Kon Tum bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa cồng chiêng

Không gian văn hóa Cồng Chiêng Tây Nguyên được UNESCO công nhận là Kiệt tác truyền khẩu và Di sản văn hóa phi vật thể thế giới vào năm 2005, đến năm 2008 được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Ảnh: Sỹ Huynh - TTXVN
Không gian văn hóa Cồng Chiêng Tây Nguyên được UNESCO công nhận là Kiệt tác truyền khẩu và Di sản văn hóa phi vật thể thế giới vào năm 2005, đến năm 2008 được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Ảnh: Sỹ Huynh - TTXVN

Hiện nay, việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, trong đó có giá trị văn hóa cồng chiêng Kon Tum nói riêng và khu vực Tây Nguyên nói chung gặp nhiều khó khăn. Ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Kon Tum đã có nhiều chương trình, hoạt động nhằm bảo tồn và phát triển giá trị văn hóa, điển hình là đề án “Bảo tồn, phát huy di sản không gian văn hóa cồng chiêng tỉnh Kon Tum giai đoạn 2016 - 2020”.

Theo Đề án, cùng với việc tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân, tỉnh Kon Tum thực hiện nhiều giải pháp thiết thực nhằm bảo tồn cồng chiêng như phục dựng lễ hội, tổ chức các sự kiện văn hóa, văn nghệ như “Tuần lễ văn hóa, du lịch”, “Liên hoan cồng chiêng”, “Ngày hội văn hóa, thể thao các dân tộc”... Bên cạnh đó, các ngành chức năng, cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương tổ chức trên 100 lớp truyền dạy diễn tấu cồng chiêng, xoang và kỹ năng chỉnh âm cồng chiêng. Đồng thời, từ nguồn ngân sách nhà nước, ngành Văn hóa đã trao tặng 40 bộ cồng chiêng cho các thôn, làng.

Làng Pu Tá, xã Măng Ri được xem là một điểm du lịch cộng đồng của huyện Tu Mơ Rông. Tuy nhiên, đã nhiều năm nay, làng không có cồng chiêng. Trước thực tế đó, tháng 10/2020, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Kon Tum đã mở lớp truyền dạy kỹ năng diễn tấu cồng chiêng, các điệu múa xoang truyền thống cho 20 học viên của làng. Đồng thời, Sở trao tặng cho làng một bộ cồng chiêng và nhạc cụ trị giá hơn 50 triệu đồng.

Ông A Ku, Phó Bí thư xã Măng Ri, huyện Tu Mơ Rông cho biết, xã có 6 thôn người Xê Đăng, nhưng hiện chỉ có một bộ cồng chiêng nên mỗi dịp lễ hội đều phải đi mượn cồng chiêng, bởi vậy, nét văn hóa đặc sắc này dần bị mai một, nghệ nhân lớn tuổi cũng ngày càng ít đi. Trong khi đó, thế hệ trẻ lại không mặn mà với loại hình âm nhạc truyền thống này.

“Chúng tôi rất phấn khởi khi được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh tặng bộ cồng chiêng, bởi hiện nay, bộ cồng chiêng của địa phương đang rất thiếu. Bộ cồng chiêng này sẽ góp phần giúp người dân các làng được truyền đạt, duy trì và phát triển văn hóa cồng chiêng”, ông A Ku vui vẻ nói.

Bên cạnh những nỗ lực của ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Kon Tum, những nghệ nhân, người có uy tín trong cộng đồng dân tộc thiểu số cũng góp phần không nhỏ trong việc duy trì, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Già A Thui (làng du lịch cộng đồng Kon Trang Long Loi, huyện Đăk Hà) là một nghệ nhân như vậy. Ông đã mở lớp truyền dạy cho trẻ em trong làng biết đánh cồng chiêng, biết múa xoang nên thế hệ trẻ trong làng lớn lên vẫn lưu giữ giá trị văn hóa đặc trưng của dân tộc mình.

Em A Nhật (sinh năm 2007, làng Kon Trang Long Loi) cho biết, em được già làng dạy cồng chiêng từ nhỏ. Đến nay, em đã đánh được tất cả các loại cồng, chiêng. Em rất tự hào vì đã góp phần bảo tồn giá trị văn hóa cồng chiêng của dân tộc.

