Lớp học bảo tồn văn hoá H’Mông tại bản Cát Cát, Sapa

Lớp học bảo tồn văn hoá H’Mông tại bản Cát Cát, Sapa

Giữa bản Cát Cát (phường Sapa, tỉnh Lào Cai) tấp nập du khách, có một lớp học học bảo tồn văn hoá H’Mông và người thầy lặng lẽ trao truyền những giá trị truyền thống cho những đứa trẻ trong bản.

Trong một góc nhỏ bình dị giữa bản Cát Cát, tiếng hát ngập tràn trong nắng sớm, những đứa trẻ người H'Mông ngân vang bài ca về Bác Hồ kính yêu. Những ánh mắt trong veo, nụ cười rạng rỡ của các em níu bước chân du khách. Không gian ấy không chỉ là lớp học, mà là một mái nhà của ký ức, nơi những giá trị văn hóa đang được truyền trao bằng cả trái tim.

Sau khi nghỉ hưu vào tháng 4/2019, ông Giàng Seo Gà (66 tuổi, Nguyên Giám đốc Trung tâm văn hóa huyện Sa Pa (nay là phường Sa Pa), nghệ nhân ưu tú của người H'Mông) đã nhận lời mời của Công ty du lịch Cát Cát đứng lớp truyền dạy văn hóa H'Mông. Lớp học của ông Giàng Seo Gà chỉ có một tấm bảng đen nhỏ, vài viên phấn, dụng cụ thủ công, cùng với những tâm hồn thơ trẻ, đầy háo hức khám phá cội nguồn.

Các em nhỏ từ lớp 1 đến lớp 9 ngồi quây quần bên nhau, nghe thầy giảng giải bằng cả tiếng H'Mông và tiếng Việt. Không khí giản dị, gần gũi mà lấp lánh một điều gì rất thiêng liêng, như lời ông bộc bạch: Từng nét vẽ trên bảng, là từng sợi dây kết nối thế hệ hôm nay với truyền thống cha ông.

lophoc-6.jpg
Ông Giàng Seo Gà, 66 tuổi, nghệ nhân ưu tú của người H'Mông, nhiều năm cần mẫn truyền dạy văn hoá H'Mông cho các em nhỏ tại bản Cát Cát.

“Nhiều khoảng thời gian tôi gặp áp lực khi truyền dạy văn hoá cho các em, nhưng tôi luôn cố gắng giải thích chi tiết, cụ thể nhất, bằng song ngữ, từ tiếng H'Mông dịch sang tiếng Việt… để các em nắm bắt được tất cả những văn hóa truyền thống của người H'Mông. Và khi có những nhà nghiên cứu hỏi các em: Hoa văn này có ý nghĩa như thế nào? Cửa chính, cửa phụ, bàn thờ… được sắp đặt ở đâu? Tại sao có tục lệ đó?… Tôi muốn các em đủ hiểu biết để trả lời được những điều ấy, không chỉ bằng trí nhớ mà bằng sự tự hào”, ông Giàng Seo Gà nói, ánh mắt xa xăm nhưng rực lên niềm tin.

Có những em không nói được tiếng H'Mông. Về nhà, nói chuyện với cha mẹ bằng tiếng phổ thông mà cha mẹ nhiều người không biết chữ, không hiểu tiếng phổ thông, nên khoảng cách thế hệ càng rộng hơn. Lớp học nhỏ tại bản Cát Cát vì thế không chỉ là nơi lưu giữ ký ức dân tộc, mà còn là nhịp cầu nối giữa các bậc cha mẹ với con cái; là nơi để những đứa trẻ biết rằng, đằng sau mỗi khúc dân ca, mỗi đường kim mũi chỉ, là lịch sử, là cả một hồn cốt dân tộc đang đợi được đánh thức.

lophoc-10.jpg
Lớp học bảo tồn văn hoá H’Mông tại bản Cát Cát (Lào Cai)
lophoc-12.jpg
Các em nhỏ say sưa luyện viết chữ H'Mông trong lớp học.

