Xuân nơi địa đầu cực Nam Tổ quốc

Xã Đất Mũi là đơn vị hành chính cuối cùng ở cực Nam Tổ quốc, cách trung tâm tỉnh Cà Mau hơn 110 km. Người dân nơi đây sinh sống chủ yếu bằng nghề nuôi trồng và khai thác thủy hải sản. Mùa xuân ở vùng đất này không chỉ có sắc mai vàng mà còn mang theo hương vị mặn mòi của biển cả, mùi thơm của những mẻ cá khô và niềm hy vọng mãnh liệt về sự khởi sắc của quê hương.

dat-mui-15226-15.jpg
Cột cờ thiêng liêng ở cực Nam Tổ quốc tại xã Đất Mũi.

Trong những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, phóng viên TTXVN có dịp về xã Đất Mũi đơn vị hành chính cuối cùng ở cực Nam Tổ quốc mới thấy được sự thay đổi trên vùng quê ven biển. Trao đổi với phóng viên, ông Huỳnh Văn Tuấn, người dân ấp Cồn Mũi cho biết, nếu như hơn 10 năm trước người dân tỉnh Cà Mau nói riêng và cả nước nói chung nhắc đến Đất Mũi là nhắc đến rừng đước bao la, sông rạch chằng chịt, để đi từ trung tâm tỉnh Cà Mau đến nơi đây phải từ 6 đến 8 giờ.

Cũng theo ông Huỳnh Văn Tuấn, từ khi tuyến đường Hồ Chí Minh được thông xe vào ngày 16/1/2016 đã mở ra hướng phát triển mới cho địa phương ở vùng địa đầu cực Nam Tổ quốc này. Bởi có đường giao thông việc vận chuyển hàng hóa nông sản, người dân đi khám bệnh, con em đi học được dễ dàng…Nhiều doanh nghiệp đến khai thác tiềm năng về du lịch, kinh tế biển, từ đó tạo chuyển biến rõ nét về phát triển kinh tế - xã hội.

Ông Huỳnh Văn Tuấn cho biết, năm 2025 vụ mùa tôm cua của bà con nơi đây được mùa, được giá nên hầu hết các gia đình nơi đây đón Xuân Bính Ngọ 2026 khá sung túc. Không khí Tết ở xứ Cồn Mũi này càng nhộn nhịp hơn nữa từ khi chính quyền địa phương đầu tư xây dựng con lộ giao thông nông thôn trên ấp tạo điều kiện thuận lợi cho việc mua bán, đi lại.

Gần 50 năm gắn liền với vùng đất cực Nam Tổ quốc, ông Quách Văn Ngãi ở ấp Mũi cho biết, từ bao đời nay người dân vùng Đất Mũi luôn ước mơ về sự phát triển quê hương mình nay đã trở thành hiện thực. Có thể nói, Đất Mũi như “thay da đổi thịt” từ những lúc còn khó khăn về đi lại, điện sinh hoạt và trạm y tế, đến nay hệ thống điện, đường, trường trạm đã có đầy đủ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của người dân.

Cũng theo ông Quách Văn Ngãi, người dân địa phương, năm 2025 khi Nhà nước khởi công tuyến cao tốc Cà Mau - Đất Mũi như đã mở thêm “cánh cửa” phát triển cho người dân vùng đất này, tiếp thêm động lực cho vùng cực Nam vươn xa. “Người dân vùng đất này tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước vì có sự quan tâm của Đảng và Nhà nước trong đầu tư hạ tầng giao thông, thiết chế văn hóa, y tế, giáo dục… nên đời sống vật chất và tinh thần của người dân vùng Đất Mũi mới được nâng lên” ông Quách Văn Ngãi ở ấp Mũi chia sẻ.

dat-mui-15226-16.jpg
Khu du lịch Mũi Cà Mau trang hoàn đón khách Du lịch dịp Tết Nguyên đán.

