A Thui - Người giữ hồn văn hóa Rơ Ngao

A Thui - Người giữ hồn văn hóa Rơ Ngao

Ông A Thui (63 tuổi) được bà con người Rơ Ngao tại làng Kon Trang Long Loi, huyện Đăk Hà, tỉnh Kon Tum xem như người giữ hồn văn hóa của dân tộc khi am hiểu nhiều loại nhạc cụ và luôn quan tâm việc truyền dạy cồng chiêng, hát dân ca cho lớp trẻ trong làng.

* Đam mê nhạc cụ cổ truyền

 Từ nhỏ, ông A Thui đã được tiếp xúc với cồng chiêng qua người cha của mình. Trong một lần được cha đưa đi lễ hội, ông A Thui đã bị thu hút bởi âm thanh rộn rã của tiếng cồng chiêng vang khắp núi rừng. Hình ảnh đánh cồng chiêng mạnh mẽ của trai làng và những điệu múa xoang uyển chuyển của các cô gái hòa vào nhau là một hình ảnh đẹp trong tâm trí của ông.

A Thui - Người giữ hồn văn hóa Rơ Ngao ảnh 1 A Thui thử âm của những bộ cồng chiêng. Ảnh: Khoa Chương - TTXVN

Vì quá yêu văn hóa của dân tộc mình nên từ năm 13 tuổi, ông A Thui đã thuyết phục cha mẹ cho đi theo những người già trong làng để học đánh cồng chiêng. Nhờ có thiên phú về âm nhạc, ông A Thui đã sớm có thể chơi nhiều loại cồng chiêng và thể hiện nhuần nhuyễn nhiều giai điệu cồng chiêng khác nhau.

Đối với cộng đồng dân tộc Rơ Ngao nói riêng và các cộng đồng dân tộc khác tại Tây Nguyên nói chung, cồng chiêng là một loại nhạc cụ không thể thiếu trong các nghi lễ, hội. Tiếng cồng chiêng vang lên là dịp để người dân thể hiện tín ngưỡng của mình đối với thần linh và sự gắn kết trong cộng đồng.

A Thui - Người giữ hồn văn hóa Rơ Ngao ảnh 2 Ông A Thui hướng dẫn đội cồng chiêng “nhí” biểu diễn tại Lễ hội cúng “Nước Giọt”. Ảnh: Khoa Chương - TTXVN

Ông A Thui chia sẻ, để tiếng cồng chiêng được dồn dập, vang vọng hoặc nhẹ nhàng, sâu lắng, người biểu diễn phải biết điều chỉnh lực tay của mình khi đánh. Việc điều chỉnh được lực đánh, kết hợp gối chân để ngắt âm, thả âm sẽ tạo nên những giai điệu cuốn hút người nghe. Từ đó, thể hiện rõ nét những bản nhạc truyền thống, tạo nên bầu không khí mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc.

Hiện gia đình ông A Thui đang lưu giữ một bộ cồng chiêng gồm 16 chiếc và nhiều loại nhạc cụ khác như đàn b’rot, t’rưng, ting ning, đàn sắt… Nổi bật nhất là chiếc đàn ting ning được ông A Thui chế tác công phu, tỉ mỉ từ thân cây lồ ô và thường xuyên mang đi trình diễn tại các lễ hội trong làng. Tiếng đàn ting ning trong trẻo, du dương thể hiện khát vọng về tình yêu của các đôi nam nữ và sự ấm no, hạnh phúc trong cộng đồng dân tộc tại địa phương.

Ngoài ra, ông A Thui cũng tìm tòi, học hỏi nhiều về nhạc lý nên bắt đầu “bén duyên” với nghề dạy cồng chiêng cho lớp trẻ trong làng.