Già A Thui tâm sự, từ năm 2000, ông và bà con trong làng đã cố gắng tạo ra các hoạt động nhằm lưu truyền và phát triển các giá trị văn hóa truyền thống như cồng chiêng, múa xoang hay các lễ hội mừng lúa mới, cúng nước giọt… Mỗi khi có lễ hội, làng thường chọn những thanh niên còn trẻ để tham gia múa những điệu cồng chiêng. Qua đó giúp cho các thế hệ trẻ hiểu hơn, thành thạo hơn trong việc sử dụng cồng chiêng vào các điệu múa. Đó cũng chính là cách để làng Kon Trang Long Loi bảo tồn di sản văn hóa cồng chiêng.

Ông Phan Văn Hoàng, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Kon Tum cho biết: Tỉnh hiện có 2.134 bộ cồng chiêng, tăng 218 bộ so với năm 2015; đã sưu tầm, ghi chép được 145 bài cồng chiêng của 7 dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh; tổ chức hỗ trợ 40 bộ cồng chiêng; toàn tỉnh có tổng số 502/622 làng đồng bào dân tộc thiểu số có cồng chiêng, tăng 259 làng so với năm 2015.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Kon Tum cho biết: Trên địa bàn hiện có 74 nghệ nhân có những đóng góp tiêu biểu, xuất sắc trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống được Chủ tịch nước vinh danh, phong tặng danh hiệu Nhà nước “Nghệ nhân ưu tú”, trong đó có 48 nghệ nhân thuộc loại hình diễn tấu cồng chiêng, xoang.

Giai đoạn 2016 - 2020, tỉnh đã tổ chức 99 lớp truyền dạy diễn tấu cồng chiêng, xoang, trong đó có 79 lớp tổ chức tại các làng đồng bào các dân tộc thiểu số và 20 lớp tổ chức tại các trường học; 4 lớp về kỹ năng chỉnh âm cồng chiêng. Ngoài ra, hàng chục lớp truyền dạy cồng chiêng, xoang do chính đồng bào các dân tộc tự chủ động thực hiện. Nhờ đó, đến nay, toàn tỉnh đã có 534 đội nghệ nhân cồng chiêng, xoang trong làng đồng bào các dân tộc thiểu số; trên 8.600 người biết đánh cồng chiêng; hơn 300 nghệ nhân biết chỉnh âm cồng chiêng.Tỉnh đã thành lập hai Câu lạc bộ văn hóa dân gian của dân tộc Ba Na (nhóm Rơ Ngao) tại làng Kon Trang Long Loi, Thị Trấn Đăk Hà và của dân tộc Xơ Đăng (nhóm Tơ Dră) tại làng Kon Klốk, xã Đăk Mar, huyện Đăk Hà.

Trong năm 2021, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Kon Tum tiếp tục tham mưu cấp có thẩm phê duyệt Đề án “Bảo tồn, phát huy di sản không gian văn hóa cồng chiêng tỉnh Kon Tum giai đoạn 2021 - 2025”. Trong đó, chú trọng triển khai các nội dung như: hỗ trợ cồng chiêng cho các làng đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ không có cồng chiêng; tổ chức mở các lớp truyền dạy cồng chiêng, xoang cho các làng đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ không còn duy trì sinh hoạt văn hóa cồng chiêng; phối hợp với ngành Giáo dục và Đào tạo mở lớp truyền dạy cồng chiêng, xoang trong các cấp trường học có con em đồng bào các dân tộc tham gia học tập và tổ chức các hoạt động sinh hoạt văn hóa cồng chiêng.

“Ngành sẽ tích cực tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ dân gian từ cấp tỉnh đến cơ sở và tích cực tham gia các hoạt động giao lưu văn hóa do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các tỉnh bạn tổ chức nhằm giới thiệu, quảng bá giá trị di sản văn hóa cồng chiêng các dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh đến với bạn bè trong và ngoài nước. Đặc biệt, trong công tác tổ chức lớp truyền dạy cồng chiêng, xoang và tham gia các hoạt động giao lưu văn hóa, văn nghệ được tổ chức trong và ngoài tỉnh, tỉnh ưu tiên cho lớp trẻ tham gia nhằm tạo sự kế thừa về giá trị di sản văn hóa cồng chiêng qua các thế hệ”, ông Phan Văn Hoàng nhấn mạnh.