Xã Đất Mũi có diện tích 271,20 km2, có 22 ấp, dân số trên 33.200 người. Không khí Tết nơi đây mang hương vị mặn mòi rất riêng của biển, với những mẻ tôm khô, những con cá khô được phơi dưới nắng Tết. Những chiếc tàu của ngư dân đang cặp bến sau chuyến biển cuối năm chở theo đầy ấp cá tôm hứa hẹn một mùa xuân ấm no hạnh phúc.

Bà Lê Thị Lụa (xã Đất Mũi) cho biết, giữa không khí rộn ràng của Xuân Bính Ngọ 2026, người dân xã Đất Mũi đón Tết với niềm tin và khát vọng vươn mình mạnh mẽ. Là những người ở cực Nam Tổ quốc, kỳ vọng lớn nhất của bà con chính là sự bứt phá hạ tầng giao thông, giúp vùng cực Nam không còn xa xôi về địa lý. Người dân mong đợi những chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế biển bền vững, giúp ngư dân yên tâm bám biển và các mô hình nuôi trồng thủy sản thích ứng tốt với biến đổi khí hậu.

Theo ông Nguyễn Văn Sự, Giám đốc Ban quản lí Khu Du lịch Mũi Cà Mau, việc tuyến cao tốc Cần Thơ - Cà Mau chính thức đi vào khai thác (tháng 1/2026) và các dự án nâng cấp Cảng hàng không Cà Mau, đường cao tốc đến tận Đất Mũi đang triển khai. Người dân và doanh nghiệp kỳ vọng sẽ xóa bỏ rào cản về khoảng cách, thu hút lượng khách lớn từ khắp mọi miền đất nước. Trước những đột phá về hạ tầng giao thông, hứa hẹn vùng đất cực Nam của Tổ quốc sẽ phát triển mạnh mẽ hơn nữa trong thời gian tới, đặc biệt là sự phát triển của ngành du lịch.

Ông Nguyễn Văn Sự cho biết, đơn vị đã xây dựng một thương hiệu du lịch bền vững dựa trên hệ sinh thái rừng đước ngập mặn đặc trưng (Khu dự trữ sinh quyển Thế giới). Phát triển các sản phẩm du lịch cộng đồng, trải nghiệm xuyên rừng đã được nâng tầm chất lượng, du khách đến với Khu du lịch Mũi Cà Mau sẽ đảm bảo được phục vụ chuyên nghiệp, tốt nhất.

dat-mui-15226-17.jpg
Người dân Đất Mũi phơi những mẻ cá khô đón Tết.

Theo Chủ tịch UBND xã Đất Mũi Cao Văn Phú, năm 2025 mặc dù mới triển khai thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, tuy nhiên các chỉ tiêu về phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội cuối năm đều đạt và vượt so với kế hoạch đề ra. Đặc biệt là phát triển du lịch và năng lượng sạch, trong đó có 4 dự án điện gió được đầu tư với công suất 367 MW.

Ông Cao Văn Phú, Chủ tịch UBND xã Đất Mũi cho biết, thời gian tới xã Đất Mũi tập trung phát triển kinh tế - xã hội theo hướng khai thác tối đa lợi thế kinh tế biển, rừng ngập mặn, du lịch sinh thái và các dự án động lực đang hình thành, gắn với mục tiêu tăng trưởng 2 con số mà UBND tỉnh Cà Mau đề ra. Trọng tâm là tổ chức lại sản xuất ngành tôm sinh thái theo chuỗi giá trị, mở rộng và nâng chất vùng nguyên liệu đạt chứng nhận quốc tế, liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu, nâng cao vai trò của hợp tác xã và kinh tế tập thể trong liên kết sản xuất - tiêu thụ.

Cũng theo ông Cao Văn Phú, xã sẽ tập trung phát triển du lịch sinh thái - cộng đồng - trải nghiệm gắn với hệ sinh thái rừng, biển và điểm cực Nam Tổ quốc, kết nối không gian du lịch với cao tốc Cà Mau - Đất Mũi, Hòn Khoai và các dự án điện gió, phát triển mạnh các dịch vụ lưu trú, ẩm thực, OCOP, thương mại để tăng chi tiêu và thời gian lưu trú của du khách tại địa phương.