* “Truyền lửa” cho thế hệ trẻ

 Cộng đồng người Rơ Ngao có nhiều nét đẹp về bản sắc, văn hóa. Tuy nhiên, những nét đẹp ấy đang bị mai một khi lớp trẻ dần tỏ ra thờ ơ với các giá trị truyền thống và theo đuổi những xu hướng mới của thời đại. Do đó, năm 2017, ông A Thui và một số nghệ nhân trong làng đã phối hợp cùng chính quyền địa phương thành lập Câu lạc bộ dân gian với hi vọng giúp cho thế hệ trẻ tiếp cận và yêu quý hơn những giá trị truyền thống của dân tộc.

A Thui - Người giữ hồn văn hóa Rơ Ngao ảnh 3 Ông A Thui biểu diễn chiếc đàn T’rưng sắt do chính ông chế tác. Ảnh: Khoa Chương - TTXVN

Thời gian đầu thành lập, Câu lạc bộ dân gian chỉ thu hút gần 10 người độ tuổi trung niên đến tham dự. Do đó, ông A Thui đã không ngại nắng, mưa để đi đến từng nhà vận động các trẻ em trong làng đến tham gia. Với những nỗ lực không biết mệt mỏi, các gia đình dần nhận thấy sự tận tâm và nhiệt huyết của ông A Thui nên đã hết lòng giúp đỡ, động viên con em theo học các nhạc cụ cổ truyền của Câu lạc bộ dân gian.

Ông A Thui cho biết: “Vào thời gian rảnh khi các em không đến trường, tôi kêu gọi các em tập trung tại nhà mình để luyện tập cồng chiêng. Khó khăn lớn nhất đối với các em khi tập chính là không hiểu rõ về nhạc lý nên còn ngập ngừng và thể hiện chưa đúng các giai điệu của bài nhạc truyền thống. Bên cạnh đó, các em còn nhỏ tuổi, chưa thể điều chỉnh lực tay của mình nên tiếng chiêng phát ra còn yếu, chưa ngân vang”.

Không nản lòng, ông A Thui kiên trì chỉ bảo từng em về cách sử dụng một chiếc cồng chiêng và nâng cao hơn nữa khả năng của mỗi người. Từ đó, nhiều em nhỏ trong làng đã biết đánh các loại cồng chiêng và cùng nhau tạo nên một đội chiêng nổi tiếng của cả làng.

A Thui - Người giữ hồn văn hóa Rơ Ngao ảnh 4 Ông A Thui dạy cồng chiêng cho các em nhỏ. Ảnh: Khoa Chương – TTXVN

Em A Tý (14 tuổi, làng Kon Trang Long Loi) cho biết, em bắt đầu tham gia lớp học đánh cồng chiêng từ năm 9 tuổi. Nhờ sự chỉ bảo tận tình và những lời động viên của thầy A Thui, em đã biết chơi cồng chiêng và một số loại đàn của dân tộc. Hiện em cơ bản đã hoàn thiện nhịp chiêng của mình và được tham gia biểu diễn tại nhiều lễ hội của làng, huyện.

Bên cạnh các loại nhạc cụ, ông A Thui cùng vợ mình là bà Y Nhuih (53 tuổi) cũng truyền dạy các điệu múa xoang và những câu hát dân ca cho các trẻ em gái và chị em trong làng. Từ đó, làng Kon Trang Long Loi dần có nhiều em gái, phụ nữ biết múa xoang, hát dân ca hơn.

Sau gần 4 năm hoạt động, Câu lạc bộ dân gian của ông A Thui đã hướng dẫn cho gần 100 người, trong đó có hơn 65 trẻ em tại làng Kon Trang Long Loi hiểu, biết và yêu hơn những giai điệu cồng chiêng và các nhạc cụ truyền thống.

