Nhiều năm qua, tại khu vực miền núi của tỉnh Thanh Hóa đang có 45 cây cầu treo dân sinh bắc qua nhiều con sông, suối tại 9 huyện vùng cao, do sử dụng đã lâu, trải qua các đợt mưa lũ nên đã có 12 cây cầu treo bị hư hỏng, xuống cấp. Mặc dù cầu xuống cấp nhưng mỗi ngày vẫn có nhiều người dân bất chấp nguy hiểm phải đi qua, hiện chính quyền địa phương vẫn chưa có nguồn vốn để sửa chữa các cây cầu hư hỏng này.
Nằm tại khu vực đặc biệt khó khăn, cây cầu treo Chiềng, xã Phú Sơn, huyện miền núi Quan Hóa được xây dựng bắc qua sông Mã nối đường Quốc lộ 15 với trung tâm xã từ năm 2007, khi thi công được 2/3 công trình thì cây cầu bị sập do mưa lũ, tới năm 2008 cầu mới được xây dựng hoàn chỉnh. Trải qua 13 năm sử dụng cầu treo này đã xuống cấp, hư hỏng, ván cầu bị hư, mố cầu hoen gỉ, dầm bị cong, dù cầu bị xuống cấp nhưng mỗi ngày vẫn có hơn 540 nhân khẩu xã Phú Sơn vẫn phải đi ngang qua đây, vì đó là con đường duy nhất để giao thương hàng hóa.
Theo UBND xã Phú Sơn, do vị trí cây cầu treo này nằm trong vùng ảnh hưởng của công trình xây dựng Nhà máy thủy điện Hồi Xuân, khi tích nước sẽ ảnh hưởng đến bề mặt cây cầu. Bên cạnh đó, do nhiều đợt mưa lũ xảy ra năm 2018 đã làm cầu hư hỏng, trong năm 2023 vừa qua UBND huyện Quan Hóa đã bố trí một phần nhỏ kinh phí tu sửa, thế nhưng đến nay cầu vẫn có dấu hiệu hư hỏng, xuống cấp, gây mất an toàn cho người dân mỗi khi đi qua.
Ông Hà Văn Thùng, bản Trăng, xã Phú Thanh, huyện Quan Hóa cho biết, cây cầu này đã xuống cấp trầm trọng, những khi đi làm qua cầu Chiềng rất lo sợ. Đây là con đường duy nhất đến trung tâm xã, dù có đường khác nhưng không thể đi lại nhanh được, chỉ có cầu này là lối đi nhanh nhất hiện nay. Trên mặt cầu ván qua cầu bị hỏng gần hết, thời gian tới rất mong Nhà nước đầu tư, sữa chữa lại cho bà con một cầu mới đẹp để thuận tiện đi lại, giao thương hàng hóa của người dân địa phương.
Theo UBND huyện Quan Hóa, toàn huyện có 11 cây cầu treo dân sinh, những cây cầu này do sử dụng đã lâu, trải qua các đợt mưa lũ nên một số cầu treo đã bị hư hỏng, xuống cấp trầm trọng; trong đó, có 2 cầu treo đã bị hỏng do ảnh hưởng bởi các đợt xã lũ của Nhà máy thủy điện Hồi Xuân. Thời gian tới, UBND huyện Quan Hóa đề nghị Nhà máy thủy điện Hồi Xuân xây trả 2 cầu treo bị ảnh hưởng. Đồng thời, kiến nghị UBND tỉnh hỗ trợ kinh phí sữa chữa các cầu treo bị hư hỏng, xuống cấp, cũng như trợ cấp kinh phí xây dựng cầu tại 4 bến đò chưa có cầu treo, cầu cứng để phục vụ nhu cầu đi lại của nhân dân vùng cao.
Tại huyện Bá Thước, cây cầu treo nối giữa thôn 3 và thôn Chiềng Long, xã Ban Công, huyện miền núi Bá Thước được xây dựng nhằm phục vụ nhu cầu đi lại, dân sinh cho hơn 1.000 hộ dân trên địa bàn. Trải qua 15 năm đưa sử dụng, cây cầu này đã xuống cấp nặng, đây là cây cầu có chiều dài 48m, rộng 2m, kết cấu dầm thép, mặt cầu bằng tre luồng, lan can dây thép và cáp, mặt cầu được làm bằng tre, luồng gia cố, các mố gia cố đã lỏng lẻo.