Tại lớp học, ông Giàng Seo Gà cần mẫn truyền dạy cho các em nhỏ chữ viết của người H'Mông, cùng những phong tục, tập quán, làn điệu dân ca, điệu múa dân vũ, kỹ thuật thêu thùa, in sáp ong, thổi kèn lá, kèn môi… để các em nhỏ học và ghi nhớ sâu trong trí óc của mình về cội nguồn với những nét truyền thống của dân tộc mình.

Lịch học cũng được sắp xếp linh hoạt để phù hợp với cuộc sống của các em. Vào những ngày thường, khi các em bận học ở trường, lớp văn hóa sẽ mở vào cuối tuần. Riêng trong kỳ nghỉ hè, các em được học liên tục suốt ba tháng, mỗi buổi kéo dài 45 phút, nghỉ 15 phút rồi lại tiếp tục, đều đặn từ sáng đến chiều.

lophoc-5.jpg
lophoc-3.jpg
Tấm bảng nhỏ chắp cánh con chữ cho trẻ em vùng cao.

Bên cạnh đó, ông Giàng Seo Gà còn dạy các em những bài hát tam ca bằng tiếng H'Mông, tiếng Việt và tiếng Anh để rồi từ lớp học nhỏ ấy, những “nghệ sĩ nhí” người H'Mông đã tự tin bước ra biểu diễn tại Hà Nội, tại Sapa trong những sự kiện văn hóa lớn.

“Năm ngoái, tại Lễ công bố quyết định và trao chứng nhận di sản văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia Nghệ thuật làm trang phục của người H'Mông đen, các em nhỏ trong lớp của tôi đã được mời biểu diễn. Đó là niềm vui không thể đo đếm”, ông Giàng Seo Gà kể.

Trước đây, Cát Cát từng là một vùng khó khăn, trẻ em bỏ học, lang thang, tình trạng chèo kéo khách du lịch, gây nhiều phiền hà cho du khách. Nhưng kể từ khi mô hình du lịch cộng đồng được phát triển, cuộc sống của người dân thay đổi rõ rệt và lớp học của ông Giàng Seo Gà chính là một “mắt xích” quan trọng trong hành trình ấy.

lophoc-14.jpg
Các em nhỏ say sưa tập thêu tranh lưu niệm, gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống.
lophoc-15.jpg
Một em nhỏ tỉ mỉ thêu từng đường kim, mũi chỉ.

Công ty du lịch Cát Cát còn hỗ trợ mỗi em 100.000 đồng/ngày khi tham gia lớp học, đây vừa là động lực, vừa là cách kéo các em rời xa những thói quen không lành mạnh. “Không xin kẹo, xin tiền; không chèo kéo du khách, bán hàng rong… mà học để làm người H'Mông tự tin, tự trọng”, ông Giàng Seo Gà nói.

“Nhiều em nhỏ nói: Sau này cháu muốn làm thầy giáo như ông. Nghe vậy, tôi xúc động lắm. Những gì mình đang làm sẽ được tiếp nối bởi chính các em nhỏ trong lớp học…”, giọng ông chùng xuống, ánh mắt ánh lên niềm tin.

Dưới mái nhà mộc mạc ấy, từng thế hệ học sinh đã và đang dần lớn lên cùng những câu chuyện, bài học, tiếng khèn, điệu hát H'Mông... Không chỉ giữ lại nét đẹp của bản làng, ông Giàng Seo Gà còn đang gieo vào lòng các em niềm tự hào sâu sắc rằng mình là người H'Mông, mình có văn hóa, có những giá trị truyền thống để gìn giữ.

Có thể bạn quan tâm

Nhân rộng mô hình 'Xã biên giới sạch về ma túy'

Nhân rộng mô hình 'Xã biên giới sạch về ma túy'

Từ những kết quả tích cực tại xã biên giới Ia Mơ, lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai đang phối hợp với các địa phương tiếp tục nhân rộng mô hình “Xã biên giới sạch về ma túy” trên toàn tuyến biên giới. Mô hình không chỉ góp phần kéo giảm tội phạm và tệ nạn ma túy mà còn phát huy vai trò của người dân trong bảo vệ an ninh trật tự, xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững chắc từ cơ sở.