Khép lại một năm cũ, đón Xuân Bính Ngọ 2026 về trên xã Đất Mũi không chỉ mang theo hương vị mặn mòi của biển cả mà còn mang theo niềm tin về một vận hội mới. Những khát vọng của người dân nơi cuối trời Tổ quốc đang dần trở thành hiện thực, đưa vùng đất này vươn mình rạng rỡ cùng đất nước./.

Có thể bạn quan tâm

Giữ hồn Tết qua cặp bánh phu thê Đình Bảng

Giữ hồn Tết qua cặp bánh phu thê Đình Bảng

Những ngày cuối năm, khi gió bấc se sắt thổi, khi những mái ngói rêu phong quanh đền Đô trầm mặc trong làn sương mỏng, làng nghề bánh phu thê Đình Bảng (nay thuộc phường Từ Sơn, Bắc Ninh) lại bừng lên nhịp điệu riêng của mùa Xuân. Tết ở vùng đất Kinh Bắc không chỉ hiện diện trong sắc đào phai trước hiên nhà, trong không khí rộn ràng chợ Tết, mà còn lan tỏa từ những gian bếp đỏ lửa, nơi những mẻ bánh phu thê đang lặng lẽ tỏa hương.

Làm mới thương hiệu bánh tráng Cù lao Mây trăm tuổi

Làm mới thương hiệu bánh tráng Cù lao Mây trăm tuổi

Bánh tráng Cù lao Mây - một đặc sản nổi tiếng của làng nghề có lịch sử hơn 100 năm của xã Lục Sỹ Thành, tỉnh Vĩnh Long. Làng nghề truyền thống này hiện có 71 hộ sản xuất; trong đó, 14 hộ tham gia hợp tác xã với 2 hộ có sản phẩm đạt chứng nhận OCOP. Làng nghề hoạt động quanh năm nhưng nhộn nhịp nhất vào dịp Tết Nguyên đán.

Đồng bào Khmer đón Tết với niềm vui được mùa, được giá

Đồng bào Khmer đón Tết với niềm vui được mùa, được giá

Dịp Tết Nguyên đán năm nay, nhiều hộ đồng bào Khmer trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long đón Xuân mới trong niềm vui trúng mùa, được giá khi các mô hình sản xuất nông nghiệp phát huy hiệu quả, năng suất và giá bán đều tăng so với cùng kỳ năm trước.

Nghề dệt của người La Chí - Giá trị di sản trong đời sống cộng đồng

Nghề dệt của người La Chí - Giá trị di sản trong đời sống cộng đồng

Giữa những bản làng vùng cao của xã Xuân Giang và xã Bản Máy, nơi cộng đồng người La Chí sinh sống lâu đời, nghề dệt truyền thống vẫn được duy trì như một phần tất yếu của đời sống văn hóa. Không ồn ào, không phô trương, nghề dệt tồn tại bền bỉ qua nhiều thế hệ, gắn với quan niệm sống, chuẩn mực đạo đức và bản sắc tộc người.

Đồng bào Dao giữ gìn nét đẹp văn hóa đón Tết truyền thống

Đồng bào Dao giữ gìn nét đẹp văn hóa đón Tết truyền thống

Tết của người Dao ở phường Thống Nhất, tỉnh Phú Thọ thường diễn ra vào đầu tháng 12 âm lịch kéo dài đến Tết Nguyên đán với nét đẹp văn hóa dân gian độc đáo và giàu bản sắc, phản ánh sâu sắc đời sống tinh thần, tín ngưỡng, phong tục tập quán được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Đồng bào Bahnar hân hoan đón nhà Rông mới

Đồng bào Bahnar hân hoan đón nhà Rông mới

Chiều 31/1, UBND xã Ngọk Bay, tỉnh Quảng Ngãi tổ chức Lễ khánh thành nhà Rông văn hóa thôn Kon Rơ Bang 2. Đây là hoạt động nhằm bảo tồn nét văn hóa truyền thống của cộng đồng dân tộc thiểu số Bahnar, bà con có nhà Rông mới để tổ chức lễ hội cùng các hoạt động chung của làng.