Dư Toán

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Đồng bào Mông Tà Số vui xuân, đón Tết cổ truyền

Đồng bào Mông Tà Số vui xuân, đón Tết cổ truyền

“Tà Số - Mùa Xuân về” là chủ đề Chương trình Tết Mông năm 2026 do UBND phường Mộc Châu, tỉnh Sơn La tổ chức nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc Mông trên địa bàn nói riêng, tỉnh Sơn La nói chung. Chương trình không chỉ là không gian sinh hoạt văn hóa lành mạnh trong dịp Tết cổ truyền của người Mông, mà còn là dịp để du khách khám phá nét đẹp nguyên sơ của Tà Số.

Điểm nhấn du lịch văn hóa từ nghề nón lá truyền thống ở Gia Lai

Điểm nhấn du lịch văn hóa từ nghề nón lá truyền thống ở Gia Lai

Làng nghề nón lá Gò Găng tại phường An Nhơn Bắc là một minh chứng điển hình cho sự bảo tồn và phát triển nghề truyền thống tại Gia Lai. Trải qua hàng trăm năm với nhiều thăng trầm, làng nghề không những không bị mai một mà ngày một phát triển, đã và đang tạo công ăn việc làm ổn định cho người dân địa phương.

Nét đẹp văn hóa phong phú của người Dao Tiền nơi rẻo cao

Nét đẹp văn hóa phong phú của người Dao Tiền nơi rẻo cao

Thái Nguyên không chỉ được biết đến là thủ phủ của trà, mà còn là nơi lưu giữ những kho tàng văn hóa phi vật thể vô cùng phong phú của các dân tộc thiểu số. Tại xã miền núi Phong Quang, người Dao Tiền vẫn đang gìn giữ những nghi lễ tâm linh độc đáo, được xem là "tấm giấy thông hành" để mỗi cá nhân được cộng đồng và tổ tiên công nhận: Lễ cấp sắc và lễ cắt khẩu đường âm.

Số hóa hoạt động 'bảo tàng' Văn hóa Óc Eo để thu hút khách

Số hóa hoạt động 'bảo tàng' Văn hóa Óc Eo để thu hút khách

An Giang đang đẩy mạnh các hoạt động liên quan đến chuyển đổi số trong văn hóa và bảo tàng để giúp người dân, du khách tiếp cận dễ dàng hơn với các hiện vật, tư liệu. Ban Quản lý di tích văn hoá Óc Eo tỉnh An Giang cũng nhanh chóng xây dựng kế hoạch, triển khai nhiều giải pháp để chuyển đổi số toàn diện hoạt động của Nhà trưng bày Văn hoá Óc Eo và các điểm di tích trọng điểm của Khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê.

Khai mạc Lễ hội Hoa anh đào xã Mường Phăng

Khai mạc Lễ hội Hoa anh đào xã Mường Phăng

Sáng 10/1, tại đảo hoa anh đào ở bản Kéo, UBND xã Mường Phăng, tỉnh Điện Biên, đã tổ chức khai mạc Lễ hội Hoa anh đào xã Mường Phăng năm 2026, với chủ đề “Mường Phăng vào xuân - Hoa anh đào khoe sắc”. Với chuỗi hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch phong phú, lễ hội đã thu hút hàng nghìn du khách nô nức đến dự và trải nghiệm.

Nơi gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa đặc thù ở Lâm Đồng

Nơi gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa đặc thù ở Lâm Đồng

Nằm ngay bên Quốc lộ 1A, tại xã Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng, Trung tâm Trưng bày văn hóa Chăm là một không gian văn hóa đặc thù, nơi lưu giữ, bảo tồn và giới thiệu những giá trị tiêu biểu của cộng đồng người Chăm. Với hệ thống hiện vật phong phú, không gian trưng bày khoa học cùng nhiều hoạt động trải nghiệm gắn với đời sống bản địa, Trung tâm đang từng bước trở thành điểm đến văn hóa hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước.

Thế hệ trẻ Gia Lai giữ lửa cồng chiêng

Thế hệ trẻ Gia Lai giữ lửa cồng chiêng

Cồng chiêng ngày nay không chỉ ngân vang trong các lễ hội, mà đang hiện diện ngày càng rõ nét trong đời sống đương đại. Từ buôn làng đến không gian cộng đồng, từ sinh hoạt văn hóa truyền thống đến các mô hình du lịch trải nghiệm, thế hệ trẻ đang trở thành lực lượng nòng cốt tiếp nối mạch nguồn di sản, gìn giữ và lan tỏa giá trị cồng chiêng Tây Nguyên.

