Sau khi hợp nhất không gian phát triển của ba địa phương Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình trước đây, tỉnh Phú Thọ hiện nay sở hữu hệ sinh thái du lịch đa dạng, hội tụ các giá trị văn hóa, lịch sử, sinh thái, nghỉ dưỡng và du lịch cộng đồng. Đây được xem là lợi thế quan trọng, tạo nền tảng để địa phương bứt phá, hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm du lịch lớn của khu vực và cả nước.
Lợi thế từ không gian phát triển mới
Với vị trí cửa ngõ vùng Trung du và miền núi phía Bắc, kết nối thuận lợi với Thủ đô Hà Nội và các tỉnh Đồng bằng sông Hồng, Phú Thọ sở hữu nguồn tài nguyên du lịch phong phú. Toàn tỉnh hiện có gần 1.000 di tích được xếp hạng, sáu bảo vật quốc gia cùng năm di sản văn hóa được UNESCO ghi danh. Đây là lợi thế nổi trội mà không nhiều địa phương có được.
Đặc biệt, đây còn là vùng đất cội nguồn dân tộc Việt Nam với Khu di tích lịch sử Đền Hùng, nơi lưu giữ Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và Hát Xoan Phú Thọ - hai di sản văn hóa phi vật thể thế giới được UNESCO công nhận. Bên cạnh đó là hệ thống lễ hội truyền thống, làng nghề, phong tục tập quán của nhiều cộng đồng dân tộc, tạo nên bản sắc văn hóa riêng biệt.
Không chỉ giàu giá trị lịch sử, Phú Thọ còn sở hữu cảnh quan thiên nhiên phong phú. Khu vực Tam Đảo được ví như “Đà Lạt của miền Bắc” với khí hậu ôn hòa quanh năm; Vườn quốc gia Xuân Sơn nổi tiếng với hệ sinh thái rừng nguyên sinh; hồ Hòa Bình được ví như “Vịnh Hạ Long trên núi”; đồi chè Long Cốc được vinh danh là một trong những đồi chè đẹp nhất Việt Nam.
Ngoài ra còn có nhiều điểm đến hấp dẫn như hồ Đại Lải, Ao Châu, Suối Tiên, Thanh Thủy, Mai Châu, Kim Bôi… tạo nên chuỗi sản phẩm du lịch liên hoàn từ nghỉ dưỡng, sinh thái đến trải nghiệm văn hóa.
Theo ông Dương Hoàng Hương, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ, sau hợp nhất, địa phương hình thành không gian du lịch đa sắc thái hiếm có. Đây là lợi thế đặc biệt để xây dựng các tuyến, điểm và sản phẩm du lịch mang tính liên kết vùng, đáp ứng nhu cầu đa dạng của du khách trong nước và quốc tế.
Một trong những thế mạnh nổi bật là hệ thống du lịch nghỉ dưỡng cao cấp đang phát triển mạnh. Nhiều khu nghỉ dưỡng lớn như Flamingo Đại Lải Resort, Serena Resort Kim Bôi, Mai Châu Hideaway, FLC Vĩnh Phúc cùng hàng loạt sân golf tiêu chuẩn quốc tế như Tam Đảo, Thanh Lanh, Đầm Vạc hay Phoenix Golf & Resort đang thu hút dòng khách có khả năng chi trả cao.
Du lịch cộng đồng cũng đang trở thành điểm sáng với các bản làng đặc trưng vùng Mường, vùng cao Xuân Sơn cùng hệ thống làng nghề, làng cổ và văn hóa bản địa phong phú. Du khách không chỉ tham quan mà còn được trải nghiệm đời sống cộng đồng, thưởng thức các món đặc sản nổi tiếng như thịt chua Thanh Sơn, cá thính, bưởi Đoan Hùng hay các sản vật vùng hồ Hòa Bình.
Cùng với việc đa dạng hóa sản phẩm du lịch, hệ thống cơ sở lưu trú và dịch vụ du lịch trên địa bàn tỉnh cũng không ngừng được đầu tư, nâng cấp, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của du khách. Nhờ đó, lượng khách đến Phú Thọ liên tục tăng qua các năm. Năm 2025, toàn tỉnh đón khoảng 14,5 triệu lượt khách, doanh thu du lịch đạt gần 14.800 tỷ đồng. Trong 6 tháng đầu năm 2026, địa phương ước đón hơn 10,5 triệu lượt khách, trong đó có trên 3,2 triệu lượt khách lưu trú và khoảng 74 nghìn lượt khách quốc tế. Tổng doanh thu du lịch đạt hơn 10.755 tỷ đồng.
Với những lợi thế nổi trội về tài nguyên thiên nhiên, văn hóa và vị trí địa lý, cùng dư địa phát triển rộng lớn sau hợp nhất, Phú Thọ đang đứng trước cơ hội lớn để trở thành trung tâm du lịch văn hóa, sinh thái và nghỉ dưỡng của vùng Trung du và miền núi phía Bắc trong giai đoạn tới.