Những căn nhà nghĩa tình trên miền biên giới

Những căn nhà nghĩa tình trên miền biên giới

Ngày 5/6, tại xã Kim Phú, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương tổ chức lễ khánh thành và bàn giao 23 căn nhà cho các hộ đồng bào dân tộc thiểu số có hoàn cảnh khó khăn tại các bản Ón, Yên Hợp và Mò O Ồ Ồ.

Huế: Đầu tư hạ tầng, đưa dân ra khỏi vùng thiên tai

Huế: Đầu tư hạ tầng, đưa dân ra khỏi vùng thiên tai

Thành phố Huế đã và đang tập trung huy động nguồn lực để đầu tư hạ tầng, di dời dân cư ra khỏi vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng thiên tai, sạt lở đất, lũ quét nhằm đảm bảo an toàn về người và tài sản.

Khánh thành 6 điểm trường ở khu vực biên giới Lào Cai

Khánh thành 6 điểm trường ở khu vực biên giới Lào Cai

Ngày 5/6, tại xã Pha Long, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai phối hợp với các xã biên giới Pha Long, Trịnh Tường, Y Tý tổ chức Lễ khánh thành 6 điểm trường. Đây là những công trình của niềm tin, tình đoàn kết dân tộc, thể hiện ý chí sắt son “biên cương vững mạnh, lòng dân no ấm”.

Xã hội hóa nơi ăn, nghỉ cho sĩ tử vùng cao

Xã hội hóa nơi ăn, nghỉ cho sĩ tử vùng cao

Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2026, tỉnh Lạng Sơn có hàng nghìn thí sinh có hoàn cảnh khó khăn, thí sinh phải ở trọ do nhà xa điểm thi hoặc đi lại không thuận lợi. Trước thực tế đó, Ban Chỉ đạo cấp tỉnh Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2026, ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh cùng các địa phương, trường học đã hỗ trợ, sắp xếp xe đưa đón thí sinh ở vùng sâu, vùng xa, nhà ở xa đến điểm thi; bố trí nơi ăn, chỗ nghỉ và thành lập Tổ cán bộ giáo viên đồng hành cùng học sinh trong quá trình diễn ra kỳ thi, giúp các em yên tâm hoàn thành tốt bài thi...

Siết chặt phòng cháy trong cao điểm nắng nóng

Siết chặt phòng cháy trong cao điểm nắng nóng

Trước diễn biến nắng nóng, khô hạn kéo dài làm gia tăng nguy cơ cháy rừng, cháy bãi rác và các sự cố cháy, nổ, nhiều địa phương đang triển khai đồng bộ các giải pháp phòng ngừa.

Hoàn thành trường nội trú liên cấp: Diện mạo mới cho giáo dục vùng biên

Hoàn thành trường nội trú liên cấp: Diện mạo mới cho giáo dục vùng biên

Thực hiện Kết luận của Bộ Chính trị về chủ trương đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới, tỉnh Cao Bằng đang khẩn trương tăng tốc triển khai đồng loạt 11 dự án trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở. Đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng nhằm tạo điều kiện học tập, sinh hoạt cho học sinh vùng biên, góp phần nâng cao dân trí, giữ vững an ninh - quốc phòng và phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Cà Mau: Thông qua đề án thành lập 13 phường mới và sắp xếp lại khóm, ấp

Cà Mau: Thông qua đề án thành lập 13 phường mới và sắp xếp lại khóm, ấp

Chiều 4/6, Hội nghị lần thứ bảy Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Cà Mau đã thống nhất thông qua Đề án thành lập mới 13 phường trên cơ sở tổng hợp 13 Đề án thành lập phường của các xã gồm: Sông Đốc, Năm Căn, Gành Hào, Hòa Bình, Cái Nước, Đầm Dơi, Thới Bình, Trần Văn Thời, Phước Long, Hồng Dân, Vĩnh Lợi, Lương Thế Trân và Cái Đôi Vàm.