Về vùng cực nam Tổ Quốc thưởng thức 2 di sản văn hóa thế giới​

Về vùng cực nam Tổ Quốc thưởng thức 2 di sản văn hóa thế giới​

An Giang là địa phương nằm ở vùng biên giới Tây Nam Tổ quốc, có 29 dân tộc cùng sinh sống, nhiều di sản văn hóa, di tích lịch sử và các lễ hội truyền thống đặc sắc của vùng Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước. Để phát triển kinh tế di sản, phát huy các giá trị di sản văn hóa, những năm qua, tỉnh An Giang luôn quan tâm bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa đặc sắc của các dân tộc gắn với phát triển du lịch và sinh kế cộng đồng, góp phần hình thành công nghiệp văn hóa.

Vui 'Tết bản làng' cùng đồng bào tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Vui 'Tết bản làng' cùng đồng bào tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Thông tin từ Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam cho biết, từ nay đến hết tháng 1/2026, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) sẽ diễn ra các hoạt động tháng 1 với chủ đề “Tết bản làng”, giới thiệu tới công chúng các hoạt động đón Xuân, nghi lễ, lễ hội, phong tục tập quán… của đồng bào các dân tộc Việt Nam.

Miệt mài bảo tồn nghề gốm Churu

Miệt mài bảo tồn nghề gốm Churu

Dù đã cao tuổi, bà Ma Ly (71 tuổi, xã Quảng Lập, Lâm Đồng) vẫn miệt mài duy trì nghề làm gốm truyền thống của dân tộc Churu. Không chỉ cung cấp sản phẩm cho khách hàng, bà Ma Ly còn đón du khách trải nghiệm, truyền dạy nghề gốm truyền thống cho thế hệ trẻ trong và ngoài tỉnh.

Điện Biên đón trên 180 du khách trên chuyến bay đầu năm 2026

Điện Biên đón trên 180 du khách trên chuyến bay đầu năm 2026

Ngày 1/1, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên phối hợp với Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines) tổ chức chương trình đón du khách và chuyến bay đầu tiên đến tỉnh Điện Biên năm 2026 tại Cảng Hàng không Điện Biên.

Ca trù Đông Môn: Mạch nguồn sâu lắng được trao truyền qua các thế hệ

Ca trù Đông Môn: Mạch nguồn sâu lắng được trao truyền qua các thế hệ

Làng Đông Môn, phường Hòa Bình là cái nôi của ca trù (hay còn gọi là hát ả đào, hát ca quán…) khu vực phía Bắc. Trải qua những thăng trầm, ca trù Đông Môn vẫn là mạch nguồn sâu lắng, nuôi dưỡng, trao truyền qua bao thế hệ và trở thành "nhịp phách, nhịp đàn" trong dòng chảy văn hóa của thành phố và đất nước.

Đặc sắc Ngày hội Văn hóa các dân tộc vùng biên Sam Mứn, Điện Biên

Đặc sắc Ngày hội Văn hóa các dân tộc vùng biên Sam Mứn, Điện Biên

Ngày 28/12/2025, xã Sam Mứn (tỉnh Điện Biên) tổ chức Ngày hội Văn hóa các dân tộc xã Sam Mứn lần thứ I, năm 2025, với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao đặc sắc nhằm tôn vinh bản sắc văn hóa truyền thống, quảng bá hình ảnh quê hương, con người Sam Mứn; đồng thời tạo không gian giao lưu, gặp gỡ, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Rộn ràng ngày hội thanh niên dân tộc thiểu số tại bản Rào Tre

Rộn ràng ngày hội thanh niên dân tộc thiểu số tại bản Rào Tre

Trong không khí hân hoan của đồng bào dân tộc Chứt đón Tết Chăm Cha Bới (Tết mừng cơm mới, tạ ơn trời đất và cầu mùa màng bội thu của đồng bào dân tộc Chứt), ngày 28/12, tại bản Rào Tre (xã Phúc Trạch, tỉnh Hà Tĩnh), Tỉnh đoàn và Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh Hà Tĩnh đã phối hợp tổ chức “Ngày hội thanh niên dân tộc thiểu số” năm 2025.

