Tây Ninh đã tạo dấu ấn rõ nét trong công cuộc giảm nghèo bền vững khi chuyển hóa các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước thành những mô hình, giải pháp cụ thể, phù hợp với đặc thù vùng biên.
Chương trình vay vốn ưu đãi giúp nông dân mở rộng diện tích canh tác và cơ giới hóa trong sản xuất.
Bằng sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị cùng tinh thần tự lực, vươn lên của người dân, chương trình giảm nghèo tại địa phương không chỉ giúp hàng nghìn hộ thoát nghèo mà còn tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế – xã hội. Thành quả ấy khẳng định hướng đi đúng đắn của tỉnh trong việc hiện thực hóa mục tiêu “Không ai bị bỏ lại phía sau” trên hành trình xây dựng quê hương giàu đẹp, nhân văn và phát triển toàn diện.
Đưa chính sách vào cuộc sống
Xác định công tác giảm nghèo là nhiệm vụ trọng tâm và thường xuyên, Tây Ninh đã huy động sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội, lồng ghép hiệu quả các chương trình, dự án an sinh. Từ năm 2021 đến nay, các cấp, ngành trong tỉnh đã chủ động triển khai nhiều giải pháp thiết thực: hỗ trợ sinh kế, tín dụng ưu đãi, đào tạo nghề, tạo việc làm… góp phần cải thiện đáng kể đời sống nhân dân, đặc biệt là ở khu vực nông thôn và biên giới.
Tác động của chính sách giảm nghèo được thể hiện sinh động qua cuộc sống của từng hộ dân vùng biên. Ông Đỗ Văn Chỉ, ngụ xã Phước Chỉ, từng nhiều năm sống trong cảnh thiếu thốn, bệnh tật và nhà tạm bợ. Cuối năm 2023, ông được địa phương hỗ trợ xây dựng nhà Đại đoàn kết và vay vốn nuôi bò sinh sản - mô hình sinh kế bền vững đang được nhân rộng.
Gần một năm sau, đàn bò phát triển tốt, mang lại nguồn thu ổn định, giúp ông bà có điều kiện trang trải thuốc men và cải thiện cuộc sống. “Từ chỗ ăn bữa nay lo bữa mai, giờ vợ chồng tôi đã có mái nhà vững chắc, có kế sinh nhai ổn định. Nhờ chính quyền và bà con giúp đỡ, chúng tôi có thêm niềm tin để sống khỏe, sống tốt”, ông Chỉ xúc động chia sẻ.
Ông Nguyễn Hữu Diễn, Trưởng ấp Phước Thành (xã Phước Chỉ) cho biết, 5 năm trước, ấp còn 46 hộ nghèo và cận nghèo, nay chỉ còn một hộ cận nghèo. Cùng với hỗ trợ sinh kế, địa phương còn tập trung đầu tư hạ tầng thiết yếu, tạo nền tảng cho phát triển lâu dài. Trong đó, dự án Trạm bơm Phước Lưu là công trình thủy lợi trong điểm trị giá 70 tỷ đồng, đang được triển khai, dự kiến cung cấp nước tưới cho hơn 1.300 ha đất nông nghiệp. Khi hoàn thành, công trình sẽ giúp nông dân chủ động canh tác, chuyển đổi cây trồng phù hợp, nâng cao năng suất và thoát nghèo bền vững.
Nếu Phước Chỉ là điểm sáng ở vùng biến giới phía Tây Nam, thì ở phía Đông Nam, xã Tân Tập lại ghi dấu ấn nhờ tận dụng hiệu quả các nguồn vốn tín dụng ưu đãi để phát triển kinh tế thủy sản. Từ vùng đất ven sông Soài Rạp từng chịu ảnh hưởng nặng bởi xâm nhập mặn, Tân Tập nay đã trở thành địa phương năng động, nhiều hộ vươn lên khá giả nhờ nuôi tôm, cá rô phi, cá điêu hồng...
Nhờ nguồn vốn từ Ngân hàng Chính sách xã hội, hàng trăm hộ nghèo và cận nghèo đã có điều kiện đầu tư sản xuất, chuyển đổi mô hình phù hợp với thổ nhưỡng, nguồn nước. Nhiều hộ không chỉ thoát nghèo mà còn có tích lũy, góp phần thúc đẩy phong trào “Làm giàu chính đáng” lan tỏa mạnh mẽ.
Ông Võ Văn Thạch, ngụ ấp Đông An là một trong những điển hình. Trước đây, do thời tiết thất thường, sản xuất nhỏ lẻ, gia đình ông luôn trong cảnh chật vật. Sau khi được vay vốn ưu đãi, ông mạnh dạn đầu tư nuôi cá rô phi kết hợp cải tạo đất. Mỗi vụ nuôi, gia đình ông thu lãi hơn 40 triệu đồng. Ông Thạch chia sẻ: Cá vừa giúp cải tạo đất, vừa giúp có vốn để nuôi tôm trở lại. Nhờ có vốn vay chính sách, ông mạnh dạn chuyển hướng, không còn lo mất mùa như trước.
