Du lịch biển đảo Quảng Nam được xác định là đích đến bền vững của du lịch xanh trong mối liên kết với các trung tâm du lịch lớn của khu vực như: Huế, Đà Nẵng, Lý Sơn (Quảng Ngãi). Tuy nhiên thực tế, du lịch biển đảo Quảng Nam chưa tương xứng với tiềm năng. Để biển đảo trở thành sản phẩm chủ lực, đích đến của du lịch xanh, các loại hình dịch vụ đi kèm cần được nâng cấp. Đồng thời, sản phẩm du lịch biển phải đa dạng, dịch vụ vận chuyển được cải thiện và dịch vụ lưu trú được quan tâm nhiều hơn.
Sản phẩm đơn điệu, dịch vụ hỗ trợ chưa theo kịp nhu cầu
Trong dịp lễ Valentine gắn với những ngày nghỉ cuối tuần vừa qua, gia đình anh Đoàn Thu Minh và nhóm bạn đến từ Thành phố Hồ Chí Minh đã có tour trải nghiệm biển đảo Cù Lao Chàm - Tam Hải (Quảng Nam) - Lý Sơn (Quảng Ngãi) với nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau. Rời cảng hàng không Chu Lai (Quảng Nam), gia đình anh Minh và nhóm bạn được xe của công ty lữ hành đón và đưa về khách sạn TUI BLUE Nam Hoi An Resort (tại xã Tam Tiến, huyện Núi Thành) để nghỉ ngơi, bắt đầu cho kỳ nghỉ kéo dài 3 ngày. Hành trình trải nghiệm chuyến du lịch này được anh Minh và nhóm bạn chọn là tam giác biển đảo Cù Lao Chàm (Hội An) - Tam Hải (Núi Thành, Quảng Nam) - Lý Sơn (Quảng Ngãi) bằng ca nô và tàu cao tốc chất lượng cao.
"Trước chuyến du lịch, tôi đã vào mạng tìm hiểu và biết rằng, khu vực biển Cù Lao Chàm có hơn 300 loài san hô cùng hệ sinh thái biển phong phú. Cù Lao Chàm đã được quy hoạch là một trong chín khu du lịch quốc gia về biển đảo. Hiện, dịch vụ vận chuyển khách từ đất liền ra đảo rất tốt. Tuy nhiên, so với kỳ nghỉ từ mùa hè năm trước đến kỳ nghỉ này, Cù Lao Chàm vẫn chưa có thêm sản phẩm hấp dẫn mới, dịch vụ lưu trú chưa thật sự đáp ứng được nhu cầu. Các hoạt động thể thao dưới nước, trải nghiệm khám phá chỉ dừng lại ở mức độ khiêm nhường", anh Minh nhận xét.
Điểm du lịch biển đảo Tam Hải (xã đảo Tam Hải, huyện Núi Thành) được xem như hòn ngọc giữa biển cùng với danh thắng Bàn Than, Hòn Mang, Hòn Dứa đã được công nhận là Di tích quốc gia danh lam thắng cảnh là những điểm đến được khách du lịch trong và ngoài tỉnh chú ý trong thời gian qua. Tuy nhiên theo nhận xét của anh Minh và nhóm bạn, các hoạt động du lịch trên đảo Tam Hải mới chỉ dừng lại ở mức sơ khai. Du lịch cộng đồng còn tẻ nhạt; các loại hình dịch vụ du lịch hầu như chưa có, nhất là dịch vụ vận chuyển, lưu trú cần sớm được cải thiện.
"Dịch vụ vận chuyển đường dài rất thuận tiện, trong khi đó dịch vụ vận chuyển từ đất liền đến điểm tham quan biển đảo còn nhiều hạn chế. Đối với du lịch biển, ngoài trải nghiệm điểm đến, du khách luôn có xu hướng tìm "cảm giác mạnh" với các phương tiện vận chuyển trên biển có chất lượng và an toàn. Trong khi đó từ nhiều năm nay, việc vận chuyển khách tham quan ra đảo ngọc Tam Hải chủ yếu bằng mấy chiếc phà dân sinh. Đây chính là khâu yếu nhất của du lịch biển đảo Tam Hải, cần sớm khắc phục", anh Minh đề xuất.
Phó Chủ tịch UBND huyện Núi Thành Ngô Đức An chia sẻ, Tam Hải là một trong ba điểm đến của tour Cù Lao Chàm - Tam Hải - Lý Sơn đã định hình từ nhiều năm qua. Với cảnh quan và bề dày trầm tích văn hóa của cư dân miền biển đảo, Tam Hải được xác định là một trong những điểm đến đầy triển vọng trong hành trình du lịch xanh của tỉnh Quảng Nam.