A Thui - Người giữ hồn văn hóa Rơ Ngao ảnh 5 Ông A Thui cùng vợ là bà Y Nhuih (53 tuổi) chuẩn bị biểu diễn cồng chiêng. Ảnh: Khoa Chương - TTXVN

Với việc thành lập Làng du lịch cộng đồng Kon Trang Long Loi vào ngày 9/1 vừa qua, những thế hệ trẻ trong làng đã có thể kiếm thêm thu nhập thông qua việc biểu diễn các tiết mục múa xoang, đánh chiêng để phục vụ khách du lịch, qua đó vừa góp phần đưa nhịp cồng chiêng đến gần hơn với du khách, vừa góp phần lưu giữ những giá trị văn hóa quý báu của cộng đồng dân tộc tại địa phương.

Với những đóng góp ấy, ông A Thui vinh dự được Nhà nước công nhận là Nghệ nhân Ưu tú vào năm 2015 và được người dân tại làng Kon Trang Long Loi yêu quý, gọi là người “giữ hồn” văn hóa của đồng bào Rơ Ngao.

Khoa Chương

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Xã hội hóa nơi ăn, nghỉ cho sĩ tử vùng cao

Xã hội hóa nơi ăn, nghỉ cho sĩ tử vùng cao

Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2026, tỉnh Lạng Sơn có hàng nghìn thí sinh có hoàn cảnh khó khăn, thí sinh phải ở trọ do nhà xa điểm thi hoặc đi lại không thuận lợi. Trước thực tế đó, Ban Chỉ đạo cấp tỉnh Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2026, ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh cùng các địa phương, trường học đã hỗ trợ, sắp xếp xe đưa đón thí sinh ở vùng sâu, vùng xa, nhà ở xa đến điểm thi; bố trí nơi ăn, chỗ nghỉ và thành lập Tổ cán bộ giáo viên đồng hành cùng học sinh trong quá trình diễn ra kỳ thi, giúp các em yên tâm hoàn thành tốt bài thi...

Siết chặt phòng cháy trong cao điểm nắng nóng

Siết chặt phòng cháy trong cao điểm nắng nóng

Trước diễn biến nắng nóng, khô hạn kéo dài làm gia tăng nguy cơ cháy rừng, cháy bãi rác và các sự cố cháy, nổ, nhiều địa phương đang triển khai đồng bộ các giải pháp phòng ngừa.

Hoàn thành trường nội trú liên cấp: Diện mạo mới cho giáo dục vùng biên

Hoàn thành trường nội trú liên cấp: Diện mạo mới cho giáo dục vùng biên

Thực hiện Kết luận của Bộ Chính trị về chủ trương đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới, tỉnh Cao Bằng đang khẩn trương tăng tốc triển khai đồng loạt 11 dự án trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở. Đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng nhằm tạo điều kiện học tập, sinh hoạt cho học sinh vùng biên, góp phần nâng cao dân trí, giữ vững an ninh - quốc phòng và phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Cà Mau: Thông qua đề án thành lập 13 phường mới và sắp xếp lại khóm, ấp

Cà Mau: Thông qua đề án thành lập 13 phường mới và sắp xếp lại khóm, ấp

Chiều 4/6, Hội nghị lần thứ bảy Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Cà Mau đã thống nhất thông qua Đề án thành lập mới 13 phường trên cơ sở tổng hợp 13 Đề án thành lập phường của các xã gồm: Sông Đốc, Năm Căn, Gành Hào, Hòa Bình, Cái Nước, Đầm Dơi, Thới Bình, Trần Văn Thời, Phước Long, Hồng Dân, Vĩnh Lợi, Lương Thế Trân và Cái Đôi Vàm.

Huy động nguồn lực xây dựng các công trình trọng điểm

Huy động nguồn lực xây dựng các công trình trọng điểm

Nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội gắn với củng cố quốc phòng, các đơn vị quân đội đang huy động nhân lực, nguồn lực triển khai nhiều công trình trọng điểm. Tại Lâm Đồng, gần 200 cán bộ, chiến sĩ hỗ trợ xây dựng trường học vùng biên; tại Khánh Hòa, Binh chủng Đặc công khởi công trung tâm huấn luyện chiến đấu chuyên sâu.