Huy động nguồn lực xây dựng các công trình trọng điểm

Huy động nguồn lực xây dựng các công trình trọng điểm

Nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội gắn với củng cố quốc phòng, các đơn vị quân đội đang huy động nhân lực, nguồn lực triển khai nhiều công trình trọng điểm. Tại Lâm Đồng, gần 200 cán bộ, chiến sĩ hỗ trợ xây dựng trường học vùng biên; tại Khánh Hòa, Binh chủng Đặc công khởi công trung tâm huấn luyện chiến đấu chuyên sâu.

Nghệ An: Gieo mầm tri thức cho trẻ Đan Lai

Nghệ An: Gieo mầm tri thức cho trẻ Đan Lai

Giữa vùng lõi Vườn quốc gia Pù Mát, Nghệ An, nơi đường đến trường của trẻ em Đan Lai quanh năm gập ghềnh, có một ngôi nhà chung sáng đèn mỗi tối. Ở đó, những người lính Biên phòng Môn Sơn không chỉ là người bảo vệ biên cương, mà còn là “người cha” nuôi dưỡng tri thức và ước mơ cho thế hệ trẻ.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026: Hỗ trợ thí sinh vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026: Hỗ trợ thí sinh vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Chỉ còn ít ngày nữa, Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2026 sẽ diễn ra. Là địa phương có địa bàn rộng, số lượng học sinh vùng sâu, vùng xa, dân tộc thiểu số đông, ngành Giáo dục tỉnh Đắk Lắk đang phối hợp với các địa phương triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ học sinh nhằm bảo đảm mọi thí sinh đều có điều kiện thuận lợi tham gia kỳ thi.

Phú Thọ khẩn trương xử lý điểm sạt lở đe dọa khu dân cư

Phú Thọ khẩn trương xử lý điểm sạt lở đe dọa khu dân cư

Thời điểm này, dù mới bắt đầu vào mùa mưa lũ, hàng chục hộ dân ở xóm Cạn Thượng, xã Cao Phong, tỉnh Phú Thọ lại sống trong tâm trạng bất an, thấp thỏm. Nhiều năm nay, nỗi lo sạt lở đất luôn thường trực khi những vết nứt trên sườn đồi ngày càng mở rộng, đất đá có thể đổ xuống khu dân cư bất cứ lúc nào.

Nghề dỡ chà - nét đẹp văn hóa sông nước miền Tây

Nghề dỡ chà - nét đẹp văn hóa sông nước miền Tây

Dỡ chà là một trong những phương thức đánh bắt thủy sản truyền thống, là nét văn hóa đặc trưng, gắn bó lâu đời với cư dân vùng sông nước miền Tây nói chung. Tại Đồng Tháp, nhiều người dân vẫn duy trì cách đánh bắt thuận theo tự nhiên này, vừa tạo sinh kế, vừa góp phần bảo tồn và tái tạo nguồn lợi thủy sản.

Phụ nữ làm kinh tế giỏi góp phần giảm nghèo bền vững

Phụ nữ làm kinh tế giỏi góp phần giảm nghèo bền vững

Trong những năm gần đây, thực hiện mục tiêu giảm nghèo đa chiều, nhiều hội viên phụ nữ xã Đan Thượng, tỉnh Phú Thọ đã mạnh dạn chuyển đổi mô hình sản xuất, phát triển kinh tế, từng bước nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống và chung tay thực hiện hiệu quả công tác xóa đói, giảm nghèo tại địa phương. 

Xoài vào chính vụ, nông dân gấp rút thu hoạch phục vụ xuất khẩu

Xoài vào chính vụ, nông dân gấp rút thu hoạch phục vụ xuất khẩu

Những ngày này, nông dân tại các vùng trồng xoài của tỉnh Sơn La đang bước vào thời điểm thu hoạch chính vụ. Tại xã Chiềng Hặc, không khí thu hoạch diễn ra khẩn trương, nhộn nhịp nhằm kịp thời cung cấp sản phẩm cho thương lái, các cơ sở thu mua, đóng gói và xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc.