Rộn ràng hội Gầu Tào của đồng bào Mông ở Pà Cò

Rộn ràng hội Gầu Tào của đồng bào Mông ở Pà Cò

Lễ hội Gầu Tào dân tộc Mông xã Pà Cò (Phú Thọ) năm 2026 đã được khai mạc ngày 31/1 tại Sân vận động xóm Xà Lính. Đây là sự kiện văn hóa truyền thống có ý nghĩa đặc biệt, mở đầu cho mùa lễ hội đầu Xuân của đồng bào Mông nơi vùng cao, đồng thời góp phần bảo tồn, phát huy giá trị bản sắc văn hóa dân tộc gắn với phát triển du lịch cộng đồng.

Nét đẹp đón Tết cổ truyền của người Mường Phú Thọ

Nét đẹp đón Tết cổ truyền của người Mường Phú Thọ

Tết Nguyên đán, còn gọi là Tết Năm mới của đồng bào Mường từ lâu đã trở thành phong tục văn hóa đặc sắc, mang đậm giá trị nhân văn, được cộng đồng người Mường ở Phú Thọ gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Đối với người Mường, đây là cái Tết lớn nhất, quan trọng nhất trong năm, là thời khắc thiêng liêng để con cháu hướng về tổ tiên, đất trời và cầu mong một năm mới an lành, no đủ.

Đồng bào Gia Lai vững niềm tin theo Đảng

Đồng bào Gia Lai vững niềm tin theo Đảng

Trải qua 40 năm thực hiện đường lối đổi mới do Đảng khởi xướng và lãnh đạo, Gia Lai - một tỉnh miền núi, biên giới thuộc khu vực Tây Nguyên đã có những bước chuyển mình rõ nét. Những đổi thay ấy được cảm nhận sinh động qua thực tiễn sản xuất, đời sống của người dân và góc nhìn của những người gắn bó, đồng hành cùng địa phương suốt chặng đường phát triển.

Triển khai đầy đủ, hiệu quả các chính sách về dân tộc, tôn giáo

Triển khai đầy đủ, hiệu quả các chính sách về dân tộc, tôn giáo

Sở Dân tộc và Tôn giáo cần kết hợp ứng dụng công nghệ số với trao đổi trực tiếp, giữ liên hệ gần gũi, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của đồng bào dân tộc, tôn giáo. Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Nguyễn Văn Khởi đã chỉ đạo nội dung trên tại Hội nghị Tổng kết công tác dân tộc và tôn giáo năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 diễn ra sáng 15/1.

Độc đáo 'Tết năm cùng' ở bản người Dao Hạ Sơn

Độc đáo 'Tết năm cùng' ở bản người Dao Hạ Sơn

Với quan niệm, Tết là dịp để gia đình, dòng tộc sum họp sau 1 năm lao động vất vả, cũng là dịp để báo với tổ tiên về những thành quả trong cả năm, cầu mong những điều tốt sẽ đến trong năm mới, từ tháng 11 - 12 Âm lịch hàng năm, khắp các bản làng người Dao xứ Thanh lại cùng nhau ăn "Tết năm cùng".

Những làng nghề truyền thống 'dệt' nên bức tranh Tết xứ Quảng

Những làng nghề truyền thống 'dệt' nên bức tranh Tết xứ Quảng

Giữa nhịp sống hối hả của kỷ nguyên công nghệ, tại Quảng Ngãi, những người thợ dệt vẫn chọn cách “đón Tết” bằng nhịp điệu thong dong của khung cửi. Với họ, mỗi tấm chiếu, mỗi dải thổ cẩm không chỉ là món hàng, mà là “tờ lịch” ghi dấu sự chuyển mình của mùa Xuân.

