sắc của các dân tộc gắn với phát triển du lịch và sinh kế cộng đồng, góp phần hình thành công nghiệp văn hóa.
Ông Nguyễn Khánh Hiệp, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh An Giang cho biết, sau sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh có không gian phát triển rộng mở, với số lượng di sản văn hóa, di tích lịch sử, lễ hội truyền thống rất phong phú, đã và đang được nhân dân bảo tồn, phát huy giá trị, tạo nguồn nội lực mạnh mẽ cho sự phát triển kinh tế di sản của địa phương.
Hiện nay, tỉnh An Giang có 2 di sản văn hóa phi vật thể được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại gồm, nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ và Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam, 10 bảo vật quốc gia, 11 di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, 152 di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh được xếp hạng, trong đó, 3 di tích cấp quốc gia đặc biệt, 50 di tích cấp quốc gia, 99 di tích cấp tỉnh cùng nhiều lễ hội truyền thống…
Đặc biệt, tỉnh An Giang đang làm thủ tục trình hồ sơ “Di tích khảo cổ Óc Eo-Ba Thê” đề nghị UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa thế giới. Đây được xem là bước đi quan trọng trong hành trình đưa Di tích Óc Eo-Ba Thê vươn tầm thế giới, góp phần lan tỏa giá trị lịch sử, văn hóa vùng đất, con người tỉnh An Giang và Việt Nam với bạn bè quốc tế.
Theo Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh An Giang Nguyễn Khánh Hiệp, di sản văn hóa là tài sản vô giá, gắn kết cộng đồng dân tộc, cốt lõi của bản sắc dân tộc. Đây còn là biểu tượng của sự trường tồn, cầu nối giữa quá khứ, hiện tại và tương lai. Tại An Giang, những năm qua, các di sản văn hóa không những góp phần giáo dục lịch sử, vun đắp truyền thống tốt đẹp của dân tộc, làm phong phú đời sống tinh thần của nhân dân mà còn là sản phẩm để phát triển ngành du lịch, tạo ra sự chuyển đổi cơ cấu kinh tế của địa phương.
Phát triển kinh tế di sản, phát huy các giá trị di sản văn hóa, thời gian qua, tỉnh chú trọng công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa, quản lý và tổ chức lễ hội, bảo vệ di sản, trùng tu, tôn tạo di tích. An Giang ban hành nhiều quy định quản lý di sản, chú trọng bảo vệ, khai thác di tích; tăng cường ứng dụng công nghệ để lập bản đồ khoanh vùng, bảo vệ các di tích; đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và nhân dân về giá trị của di sản văn hóa và ý nghĩa của việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa, nhất là nâng cao nhận thức về kinh tế di sản…
Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh An Giang đang xây dựng và tổ chức thực hiện đề án, nhiệm vụ nghiên cứu khoa học để nhận diện, thống kê, hệ thống hóa các giá trị di sản văn hóa, xây dựng dữ liệu làm chất liệu, tài liệu, nguyên liệu cho phát triển kinh tế di sản, du lịch, công nghiệp văn hóa. Tỉnh có cơ chế thu hút các nhà đầu tư, doanh nghiệp, tổ chức, hộ kinh doanh tham gia hoạt động trong lĩnh vực kinh tế di sản.
Tỉnh An Giang còn sở hữu kho tàng di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc, đa dạng của cộng đồng dân tộc Kinh, Khmer, Chăm và Hoa cùng nhiều di tích tôn giáo, tín ngưỡng, lễ hội truyền thống như, nghệ thuật diễn tấu trống Chhay-dăm, nghệ thuật trình diễn Dì Kê của đồng bào Khmer, Hội đua bò Bảy núi An Giang, đua ghe ngo, dệt thổ cẩm của đồng bào Chăm, các thánh đường Hồi giáo, chùa Khmer nổi tiếng, kiến trúc độc đáo, cánh đồng thốt nốt bạt ngàn… An Giang cũng là nơi khai sinh của nhiều tôn giáo nội sinh như, Phật giáo Hòa Hảo, Bửu Sơn Kỳ Hương, Tứ Ân Hiếu Nghĩa, Phật giáo Hiếu nghĩa Tà Lơn, Cao Đài Bạch Y.
Tỉnh xác định di sản văn hóa là tiềm năng, thế mạnh, lợi thế cạnh tranh của tỉnh trong phát triển kinh tế - xã hội, trở thành một ngành kinh tế quan trọng của tỉnh. Năm 2025, An Giang đón trên 24,1 triệu lượt khách du lịch (tăng 27,3% so với năm trước), trong đó, khách quốc tế trên 1,9 triệu lượt (tăng 90,3%, tổng thu từ du lịch đạt ước đạt trên 67.900 tỷ đồng, tăng 92,0%).
Với mục tiêu đón 25 triệu lượt khách trong năm 2026 (trong đó khách quốc tế đạt 2,12 triệu lượt), tổng thu từ du lịch phấn đấu đạt 70.000 tỷ đồng, thời gian tới, An Giang tập trung đầu tư phát triển du lịch theo chiều sâu, gắn với việc chuyển hóa giá trị di sản thành tài sản kinh tế, phát triển kinh tế di sản theo hướng bền vững, bảo vệ môi trường và giữ gìn không gian văn hóa của dân tộc.
Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh An Giang chú trọng kiểm kê, lập danh mục và nghiên cứu di sản văn hóa phi vật thể gắn với di tích, đảm bảo tuân thủ yếu tố nguyên gốc của di tích cũng như quy định pháp luật. Ngành đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng trong bảo tồn vật liệu truyền thống và kỹ thuật bảo quản hiện vật… là nguồn dữ liệu phong phú để xây dựng sản phẩm du lịch, tạo sự chuyển mình mạnh mẽ, từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch Việt Nam và quốc tế, hướng tới xây dựng “thương hiệu du lịch” có sức cạnh tranh cao, vươn tầm quốc tế./.