Vượt đá núi, đua tiến độ xây trường cho học sinh vùng biên

Vượt đá núi, đua tiến độ xây trường cho học sinh vùng biên

Giữa cái nắng gay gắt những ngày đầu tháng 6, hàng trăm công nhân cùng trang thiết bị máy móc được huy động vẫn tiếp tục làm việc để đảm bảo tiến độ thực hiện các dự án xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở tại các xã biên giới của tỉnh Tuyên Quang.

Thanh Hoá: Dự kiến chi gần 1.160 tỷ đồng cho ứng phó thiên tai

Thanh Hoá: Dự kiến chi gần 1.160 tỷ đồng cho ứng phó thiên tai

Trước diễn biến ngày càng cực đoan của thiên tai, đặc biệt là nguy cơ lũ ống, lũ quét và sạt lở đất tại các xã miền núi, tỉnh Thanh Hóa đang triển khai đồng bộ đề án “Sắp xếp, ổn định dân cư khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất tại các xã khu vực miền núi của tỉnh giai đoạn 2026–2030”. Theo kế hoạch, dự kiến tỉnh Thanh Hóa sẽ dành hơn 1.159 tỷ đồng để thực hiện đề án trong giai đoạn này.

Gia Lai: Hơn 550 hộ dân Hải Minh đã có nước sạch giữa cao điểm nắng nóng

Gia Lai: Hơn 550 hộ dân Hải Minh đã có nước sạch giữa cao điểm nắng nóng

Ngày 3/6, hệ thống cấp nước sạch cho bà con tại khu vực Hải Minh (phường Quy Nhơn) đã chính thức hoàn thành và đi vào sử dụng. Sau nhiều tháng “khát” nước sạch, hơn 550 hộ dân tại khu vực Hải Minh đã có thể sử dụng nước sạch để phục vụ ăn uống, sinh hoạt, nhất là trong thời điểm mùa hè nắng nóng gay gắt.

Chè Shan tuyết cổ thụ - mỏ vàng xanh giữa đại ngàn

Chè Shan tuyết cổ thụ - mỏ vàng xanh giữa đại ngàn

Những ngày đầu hè, khi mây trắng còn phủ kín trên các sườn núi Tây Côn Lĩnh, ông Triệu Chòi Hin, người dân thôn Tân Minh, xã Hồ Thầu (tỉnh Tuyên Quang) lại men theo con đường nhỏ dẫn lên khu chè Shan tuyết cổ thụ của gia đình. Giữa không gian mờ sương, những thân chè phủ đầy rêu phong, gốc cây xù xì như mang dấu ấn của thời gian vẫn đều đặn đâm chồi, cho những búp chè trắng mịn như tuyết.

Lâm Đồng: Bất an với sạt lở 'dai dẳng' ở khu tái định cư K’Nớ 5

Lâm Đồng: Bất an với sạt lở 'dai dẳng' ở khu tái định cư K’Nớ 5

Sau gần một năm, hàng chục hộ dân tại khu tái định cư thuộc Dự án bố trí dân cư vùng đặc biệt khó khăn thôn K’Nớ 5 (xã Đam Rông 4, tỉnh Lâm Đồng) vẫn bất an, khi tình trạng sạt lở nơi đây chưa được khắc phục triệt để và có biểu hiện tái diễn, khi xuất hiện các đợt mưa liên tiếp trong những ngày qua.

Cựu chiến binh thành công từ mô hình kinh tế tổng hợp

Cựu chiến binh thành công từ mô hình kinh tế tổng hợp

Phát huy bản chất tốt đẹp của “Bộ đội Cụ Hồ”, cựu chiến binh Hoàng Danh Chuyền (70 tuổi, quê thành phố Hải Phòng), trú tại thôn Hà Mòn 1, xã Đăk Hà, tỉnh Quảng Ngãi đã vượt qua nhiều khó khăn để xây dựng thành công mô hình kinh tế nông nghiệp tổng hợp cho thu nhập hàng tỷ đồng mỗi năm.