Đánh thức tiềm năng du lịch cộng đồng từ bản sắc văn hóa Nùng

Đánh thức tiềm năng du lịch cộng đồng từ bản sắc văn hóa Nùng

Nằm giữa vùng sơn cước, bản Bắc Hoa, xã Tân Sơn, tỉnh Bắc Ninh, đang từng bước chuyển mình từ một bản làng thuần nông trở thành điểm đến du lịch cộng đồng giàu bản sắc. Với hệ thống nhà cổ, đời sống văn hóa truyền thống của đồng bào Nùng còn được gìn giữ khá nguyên vẹn, cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, các nhà nghiên cứu và doanh nghiệp, Bắc Hoa được kỳ vọng sẽ trở thành điểm nhấn mới trong phát triển du lịch văn hóa, sinh thái của tỉnh.

Lễ mừng cơm mới của đồng bào dân tộc Thái ở Phú Thọ

Lễ mừng cơm mới của đồng bào dân tộc Thái ở Phú Thọ

Giữa nhịp sống hiện đại, ở những bản làng người Thái vùng Mai Châu, lễ cơm mới vẫn được gìn giữ như một nét văn hóa thiêng liêng gắn với vòng quay mùa vụ. Mỗi khi lúa chín, thóc đầy bồ, bà con lại háo hức chuẩn bị mâm lễ để tạ ơn trời đất, tổ tiên đã phù hộ cho một vụ mùa bội thu. Qua từng nghi thức, lễ cơm mới không chỉ là ngày mừng mùa mà còn là dịp để các thế hệ người Thái tiếp nối, gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc mình.

Giữ hồn nương rẫy trong nghi thức thu thóc của người Khơ Mú

Giữ hồn nương rẫy trong nghi thức thu thóc của người Khơ Mú

Gắn bó mật thiết với nương rẫy và núi rừng Tây Bắc, đồng bào dân tộc Khơ Mú từ bao đời nay vẫn gìn giữ nghi thức thu thóc cầu mùa bội thu như một sinh hoạt văn hóa - tín ngưỡng quan trọng. Không chỉ thể hiện niềm tin vạn vật hữu linh, Lễ cầu mùa còn là dịp để cộng đồng bày tỏ lòng biết ơn trời đất, tổ tiên, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, bản làng no ấm và đoàn kết.

Giữ lửa nghề dệt thổ cẩm của người Chăm An Giang

Giữ lửa nghề dệt thổ cẩm của người Chăm An Giang

Nép mình nơi ngã ba sông ở đầu nguồn châu thổ Cửu Long, nơi dòng nước mát lành của sông Hậu và sông Châu Đốc cùng in bóng những thánh đường Hồi giáo cổ kính hòa quyện tiếng đọc kinh Quan âm vang như nhịp đập của xóm người Chăm, nghề dệt thổ cẩm truyền thống theo đạo Hồi giáo Islam ở An Giang đã và đang được hồi sinh mạnh mẽ dưới đôi tay của những người phụ nữ xóm Chăm ở ấp Phũm Soài, xã Châu Phong, tỉnh An Giang.

Lễ cầu hôn theo chế độ mẫu hệ của người Jrai

Lễ cầu hôn theo chế độ mẫu hệ của người Jrai

Nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc bản địa, gắn với phát triển du lịch cộng đồng, Lễ cầu hôn (Lễ ăn hỏi) truyền thống của người Jrai vừa được phục dựng tại làng Ơp, phường Pleiku, tỉnh Gia Lai. Lễ phục dựng không chỉ tái hiện sinh động một nghi lễ tiêu biểu trong đời sống hôn nhân của người Jrai theo chế độ mẫu hệ, mà còn góp phần giới thiệu những nét văn hóa đặc sắc của cộng đồng cư dân bản địa trên cao nguyên Gia Lai đến với du khách.

Rộn ràng tái hiện Lễ cưới của đồng bào dân tộc Tây Nguyên

Rộn ràng tái hiện Lễ cưới của đồng bào dân tộc Tây Nguyên

Ngày 1/1/2026, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Sơn Tây, Hà Nội), diễn ra hoạt động tái hiện Lễ cưới của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên đang hoạt động tại Làng. Lễ cưới không chỉ thể hiện tập quán truyền thống của các dân tộc vùng Trường Sơn Tây Nguyên: đồng bào dân tộc Xơ Đăng, Gia Rai, Ê Đê, Raglai, Ba Na, Tà Ôi, Cơ Tu khi trai, gái đến tuổi trưởng thành xây dựng gia đình mà còn là một ngày hội gắn kết cộng đồng trong buôn làng.

