Nhằm hỗ trợ người chăn nuôi tiêu thụ sản phẩm, quảng bá nông sản đặc trưng của địa phương và thúc đẩy chuyển đổi số, UBND xã miền núi Cổ Lũng (tỉnh Thanh Hóa) đã tổ chức các chương trình livestream bán hàng, giới thiệu, quảng bá và kết nối tiêu thụ sản phẩm vịt Cổ Lũng.
Bảo tồn giống vịt Cổ Lũng
Vịt Cổ Lũng là giống vịt quý hiếm, con giống di truyền có từ lâu đời, được các thế hệ người dân tộc Thái ở xã Cổ Lũng (huyện Bá Thước cũ) gìn giữ, phát triển. Vịt Cổ Lũng có ngoại hình khá đặc biệt với chân ngắn, mình bầu, cổ rụt và to, màu lông giống chim sẻ, đặc biệt quanh cổ có viền khoang trắng.
Theo lý giải của các nhà chuyên môn, vịt Cổ Lũng nổi tiếng bởi hương vị đặc trưng, thơm ngon, thịt chắc, ngọt, ít mỡ, không thể lẫn với bất kỳ loài vịt nào khác là nhờ vào điều kiện thiên nhiên độc đáo. Khu vực vịt Cổ Lũng sinh sống nằm trong Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông với địa hình vùng núi cao khoảng 800 m so với mực nước biển, có các khe, suối tự nhiên trong xanh, sạch sẽ, khí hậu quanh năm mát mẻ cùng với đó là nguồn thức ăn tự nhiên phong phú như rêu, ốc suối, cá nhỏ, tôm tép... tạo ra môi trường lý tưởng cho vịt Cổ Lũng sinh sống và phát triển. Cũng chính vì lý do đó, vịt Cổ Lũng đã trở thành một sản vật nổi tiếng mà bất kỳ du khách nào khi đặt chân đến vùng đất Pù Luông, Thanh Hóa cũng mong muốn một lần được thưởng thức.
Để gìn giữ giá trị của vịt Cổ Lũng, tháng 11/2020, Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) đã cấp Giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý số 00090 cho vịt Cổ Lũng, khu vực địa lý gồm các xã Ban Công, Thành Lâm, Thành Sơn, Lũng Niêm và Lũng Cao thuộc huyện Bá Thước cũ, nay là các xã Cổ Lũng, Bá Thước (tỉnh Thanh Hóa).
Gia đình anh Hà Văn Sinh, Trưởng thôn Mới, xã Cổ Lũng là một hộ chăn nuôi vịt Cổ Lũng với số lượng lớn, với gần 1.000 con vịt Cổ Lũng. Với đặc điểm mình bầu, cổ ngắn, mình bè... đàn vịt của gia đình anh Hà Văn Sinh được đánh giá là có chất lượng tốt và gần với giống vịt bản địa Cổ Lũng. Để khuyến khích dân bản nuôi vịt Cổ Lũng, năm 2017, anh Hà Văn Sinh thành lập Hợp tác xã Phát triển chăn nuôi vịt Cổ Lũng với 7 thành viên, nuôi từ 2.000 - 2.500 con vịt Cổ Lũng theo quy trình nghiêm ngặt từ sản xuất giống, chọn giống, bố trí, vệ sinh chuồng trại, chế độ ăn đến cách tiêm phòng, trị bệnh...
Để bảo đảm lúc nào cũng có hàng xuất bán, anh Hà Văn Sinh hướng dẫn các hộ nuôi gối lứa, mỗi năm nuôi từ 5 - 6 lứa để lúc nào cũng có vịt thương phẩm bán ra thị trường. Nhờ du lịch địa phương phát triển, vịt nuôi đến đâu bán hết đến đó, giá vịt thịt bán ra thị trường tương đối ổn định ở mức 230.000 - 250.000 đồng/con, sau khi trừ chi phí lãi từ 50 - 60%. Hiện thu nhập của mỗi thành viên trong hợp tác xã trung bình đạt từ 150 - 250 triệu đồng mỗi năm.