Chủ tịch UBND xã Tân Tập, tỉnh Tây Ninh Nguyễn Hoài Thanh cho biết: Điều đáng quý nhất là bà con đã thay đổi tư duy, dám nghĩ, dám làm, chủ động vươn lên thoát nghèo. Nếu trước đây họ còn trông chờ hỗ trợ, thì nay đã biết tính toán, tìm đầu ra, đầu tư hiệu quả hơn. Các chương trình tín dụng chính sách không chỉ giúp người dân thoát nghèo mà còn tiếp thêm niềm tin, khơi dậy tinh thần tự lực và sáng tạo trong phát triển kinh tế. Đây cũng là nền tảng quan trọng để địa phương hướng tới mục tiêu nông thôn mới nâng cao, bền vững trong thời gian tới.
Từ nền tảng thành công đến định hướng phát triển mới
Theo TS. Ngô Xuân Thanh - Viện Chiến lược và Chính sách Tài chính (Bộ Tài chính), Tây Ninh đang hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển toàn diện, trong đó giảm nghèo bền vững là tiêu chí quan trọng góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng. Ông cho rằng, tỉnh cần tiếp tục gắn giảm nghèo với tái cơ cấu kinh tế, phát triển hạ tầng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhằm thu hẹp khoảng cách vùng miền và bảo đảm an sinh xã hội.
Các giải pháp được chuyên gia đề xuất bao gồm: Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên, người dân về giảm nghèo bền vững; đổi mới phong trào thi đua vì người nghèo, khơi dậy ý chí tự lực, tự cường; tăng cường phối hợp liên ngành, kiểm tra, giám sát việc thực hiện chương trình giảm nghèo, đảm bảo hiệu quả và đúng mục tiêu; ưu tiên đầu tư hạ tầng thiết yếu ở vùng khó khăn: giao thông, trường học, trạm y tế, thủy lợi nhỏ, nước sinh hoạt. Đồng thời, gắn giảm nghèo với phát triển xanh, chuyển đổi số và kinh tế tuần hoàn, đồng thời mở rộng giáo dục nghề nghiệp, việc làm bền vững; huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực xã hội, trong đó ngân sách nhà nước giữ vai trò chủ đạo, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân cùng tham gia.
Cùng với đó, công tác tuyên truyền, vận động người dân thay đổi tư duy, xóa bỏ tâm lý trông chờ, ỷ lại được xem là giải pháp then chốt. Các tổ chức chính trị - xã hội, Mặt trận Tổ quốc và đoàn thể cơ sở tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong việc hướng dẫn, giúp đỡ hộ nghèo chủ động vươn lên.
Ông Trương Tấn Đạt, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh cho biết, đầu nhiệm kỳ 2021-2025, toàn tỉnh có hơn 8.300 hộ nghèo, đến đầu năm 2025 chỉ còn hơn 3.000 hộ, dự kiến cuối năm tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo giảm còn 0,32%. Hiện 100% hộ nghèo được cấp bảo hiểm y tế; 96% trẻ em đến trường đúng độ tuổi; gần 99% hộ có nước sạch, hợp vệ sinh. Hơn 173.000 lượt hộ dân được vay vốn ưu đãi với tổng kinh phí trên 7.200 tỷ đồng, giúp phát triển sản xuất, tăng thu nhập. Toàn tỉnh đã thay thế 924 căn nhà tạm, dột nát bằng những mái ấm kiên cố, góp phần củng cố niềm tin của người dân vào chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.
Để tiếp tục duy trì và mở rộng kết quả đạt được, Tây Ninh xác định 6 nhóm giải pháp trọng tâm: Ưu tiên hỗ trợ các xã có tỷ lệ hộ nghèo cao, đặc biệt vùng biên, vùng sâu; thực hiện đồng bộ các chính sách an sinh xã hội, đảm bảo người dân nghèo được tiếp cận đầy đủ dịch vụ cơ bản; đẩy nhanh giải ngân vốn tín dụng chính sách để phát triển sinh kế; tăng cường kiểm tra, hướng dẫn cơ sở, nâng cao hiệu quả thực thi. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, khơi dậy tinh thần “vươn lên bằng chính sức mình”; đổi mới phong trào thi đua “Giúp nhau thoát nghèo bền vững”, phát huy sức mạnh đoàn kết cộng đồng.
Thời gian tới Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, sẽ tăng cường kiểm tra, hướng dẫn các xã, nhất là địa phương sau sáp nhập thực hiện đúng mục tiêu giảm nghèo. Đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền để người dân nhận thức rõ vai trò tự vươn lên, không trông chờ, ỷ lại, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển bền vững của tỉnh./.