Đề án xây dựng xã đảo Tam Hải thành khu du lịch biển đảo gắn với bảo tồn, giữ gìn, phát huy các giá trị sinh thái, thích ứng biến đổi khí hậu, nhân rộng mô hình phát triển rừng ngập mặn, bảo tồn các khu vực rừng phòng hộ ven biển đã được triển khai từ nhiều năm qua, bước đầu mang lại hiệu quả. Tuy nhiên dịch vụ lưu trú nghỉ dưỡng với homestay, khách sạn, resort ven biển chưa thật sự như kỳ vọng. Do vậy, du lịch trên hòn đảo ngọc chỉ mang tính tự phát, nhỏ lẻ, "mùa vụ" trong các dịp lễ, Tết; chưa là sản phẩm du lịch biển đảo thật sự.
Để biển đảo là điểm đến bền vững của du lịch xanh
Tại buổi đón chào đoàn khách quốc tế đầu tiên đến Quảng Nam năm 2025 để trải nghiệm tour đường biển Hội An - Cù Lao Chàm, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam Lê Văn Dũng nhấn mạnh, du lịch được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương. Các dự án du lịch lớn ở khu vực phía Đông tỉnh Quảng Nam được đưa vào sử dụng trong những năm qua như: Khu nghỉ dưỡng phức hợp Nam Hội An - Hoiana, Tui Blue Nam Hội An, Vinpearl Resort & Golf Nam Hội An mang đến tiện nghi đẳng cấp quốc tế phục vụ khách du lịch đến tham quan và nghỉ dưỡng đều gắn với lợi thế về biển.
Hạ tầng giao thông khu vực này được kết nối thông suốt với các trung tâm du lịch lớn bằng các loại hình đường bộ, đường không, đường sắt và cả đường thủy. Những khu du lịch này có thể xem như là bệ phóng để du lịch biển, đảo của địa phương phát triển trong mối liên kết với các trung tâm du lịch lớn, các điểm đến về du lịch biển đảo trong khu vực như: Huế, Đà Nẵng, Lý Sơn (Quảng Ngãi). Quảng Nam xác định du lịch biển là hướng đột phá cả chiều rộng và chiều sâu trong chuỗi sản phẩm du lịch xanh.
Trưởng Phòng Quản lý Du lịch (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Nam) Trần Quý Tấn cho biết, những năm gần đây, xu hướng du lịch trải nghiệm, khám phá thiên nhiên, du lịch biển đảo đã trở thành mối quan tâm, lựa chọn của không ít du khách, nhất là khách quốc tế.
Du lịch biển muốn trở thành sản phẩm đích thực, có giá trị bền vững, khả năng thu hút du khách, các yếu tố về lịch sử, văn hóa bản địa, ngành nghề truyền thống của cư dân địa phương phải được kết nối với các điểm đến trong đất liền.
Tuy vậy thực tế, tiềm năng du lịch biển đảo Quảng Nam chưa được khai thác đúng mức. Các hoạt động du lịch bổ sung, bổ trợ cho nghỉ dưỡng, tham quan, tắm biển chưa nhiều, các môn thể thao dưới nước hầu như chưa được quan tâm (ngoại trừ sản phẩm lặn ngắm san hô ở Cù Lao Chàm). Du lịch cộng đồng của cư dân vùng biển còn mang tính tự phát, thiếu tính liên kết bền vững để tạo ra chuỗi giá trị sản phẩm nhằm níu chân du khách.
Theo Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Nam Văn Bá Sơn, ngành Du lịch tỉnh đang nỗ lực xây dựng du lịch biển trở thành sản phẩm xứng tầm. Trong Chiến lược phát triển du lịch biển Việt Nam đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã xác định hệ thống sản phẩm du lịch biển đảo, bao gồm: nghỉ dưỡng ven biển, tham quan thắng cảnh biển, du lịch tàu biển, vui chơi giải trí bờ biển, du lịch thể thao và sinh thái biển là những sản phẩm chủ lực quốc gia.
Du lịch biển Quảng Nam thời gian qua chủ yếu tập trung tại thành phố Hội An và Cù Lao Chàm với sản phẩm tiêu biểu là lặn biển ngắm san hô. Mới đây, Tạp chí Time Out của Anh vừa công bố danh sách 20 thành phố lãng mạn nhất thế giới mùa Valentine; trong đó, Hội An là đại diện duy nhất của Việt Nam. Đây là điều kiện thuận lợi, góp phần để Quảng Nam tiếp tục đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, xây dựng và lan tỏa sản phẩm du lịch văn hóa, biển, nâng tầm giá trị du lịch biển đảo trở thành đích đến bền vững của du lịch xanh.
Dù có nhiều tiềm năng, lợi thế phát triển, song du lịch biển đảo hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế, tồn tại, nhất là về môi trường, khả năng kết nối, các dịch vụ hỗ trợ còn sơ khai, chưa có nhiều sản phẩm đi kèm nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trường với những phân khúc khách hàng khác nhau. Đây là những vấn đề đang được ngành Du lịch Quảng Nam tháo gỡ để biển đảo trở thành đích đến bền vững của du lịch xanh - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Nam chia sẻ thêm.
Đoàn Hữu Trung