Anh Hà Văn Sinh, thôn Mới, xã Cổ Lũng khẳng định: "Trước đây, việc tiêu thụ gặp nhiều khó khăn, phụ thuộc nhiều vào thương lái. Từ khi thành lập hợp tác xã, chúng tôi có cơ hội liên kết và cung cấp cho các cơ sở du lịch cộng đồng trong xã và khu vực Pù Luông, Mai Châu (Phú Thọ) , Ninh Bình, Sơn La… để cung cấp vịt thương phẩm phục vụ du khách, đầu ra ổn định hơn, giá trị sản phẩm được nâng lên rõ rệt. Mong muốn thời gian tới, sản phẩm vịt Cổ Lũng sẽ vươn ra được thêm nhiều thị trường trong cả nước”.
Những năm qua, chính quyền các xã Cổ Lũng, xã Pù Luông đã nỗ lực phục hồi và phát triển giống vịt Cổ Lũng gắn với du lịch cộng đồng, từ đó phát triển chăn nuôi theo hướng gia trại, áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, giám sát dịch bệnh chặt chẽ, bảo đảm an toàn thực phẩm.
Đến nay, vịt Cổ Lũng đã được bảo hộ chỉ dẫn địa lý, được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao cấp tỉnh và trở thành thương hiệu nông sản tiêu biểu, góp phần nâng cao thu nhập cho hàng trăm hộ dân. Nhiều hộ đã mạnh dạn mở rộng quy mô, kết hợp chăn nuôi với dịch vụ du lịch cộng đồng, vừa bán sản phẩm tại chỗ, vừa quảng bá sản phẩm đặc trưng của địa phương.
Lần đầu đưa đặc sản vùng cao “lên sóng”
Ông Lê Văn Hoài, Chủ tịch UBND xã Cổ Lũng (Thanh Hóa) cho biết: Vịt Cổ Lũng được xác định là con nuôi có lợi thế trên địa bàn xã nói riêng và các xã lân cận nói chung. Trên địa bàn xã Cổ Lũng có 2.100 hộ thì hầu như 100% hộ đều nuôi vịt Cổ Lũng, trong đó có 30 hộ tham gia vào các hợp tác xã chăn nuôi vịt Cổ Lũng theo quy trình nghiêm ngặt để bảo đảm giống vịt Cổ Lũng nhanh lớn, thịt có chất lượng thơm ngon, ít dịch bệnh. Vịt thương phẩm Cổ Lũng được chăn nuôi trong điều kiện tự nhiên thuận lợi, bảo đảm chất lượng, an toàn thực phẩm, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.
Tuy nhiên, dù sản phẩm bản địa có chất lượng tốt nhưng chưa thể tiếp cận rộng rãi đến người tiêu dùng và người tiêu dùng nhiều khi cũng không biết làm cách nào để mua được đúng sản phẩm vịt Cổ Lũng.
Nhằm hỗ trợ người chăn nuôi tiêu thụ sản phẩm, quảng bá nông sản đặc trưng của địa phương và thúc đẩy chuyển đổi số, cuối tháng 6 vừa qua, UBND xã Cổ Lũng đã đưa nông sản địa phương “lên sóng” bằng việc tổ chức chương trình livestream quảng bá và kết nối tiêu thụ vịt Cổ Lũng thương phẩm trên các nền tảng mạng xã hội.
Thông qua chương trình livestream và kênh Mega Live Vịt Cổ Lũng, lãnh đạo xã Cổ Lũng đã trực tiếp giới thiệu, chia sẻ về tiềm năng phát triển chăn nuôi của địa phương cũng như những định hướng, giải pháp hỗ trợ người dân phát triển kinh tế, đồng thời quảng bá sản phẩm vịt thương phẩm chất lượng cao đến đông đảo người tiêu dùng. Sản phẩm vịt Cổ Lũng thương phẩm bán trong phiên livestream được lựa chọn kỹ, có tem nhãn, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, bảo đảm chất lượng, bao bì và đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm.
Tại phiên livestream, người xem được theo dõi trực tiếp hình ảnh từ các cơ sở chăn nuôi vịt, tìm hiểu quy trình chăm sóc, phòng chống dịch bệnh, kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và quy trình bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo quản thực phẩm đến tận tay người tiêu dùng… để hiểu rõ hơn về sản phẩm trước khi quyết định đặt mua. Cách làm này giúp rút ngắn khoảng cách và là cầu nối giữa người sản xuất, hợp tác xã, doanh nghiệp và người tiêu dùng, đồng thời tăng tính minh bạch, tạo niềm tin đối với khách hàng cũng như mở ra hướng tiêu thụ hiệu quả, phù hợp với xu thế tiêu dùng mới.