Nâng tầm thương hiệu du lịch
Theo đánh giá của cơ quan chức năng, ngành du lịch tỉnh Phú Thọ vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng. Hạ tầng kết nối chưa đồng bộ, chất lượng dịch vụ còn hạn chế, thiếu các sản phẩm thực sự khác biệt và có sức cạnh tranh cao. Nguồn nhân lực du lịch còn thiếu và yếu, trong khi đóng góp của ngành vào GRDP và ngân sách địa phương vẫn chưa tương xứng với nguồn lực hiện có.
Xác định du lịch là ngành kinh tế tổng hợp có khả năng lan tỏa mạnh mẽ, tỉnh Phú Thọ vừa đề ra nhiều giải pháp đột phá nhằm đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, tạo động lực tăng trưởng mới trong giai đoạn 2026-2030.
Tỉnh đặt mục tiêu xây dựng hệ sinh thái du lịch phát triển toàn diện, có khả năng cạnh tranh cao; phấn đấu trở thành trung tâm du lịch văn hóa, lễ hội quốc gia và điểm đến nổi bật về du lịch văn hóa tín ngưỡng, sinh thái nghỉ dưỡng của miền Bắc.
Đến năm 2030, Phú Thọ phấn đấu đón ít nhất 20 triệu lượt khách du lịch, trong đó có khoảng 7,8 triệu lượt khách lưu trú; tổng doanh thu du lịch đạt 26.500 tỷ đồng; hệ thống lưu trú đạt trên 22.000 phòng và tạo việc làm cho khoảng 30.000 lao động trực tiếp, gián tiếp.
Theo ông Phạm Đại Dương, Bí thư tỉnh ủy Phú Thọ, để hiện thực hóa mục tiêu này, trước hết, tỉnh xác định phải đổi mới mạnh mẽ nhận thức về vai trò của du lịch. Theo đó, du lịch không chỉ là hoạt động dịch vụ đơn thuần mà được đặt ở vị trí trung tâm trong hệ sinh thái kinh tế dịch vụ, văn hóa, sáng tạo, số, xanh và hội nhập.
Một trong những giải pháp đột phá được tỉnh ưu tiên là hoàn thiện cơ chế, chính sách thu hút đầu tư. Phú Thọ sẽ tập trung quy hoạch đồng bộ các khu du lịch quốc gia như Đền Hùng, Tam Đảo-Tây Thiên, hồ Đại Lải, hồ Hòa Bình và Xuân Sơn-Long Cốc; đồng thời ban hành các chính sách đặc thù về đất đai, hạ tầng, đào tạo nhân lực và xúc tiến đầu tư để thu hút các nhà đầu tư chiến lược.
Về hạ tầng, tỉnh ưu tiên đầu tư các tuyến giao thông kết nối đến các khu, điểm du lịch trọng điểm; nâng cấp hạ tầng số, hình thành hệ sinh thái du lịch thông minh; phát triển các trung tâm hội nghị, triển lãm, nghỉ dưỡng cao cấp và các tổ hợp vui chơi giải trí quy mô lớn.
Một hướng đi đáng chú ý là phát triển các sản phẩm du lịch có giá trị gia tăng cao. Ngoài thế mạnh du lịch văn hóa, tâm linh gắn với Đền Hùng và các di sản UNESCO, tỉnh sẽ tập trung phát triển các loại hình du lịch như: sinh thái nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe, du lịch golf, MICE, cộng đồng, du lịch đường thủy hồ Hòa Bình, thể thao mạo hiểm và du lịch trải nghiệm.
Đặc biệt, Phú Thọ định hướng chuyển mạnh từ tư duy “du lịch tham quan” sang “du lịch trải nghiệm”, phát triển các sản phẩm kinh tế ban đêm, du lịch chữa lành, nghỉ dưỡng dưỡng lão, du lịch nông nghiệp và mô hình “du lịch chậm”. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách.
Song song với phát triển sản phẩm, địa phương cũng chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Các chương trình đào tạo kỹ năng nghề, ngoại ngữ, chuyển đổi số cho lao động du lịch sẽ được triển khai rộng rãi; khuyến khích doanh nghiệp tham gia đào tạo và xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu hội nhập.
Chuyển đổi số được xác định là động lực quan trọng trong giai đoạn mới. Tỉnh đặt mục tiêu số hóa 100% các điểm du lịch được công nhận; xây dựng cơ sở dữ liệu du lịch đồng bộ; triển khai bản đồ số, hệ thống thuyết minh tự động, mã QR và các ứng dụng thực tế ảo nhằm nâng cao trải nghiệm du khách.
Trong công tác xúc tiến, quảng bá, Phú Thọ sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, hợp tác với các tập đoàn truyền thông lớn, tổ chức các sự kiện văn hóa, du lịch quy mô quốc gia và quốc tế, đồng thời mở rộng liên kết với Hà Nội, các tỉnh Tây Bắc, Đồng bằng sông Hồng và các thị trường quốc tế trọng điểm.
Với hệ thống giải pháp đồng bộ từ quy hoạch, đầu tư hạ tầng, phát triển sản phẩm, đào tạo nhân lực đến chuyển đổi số và quảng bá thương hiệu, Phú Thọ kỳ vọng tạo bước đột phá mạnh mẽ, đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng kinh tế và nâng cao đời sống người dân trong giai đoạn 2026-2030./.