Lưu giữ, phát triển giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Chứt

Lưu giữ, phát triển giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Chứt

Trong tiến trình bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số, việc nghiên cứu, xây dựng và đưa vào sử dụng trang phục sinh hoạt cộng đồng cho đồng bào Chứt, tỉnh Quảng Trị mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Không chỉ lấp đầy “khoảng trống” văn hóa suốt nhiều năm, những bộ áo quần truyền thống được nghiên cứu công phu và trao cho cộng đồng còn tạo nền tảng để các giá trị văn hóa Chứt được gìn giữ, lan tỏa, tiếp nối bền vững trong đời sống đương đại.

Bảo tồn, gìn giữ văn hóa dân tộc Mảng

Bảo tồn, gìn giữ văn hóa dân tộc Mảng

Việc tổ chức các lớp truyền khẩu tiếng Mảng không chỉ giúp gìn giữ ngôn ngữ, mà còn góp phần xây dựng cộng đồng đoàn kết, giúp thế hệ trẻ hiểu rõ hơn về giá trị văn hóa và thêm tự hào về nguồn cội của mình.

Đến Mường Động tìm hiểu biểu tượng tình yêu nơi 'Đồi thông hai mộ'

Đến Mường Động tìm hiểu biểu tượng tình yêu nơi 'Đồi thông hai mộ'

“Đồi thông hai mộ” từ lâu không chỉ là một truyện thơ mà còn là một địa danh nổi tiếng của vùng Mường Động tại xóm Đằng Long, xã Nật Sơn, tỉnh Phú Thọ. Nơi đây là miền ký ức văn hóa sâu thẳm của người Mường cổ, lan tỏa không gian cư trú cổ truyền trong không gian sáp nhập mới từ Hòa Bình đến Phú Thọ - nơi những câu chuyện tình, tín ngưỡng và cảnh quan hòa quyện thành nguồn lực du lịch văn hóa đặc sắc.

Đưa di sản trở thành 'lớp học mở'

Đưa di sản trở thành 'lớp học mở'

Ngày 24/12, tại Đình cổ Hùng Lô - không gian trải nghiệm di sản văn hóa tiêu biểu vùng Đất Tổ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Phú Thọ tổ chức công bố Chương trình Du lịch học đường - Giáo dục di sản văn hóa vùng Đất Tổ.

Bảo tồn, nâng tầm di sản văn hóa gốm Chăm

Bảo tồn, nâng tầm di sản văn hóa gốm Chăm

Làng gốm Chăm Bàu Trúc ở xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa, là một trong những làng gốm cổ xưa nhất ở Đông Nam Á đến nay vẫn duy trì phương pháp sản xuất hoàn toàn thủ công với những giá trị văn hóa, kỹ thuật độc đáo. “Nghệ thuật làm gốm của người Chăm” đã được UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp.

Sắc âm Chiêng Mường và nhạc Ngũ âm Khmer giữa lòng Hà Nội

Sắc âm Chiêng Mường và nhạc Ngũ âm Khmer giữa lòng Hà Nội

Không gian văn hóa nghệ thuật 22 Hàng Buồm (Hà Nội) những ngày qua vang lên những thanh âm rất đặc biệt – khi trầm hùng, ngân vọng của Chiêng Mường, khi rộn ràng, trang nghiêm của Nhạc Ngũ âm Khmer. Giữa lòng Thủ đô, những sắc âm đến từ núi rừng Phú Thọ và phum sóc Nam Bộ đã mang đến cho công chúng một trải nghiệm di sản sống động và đầy cảm xúc.

Đồng bào Thái trắng ở Mường Lay bảo tồn di sản văn hóa

Đồng bào Thái trắng ở Mường Lay bảo tồn di sản văn hóa

Mường Lay là thị xã nhỏ miền núi thuộc tỉnh Điện Biên, nằm yên bình bên lòng hồ thủy điện Sơn La. Đây không chỉ là nơi sinh sống của cộng đồng người Thái trắng qua hàng trăm năm mà còn là vùng đất thấm đẫm nét đẹp văn hóa. Với những di sản độc đáo như múa xòe, đàn tính tẩu... Mường Lay được ví như một bảo tàng sống, lưu giữ trọn vẹn giá trị truyền thống của dân tộc Thái giữa đại ngàn Tây Bắc.