Nghệ An: Gieo mầm tri thức cho trẻ Đan Lai

Nghệ An: Gieo mầm tri thức cho trẻ Đan Lai

Giữa vùng lõi Vườn quốc gia Pù Mát, Nghệ An, nơi đường đến trường của trẻ em Đan Lai quanh năm gập ghềnh, có một ngôi nhà chung sáng đèn mỗi tối. Ở đó, những người lính Biên phòng Môn Sơn không chỉ là người bảo vệ biên cương, mà còn là “người cha” nuôi dưỡng tri thức và ước mơ cho thế hệ trẻ.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026: Hỗ trợ thí sinh vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026: Hỗ trợ thí sinh vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Chỉ còn ít ngày nữa, Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2026 sẽ diễn ra. Là địa phương có địa bàn rộng, số lượng học sinh vùng sâu, vùng xa, dân tộc thiểu số đông, ngành Giáo dục tỉnh Đắk Lắk đang phối hợp với các địa phương triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ học sinh nhằm bảo đảm mọi thí sinh đều có điều kiện thuận lợi tham gia kỳ thi.

Phú Thọ khẩn trương xử lý điểm sạt lở đe dọa khu dân cư

Phú Thọ khẩn trương xử lý điểm sạt lở đe dọa khu dân cư

Thời điểm này, dù mới bắt đầu vào mùa mưa lũ, hàng chục hộ dân ở xóm Cạn Thượng, xã Cao Phong, tỉnh Phú Thọ lại sống trong tâm trạng bất an, thấp thỏm. Nhiều năm nay, nỗi lo sạt lở đất luôn thường trực khi những vết nứt trên sườn đồi ngày càng mở rộng, đất đá có thể đổ xuống khu dân cư bất cứ lúc nào.

Nghề dỡ chà - nét đẹp văn hóa sông nước miền Tây

Nghề dỡ chà - nét đẹp văn hóa sông nước miền Tây

Dỡ chà là một trong những phương thức đánh bắt thủy sản truyền thống, là nét văn hóa đặc trưng, gắn bó lâu đời với cư dân vùng sông nước miền Tây nói chung. Tại Đồng Tháp, nhiều người dân vẫn duy trì cách đánh bắt thuận theo tự nhiên này, vừa tạo sinh kế, vừa góp phần bảo tồn và tái tạo nguồn lợi thủy sản.

Phụ nữ làm kinh tế giỏi góp phần giảm nghèo bền vững

Phụ nữ làm kinh tế giỏi góp phần giảm nghèo bền vững

Trong những năm gần đây, thực hiện mục tiêu giảm nghèo đa chiều, nhiều hội viên phụ nữ xã Đan Thượng, tỉnh Phú Thọ đã mạnh dạn chuyển đổi mô hình sản xuất, phát triển kinh tế, từng bước nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống và chung tay thực hiện hiệu quả công tác xóa đói, giảm nghèo tại địa phương. 

Xoài vào chính vụ, nông dân gấp rút thu hoạch phục vụ xuất khẩu

Xoài vào chính vụ, nông dân gấp rút thu hoạch phục vụ xuất khẩu

Những ngày này, nông dân tại các vùng trồng xoài của tỉnh Sơn La đang bước vào thời điểm thu hoạch chính vụ. Tại xã Chiềng Hặc, không khí thu hoạch diễn ra khẩn trương, nhộn nhịp nhằm kịp thời cung cấp sản phẩm cho thương lái, các cơ sở thu mua, đóng gói và xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc.

Vượt đá núi, đua tiến độ xây trường cho học sinh vùng biên

Vượt đá núi, đua tiến độ xây trường cho học sinh vùng biên

Giữa cái nắng gay gắt những ngày đầu tháng 6, hàng trăm công nhân cùng trang thiết bị máy móc được huy động vẫn tiếp tục làm việc để đảm bảo tiến độ thực hiện các dự án xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở tại các xã biên giới của tỉnh Tuyên Quang.