Bên cạnh đó, tre luồng trên mặt cầu bị dồn cục bộ tại một số vị trí, tạo nên những lỗ hổng lớn, tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn cho người đi qua cầu. Trong khi, hai bên lan can cầu được cấu kết bằng những dây thép đã hoen gỉ, các điểm nối, buộc tạm sơ sài... Để khắc phục tạm thời hư hỏng, UBND xã Ban Công đã vận động bà con quyên góp kinh phí, tre, luồng, công để gia cố tạm bợ, do không có nguồn kinh phí nào để duy tu, bảo dưỡng. Vì vậy, mỗi ngày vẫn đang có nhiều người dân đi qua cây câu mất an toàn này.
Chị Lò Thị Thấn, thôn 3, xã Ban Công, huyện Bá Thước cho biết, cây cầu này được xây dựng từ lâu, hiện đã xuống cấp, mỗi khi mùa mưa lũ về, nước sông dâng cao gây nguy hiểm cho người đi lại qua cầu. Hiện cây cầu này mỗi lượt người qua cầu chỉ đi được 1, 2 phương tiện, nếu đi nhiều phương tiện qua cầu một lúc thì cầu sẽ có nguy cơ bị sập. Chị Thấn rất mong Nhà nước xây dựng cầu mới cho người dân thuận tiện qua lại, giao thương hàng hóa.
Theo thống kê của Sở Giao thông Vận tải tỉnh Thanh Hóa, trên địa bàn có 45 cầu treo; trong đó, có 12 cầu treo đang có dấu hiệu xuống cấp, chủ yếu tại các huyện như Mường Lát, huyện Quan Hóa, huyện Quan Sơn, huyện Bá Thước. Nguyên nhân là do các cây cầu này được xây dựng từ năm 2006-2017 bằng nhiều nguồn vốn, trải qua thời gian sử dụng đã lâu nên bị xuống cấp, một số cầu treo bị ảnh hưởng bởi các đợt thiên tai đã bị mưa lũ cuốn trôi. Tuy nhiên, nhiều huyện không có kinh phí để tu sửa.
Để khắc phục tỉnh trạng các cầu treo xuống cấp, trong năm 2023-2024, UBND tỉnh Thanh Hóa đã hỗ trợ kinh phí xây dựng 14 cầu cứng dự lực thay thế các cầu treo đã cũ với kinh phí 156 tỷ đồng; trong đó, kinh phí hỗ trợ năm 2023 là 78 tỷ đồng. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều cầu treo xuống cấp cần được tu sửa, hiện Sở Giao thông Vận tải tỉnh Thanh Hóa đang phối hợp với các huyện rà soát, đề xuất các cấp quan tâm sữa chữa, nâng cấp các cầu treo hư hỏng để phục vụ việc đi lại của nhân dân miền núi, nhất là vào mùa mưa lũ.
Theo ông Hoàng Văn Trung, Phó trưởng Phòng quản lý giao thông, Sở Giao thông Vận tải tỉnh Thanh Hóa cho biết, trên địa bàn có một số cầu treo xây dựng đã lâu nên hư hỏng. Tuy nhiên, do kinh phí hạn chế nên UBND các huyện chỉ bố trí kinh phí bảo trì, sửa chữa hàng năm. Thời gian tới, Sở Giao thông sẽ chỉ đạo các huyện thực hiện bảo trì và rà soát các cây cầu treo hư hỏng để báo cáo cấp thẩm quyền đầu tư cầu mới để dân qua lại an toàn, đồng thời tham mưu UBND tỉnh Thanh Hóa cấp kinh phí tu sửa các cây cầu treo dân sinh này, phục vụ nhu cầu đi lại của người dân.
Tỉnh Thanh Hóa có đặc thù là địa bàn miền núi, bị chia cắt bởi sông suối, nên việc xây dựng các cây cầu treo đã góp phần quan trọng thúc đẩy giao thương, phục vụ đời sống và phát triển kinh tế của người dân miền núi. Vì vậy, nếu không sớm có biện pháp sửa chữa các hạng mục hư hỏng sẽ khiến việc đi lại của người dân gặp khó khăn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho người và phương tiện khi lưu thông qua cầu.
Nguyễn Nam