Không gian phiên livestream được tổ chức tại khu Cầu Piêng Lý, thôn La Ca (xã Cổ Lũng) - nơi được coi là cái nôi của vịt Cổ Lũng với sự góp mặt của các hộ chăn nuôi đã tạo nên không gian trải nghiệm thực tế, sinh động, dễ dàng thu hút người xem và gia tăng uy tín cho nông sản. Kết quả ngay trong phiên livestream nông sản trên các nền tảng Facebook, TikTok Shop, Shopee… đã có hàng chục nghìn lượt xem và đem về 1.234 đơn hàng từ nhiều tỉnh, thành phố, giúp tiêu thụ thành công 1.856 con vịt Cổ Lũng cho bà con trong xã. Con số này cho thấy sức lan tỏa mạnh mẽ của hình thức bán hàng trực tuyến khi được đầu tư bài bản về nội dung và cách tiếp cận.
Chị Nguyễn Thy Lan ở phường Hạc Thành chia sẻ, theo dõi phiên livestream của xã Cổ Lũng, chị hiểu rõ hơn câu chuyện về sản phẩm vịt Cổ Lũng, quy trình chăn nuôi cũng như bản sắc riêng của đồng bào dân tộc Thái ở xã Cổ Lũng. Chính sự chân thực, mộc mạc và gần gũi trong cách giới thiệu đã tạo niềm tin đối với người tiêu dùng.
Chị Lương Thị Liên ở thôn Mới, xã Cổ Lũng là một hộ nhiều năm chăn nuôi vịt Cổ Lũng. Chị chia sẻ: "Trước đây, chúng tôi nuôi vịt nhưng đầu ra phụ thuộc hoàn toàn vào chợ truyền thống hay thương lái. Nay được tham gia hoạt động livestream tôi thấy đây là một kênh bán hàng hiệu quả, giúp đưa sản phẩm của chúng tôi tiếp cận được nhiều khách hàng hơn. Tới đây, tôi sẽ tìm hiểu, học hỏi cách bán hàng trên nền tảng số để có thể bán hàng mọi lúc, mọi nơi và tương tác trực tiếp với khách hàng".
“Đối với xã miền núi như Cổ Lũng, thành công của chương trình livestream quảng bá và kết nối tiêu thụ vịt Cổ Lũng không chỉ tạo thêm đầu ra cho người chăn nuôi mà còn như một “cú hích” làm thay đổi hoàn toàn phương thức kinh doanh truyền thống, mở ra những cơ hội xây dựng thương hiệu bền vững cho một trong những đặc sản nổi tiếng của vùng cao xứ Thanh”, ông Lê Văn Hoài, Chủ tịch UBND xã Cổ Lũng cho biết thêm.
Để đáp ứng yêu cầu bán hàng trực tuyến, địa phương đã phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức tập huấn kỹ năng số cho các hộ chăn nuôi và hợp tác xã, hướng dẫn cách tạo gian hàng, đăng tải sản phẩm, xử lý đơn hàng và chăm sóc khách hàng trên các nền tảng thương mại điện tử. Song song đó, UBND xã Cổ Lũng cũng hỗ trợ người chăn nuôi và các hợp tác xã phát triển chuỗi liên kết từ chăn nuôi, chế biến đến tiêu thụ nhằm nâng cao giá trị cho sản phẩm, đồng thời hướng dẫn quy trình đóng gói, bảo quản và vận chuyển phù hợp với hình thức kinh doanh trực tuyến.
Đáng chú ý, chương trình livestream trên nền tảng số hiện do UBND xã Cổ Lũng trực tiếp tổ chức nhằm tạo sức lan tỏa và xây dựng niềm tin ban đầu đối với người tiêu dùng. Sau khi mô hình đi vào hoạt động ổn định, địa phương sẽ chuyển giao cho các Hợp tác xã quản lý và phát triển với kỳ vọng thương mại điện tử sẽ góp phần nâng cao thu nhập cho người nông dân, đồng bào dân tộc thiểu số, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng sản xuất hàng hóa quy mô lớn, giá trị cao.
Từ nay đến cuối năm 2026, UBND xã Cổ Lũng sẽ tiếp tục mở rộng hoạt động bán hàng trên nhiều nền tảng số để quảng bá các sản phẩm đặc sản của địa phương gồm vịt Cổ Lũng, lợn cỏ, gà đồi, trâu, bò gác bếp… đến tận tay người tiêu dùng./.