Thanh Hoá: Dự kiến chi gần 1.160 tỷ đồng cho ứng phó thiên tai

Thanh Hoá: Dự kiến chi gần 1.160 tỷ đồng cho ứng phó thiên tai

Trước diễn biến ngày càng cực đoan của thiên tai, đặc biệt là nguy cơ lũ ống, lũ quét và sạt lở đất tại các xã miền núi, tỉnh Thanh Hóa đang triển khai đồng bộ đề án “Sắp xếp, ổn định dân cư khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất tại các xã khu vực miền núi của tỉnh giai đoạn 2026–2030”. Theo kế hoạch, dự kiến tỉnh Thanh Hóa sẽ dành hơn 1.159 tỷ đồng để thực hiện đề án trong giai đoạn này.

Gia Lai: Hơn 550 hộ dân Hải Minh đã có nước sạch giữa cao điểm nắng nóng

Gia Lai: Hơn 550 hộ dân Hải Minh đã có nước sạch giữa cao điểm nắng nóng

Ngày 3/6, hệ thống cấp nước sạch cho bà con tại khu vực Hải Minh (phường Quy Nhơn) đã chính thức hoàn thành và đi vào sử dụng. Sau nhiều tháng “khát” nước sạch, hơn 550 hộ dân tại khu vực Hải Minh đã có thể sử dụng nước sạch để phục vụ ăn uống, sinh hoạt, nhất là trong thời điểm mùa hè nắng nóng gay gắt.

Chè Shan tuyết cổ thụ - mỏ vàng xanh giữa đại ngàn

Chè Shan tuyết cổ thụ - mỏ vàng xanh giữa đại ngàn

Những ngày đầu hè, khi mây trắng còn phủ kín trên các sườn núi Tây Côn Lĩnh, ông Triệu Chòi Hin, người dân thôn Tân Minh, xã Hồ Thầu (tỉnh Tuyên Quang) lại men theo con đường nhỏ dẫn lên khu chè Shan tuyết cổ thụ của gia đình. Giữa không gian mờ sương, những thân chè phủ đầy rêu phong, gốc cây xù xì như mang dấu ấn của thời gian vẫn đều đặn đâm chồi, cho những búp chè trắng mịn như tuyết.

Lâm Đồng: Bất an với sạt lở 'dai dẳng' ở khu tái định cư K’Nớ 5

Lâm Đồng: Bất an với sạt lở 'dai dẳng' ở khu tái định cư K’Nớ 5

Sau gần một năm, hàng chục hộ dân tại khu tái định cư thuộc Dự án bố trí dân cư vùng đặc biệt khó khăn thôn K’Nớ 5 (xã Đam Rông 4, tỉnh Lâm Đồng) vẫn bất an, khi tình trạng sạt lở nơi đây chưa được khắc phục triệt để và có biểu hiện tái diễn, khi xuất hiện các đợt mưa liên tiếp trong những ngày qua.

Cựu chiến binh thành công từ mô hình kinh tế tổng hợp

Cựu chiến binh thành công từ mô hình kinh tế tổng hợp

Phát huy bản chất tốt đẹp của “Bộ đội Cụ Hồ”, cựu chiến binh Hoàng Danh Chuyền (70 tuổi, quê thành phố Hải Phòng), trú tại thôn Hà Mòn 1, xã Đăk Hà, tỉnh Quảng Ngãi đã vượt qua nhiều khó khăn để xây dựng thành công mô hình kinh tế nông nghiệp tổng hợp cho thu nhập hàng tỷ đồng mỗi năm.

