Huyện Đại Từ được thiên nhiên ưu ái ban tặng cảnh quan độc đáo với những dãy núi cao hùng vĩ, những hồ nước, thác nước tự nhiên đẹp hoang sơ làm say đắm lòng người và nổi tiếng với nhiều sườn đồi phủ xanh màu lá chè. Tận dụng được thế mạnh đó mà huyện đã phát triển được nhiều khía cạnh kinh tế như nông nghiệp, du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng không chỉ tạo nên văn hóa trà độc đáo mà còn góp phần đưa huyện ngày một đi lên, khẳng định thương hiệu trà Thái Nguyên nói chung.
Xác định chè là cây trồng chủ lực của huyện Đại Từ, mang lại nguồn thu chủ yếu cho người dân, địa phương đã và đang tập trung đẩy mạnh đầu tư thâm canh, tăng năng suất, chất lượng sản phẩm chè. Huyện khuyến khích các doanh nghiệp, hợp tác xã đầu tư, mở rộng cơ sở sản xuất; trồng, chăm sóc chè theo tiêu chuẩn VietGAP, hướng hữu cơ; ký hợp đồng liên kết, tạo đầu ra ổn định cho sản phẩm…
Huyện Đại Từ hiện có gần 6.600 ha chè, trung bình mỗi năm, địa phương trồng thay thế khoảng 100 ha chè, nâng tổng diện tích chè giống mới đến thời điểm này lên 5.300 ha/6.599 ha (chiếm 80%). Năm 2023, năng suất chè của huyện đạt 129 tạ/ha; sản lượng chè búp tươi đạt 80.103 tấn; giá trị sản phẩm chè đạt trên 2.010 tỷ đồng; giá trị trên 1 ha đất trồng chè đạt hơn 400 triệu đồng/năm...
Năm 2024, UBND huyện Đại Từ tiếp tục chỉ đạo, khuyến khích người dân trồng thay thế 100 ha chè già cỗi cho năng suất, chất lượng thấp. Thời gian qua, hơn 10 vườn ươm giống chè trên địa bàn huyện đã chủ động chuẩn bị những giống chè đảm bảo chất lượng, đáp ứng tốt nhu cầu trồng chè của người dân địa phương. Năm nay, các vườn ươm dự kiến cung cấp ra thị trường khoảng 250 vạn cây giống đủ tiêu chuẩn.
Đại Từ còn được biết đến với nhiều vùng chè nổi tiếng trải dài bên sườn đông Tam Đảo. Đó là những lợi thế để huyện đẩy mạnh khai thác phát triển nông nghiệp với những sản phẩm OCOP nâng tầm thương hiệu chè Thái Nguyên, cùng với đó là các loại hình du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng kết hợp trải nghiệm văn hóa trà thu hút du khách.
Các thương hiệu chè có tiếng ở Đại Từ như La Bằng (Hợp tác xã chè La Bằng), Hà Thái (Công ty CP chè Hà Thái)… được khách hàng tin tưởng, lựa chọn. Đặc biệt, những sản phẩm này còn được lựa chọn, giới thiệu và làm quà tặng tại các hội nghị lớn, quan trọng ở trong và ngoài nước. Thực hiện Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) của tỉnh Thái Nguyên, xã La Bằng có một sản phẩm chè được công nhận 4 sao, hai sản phẩm chè được công nhận 3 sao.
Song song với phát triển nông nghiệp từ cây chè, huyện cũng tập trung vào du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái kết hợp trải nghiệm các vùng chè và thường thức văn hóa trà. Nằm ngay dưới chân dòng suối Kẹm là vùng chè đặc sản La Bằng nổi tiếng. La Bằng làm mê đắm lòng người với vẻ đẹp của những nương chè xanh mướt nơi triền núi là điều kiện tạo nên các hoạt động chụp ảnh, trải nghiệm hái chè cùng bà con và vào thăm Trung tâm thông tin làng nghề và trưng bày sản phẩm thủ công của Hợp tác xã chè La Bằng cũng như thưởng thức những sản phẩm chè ngon nức tiếng dành cho khách du lịch.
Trong không gian độc đáo này, du khách sẽ được thưởng thức những chén trà thơm ngon của cơ sở với màu xanh biếc và vị dịu, thanh đặc trưng của vùng chè La Bằng. Đồng thời, với những du khách có nhu cầu học về cách pha trà, mời trà và thưởng trà thì cũng được người dân địa phương hướng dẫn. Ngoài ra du khách sẽ trải nghiệm các hoạt động như: Tham quan nương chè, chụp ảnh, trải nghiệm hái chè cùng bà con (cơ sở có chuẩn bị sẵn trang phục và gùi để du khách trải nghiệm hái chè), nghe giới thiệu về quy trình chăm sóc chè theo tiêu chuẩn VIETGAP hướng hữu cơ - hữu cơ, tham quan và trải nghiệm các hoạt động tại khu chế biến chè...
Để khai thác hiệu quả những tiềm năng, lợi thế vốn có để phát triển du lịch sinh thái, trong những năm gần đây, huyện Đại Từ đã quan tâm đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng phục vụ phát triển du lịch, đặc biệt là hạ tầng giao thông nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho du khách đi lại, tham quan. Huyện cũng huy động nguồn lực để trùng tu, tôn tạo, sửa chữa và nâng cấp một số di tích lịch sử, văn hóa trên địa bàn. Cùng với đó, huyện khuyến khích các cá nhân, hộ gia đình đầu tư phát triển vào các loại hình dịch vụ du lịch tại một số điểm du lịch sinh thái trên địa bàn huyện nhằm đáp ứng nhu cầu của du khách. Qua đó, việc hình thành, kết nối các điểm, tour du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng kết hợp với tham quan di tích lịch sử, trải nghiệm văn hóa trà trên địa bàn huyện đã từng bước được khai thác góp phần thu hút du khách.
Ông Trần Đăng Minh, Phó Chủ tịch UBND huyện Đại Từ, cho biết: Để nâng tầm thương hiệu chè, huyện tập trung chỉ đạo cải tạo, trồng mới các giống chè cho năng suất, chất lượng cao; sản xuất theo hướng an toàn, hữu cơ và đa dạng các sản phẩm từ chè; phát triển kinh tế tập thể, giảm dần sản xuất nhỏ lẻ, manh mún; áp dụng đồng bộ tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, chế biến. Cùng với đó, địa phương cũng phối hợp với các sở, ngành của tỉnh tổ chức xúc tiến thương mại, quảng bá, tạo đầu ra cho sản phẩm…
Cùng với đó, công tác quản lý chất lượng giống chè cũng được UBND huyện Đại Từ chỉ đạo các phòng chuyên môn tăng cường, đồng thời khuyến khích bà con đưa các giống chè mới có năng suất, chất lượng cao, ít sâu bệnh hại… vào sản xuất. Phát huy được tiềm năng, lợi thế sẵn có, đưa Đại Từ trở thành điểm đến hấp dẫn về du lịch sinh thái và trải nghiệm văn hóa trà.
Hương Hiền