Mâm cơm cuối năm gắn kết cộng đồng các dân tộc tại Làng Văn hóa

Mâm cơm cuối năm gắn kết cộng đồng các dân tộc tại Làng Văn hóa

Chiều 28/12, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, cộng đồng các dân tộc đang sinh hoạt thường xuyên đã tổ chức giới thiệu mâm cơm sum họp ngày cuối năm. Hoạt động nằm trong chuỗi sự kiện tháng 12 với chủ đề “Chào năm mới 2026”, góp phần làm rõ vai trò của ẩm thực truyền thống trong đời sống văn hóa xã hội của đồng bào các dân tộc.

Yên Lạc “giữ lửa” nghề chằm áo tơi truyền thống

Yên Lạc “giữ lửa” nghề chằm áo tơi truyền thống

Chiếc áo mộc mạc, được làm từ những tàu lá cọ khô, không chỉ là vật dụng che mưa nắng quen thuộc của người dân thôn Yên Lạc (xã Quang Lộc, huyện Can Lộc, Hà Tĩnh) suốt hàng trăm năm, mà còn là biểu tượng của sự cần cù, khéo léo và nét đẹp văn hóa đậm đà bản sắc. Giữa nhịp sống hối hả, nghề chằm áo tơi truyền thống vẫn được người dân lặng lẽ “giữ lửa”, trao truyền qua bao thế hệ, bảo tồn một phần hồn quê hương trong từng sợi lá.

Bảo tồn không gian văn hóa của người Xơ Đăng

Bảo tồn không gian văn hóa của người Xơ Đăng

Trong hai ngày 11 và 12/12, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ngãi tổ chức bàn giao mô hình bảo tồn di sản văn hóa truyền thống của dân tộc Xơ Đăng (nhóm Tơ Đ’ră) tại xã Ngọc Réo và dân tộc Xơ Đăng (nhóm Mơ Nâm) tại xã Kon Plông.

Sắc màu hội tụ và lan tỏa bản sắc 49 dân tộc tỉnh Lâm Đồng

Sắc màu hội tụ và lan tỏa bản sắc 49 dân tộc tỉnh Lâm Đồng

Chiều 12/12, tại Nhà truyền thống tổ dân phố N’Jriêng (phường Đông Gia Nghĩa), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Đồng tổ chức lễ bế mạc Liên hoan các câu lạc bộ cồng chiêng tỉnh lần thứ nhất, năm 2025 với chủ đề “Sắc màu hội tụ và lan tỏa”.

Độc đáo lễ mừng cơm mới của đồng bào Thái ở Mai Châu

Độc đáo lễ mừng cơm mới của đồng bào Thái ở Mai Châu

Trong không gian nhà sàn trầm ấm thoảng hương lúa mới, lễ cúng mừng cơm mới của đồng bào Thái ở Mai Châu, Phú Thọ từ nhiều đời nay vẫn được gìn giữ như một nghi lễ thiêng liêng. Lễ cúng mừng cơm mới là lời tri ân mùa màng, biểu tượng của văn hóa nông nghiệp lúa nước, là sợi dây gắn kết gia đình, dòng họ, cộng đồng người Thái trong hành trình lao động và gìn giữ bản sắc dân tộc.

Bảo tồn, gìn giữ giá trị Lễ mừng lúa mới của đồng bào Giẻ Triêng

Bảo tồn, gìn giữ giá trị Lễ mừng lúa mới của đồng bào Giẻ Triêng

Từ ngày 4 - 6/12/2025, Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp cùng Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi tổ chức truyền dạy và phục dựng Lễ mừng lúa mới của dân tộc Giẻ Triêng, nhằm mục tiêu bảo tồn, gìn giữ những giá trị văn hóa của nghi lễ đặc trưng này, trong bối cảnh có nguy cơ bị mai một theo thời gian.