Vùng Mận hậu Sơn La xây dựng thương hiệu nông sản, tạo sinh kế bền vững

Vùng Mận hậu Sơn La xây dựng thương hiệu nông sản, tạo sinh kế bền vững

Những ngày này, tại xã biên giới Lóng Phiêng (Sơn La), người dân đang bước vào cao điểm thu hoạch mận hậu. Niên vụ 2026, thời tiết thuận lợi, cây mận sinh trưởng tốt, đạt năng suất, chất lượng hơn so với năm trước. Tuy nhiên, niềm vui được mùa của người dân vẫn chưa thực sự trọn vẹn khi giá bán giảm và việc tiêu thụ còn gặp nhiều khó khăn.

Mùa thu hoạch dứa ở Na Sang

Mùa thu hoạch dứa ở Na Sang

Những ngày này, trên các triền đồi xã Na Sang, tỉnh Điện Biên, cây dứa bước vào chính vụ thu hoạch. Sản lượng cao, giá bán ổn định, thị trường tiêu thụ thuận lợi đang mang lại nguồn thu nhập đáng kể, góp phần nâng cao đời sống người dân.

'Chiến dịch 100 ngày đêm cao điểm' - niềm vui của học sinh vùng biên

'Chiến dịch 100 ngày đêm cao điểm' - niềm vui của học sinh vùng biên

Ngày 2/6, tại Khu nhà lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh với Chiến thắng Biên giới năm 1950, xã Đức Long, UBND tỉnh Cao Bằng phối hợp với Quân khu 1 tổ chức Lễ phát động “Chiến dịch 100 ngày đêm cao điểm” hoàn thành xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới tỉnh Cao Bằng và bàn giao, tiếp nhận lực lượng hỗ trợ của Quân khu 1.

Chuyển mạnh từ tư duy chữa bệnh sang phòng bệnh cho đồng bào

Chuyển mạnh từ tư duy chữa bệnh sang phòng bệnh cho đồng bào

Sáng 2/6, UBND tỉnh Lai Châu tổ chức Lễ ra quân phát động chiến dịch khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân trên địa bàn tỉnh năm 2026. Đây là dấu mốc quan trọng, thể hiện quyết tâm chính trị cao của tỉnh, hưởng ứng chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước về chăm sóc sức khỏe toàn dân; đồng thời cụ thể hóa mục tiêu "không để ai bị bỏ lại phía sau" và nâng cao chất lượng dân số.

Xử phạt công trình lớn nghi làm nứt, lún nhà dân

Xử phạt công trình lớn nghi làm nứt, lún nhà dân

Liên quan đến bài viết “Lào Cai: Nhiều nhà dân nứt, lún nghi do ảnh hưởng công trình xây dựng lớn” do Thông tấn xã Việt Nam phát, UBND xã Lục Yên, tỉnh Lào Cai vừa ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với chủ công trình.

Hơn 3.000 đoàn viên, thanh niên và nhân dân tham gia hiến máu

Hơn 3.000 đoàn viên, thanh niên và nhân dân tham gia hiến máu

Sáng 2/6, tại Trung tâm Hội nghị Văn hóa tỉnh Lai Châu, Ban tổ chức Hành trình đỏ Trung ương phối hợp cùng Ban Chỉ đạo vận động Hiến máu tình nguyện tỉnh Lai Châu tổ chức Chương trình Hành trình đỏ lần thứ XIV, Ngày hội hiến máu "Giọt hồng sông Đà” lần thứ 9 và tôn vinh người hiến máu tiêu biểu tỉnh Lai Châu năm 2026.

Chiến dịch 500 ngày đêm: Số hóa thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ

Chiến dịch 500 ngày đêm: Số hóa thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ

Bà Vương Ngọc Hà, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang cho biết, việc tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, mang ý nghĩa sâu sắc về đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước và của mỗi thế hệ hôm nay đối với những người đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Tỉnh Tuyên Quang xác định đây là nhiệm vụ không có điểm dừng và phải làm bằng tất cả tình cảm, trách nhiệm và quyết tâm cao nhất.