Những căn nhà sàn san sát, đường bê tông khang trang, bản Táng Ngá của đồng bào dân tộc Cống ở xã Mường Mô (tỉnh Lai Châu) giờ đã "thay da đổi thịt". Người Cống vừa làm kinh tế, vừa bảo tồn giá trị văn hóa của mình trên mảnh đất các cộng đồng dân tộc Lai Châu.
Diện mạo mới ở Táng Ngá
Một mùa xuân mới lại về, bản Táng Ngá nằm sâu trong núi rừng xã Mường Mô xanh ngắt những đồi quế, mắc ca, sa mộc... Những ngôi nhà sàn của người Cống nằm yên bình bên dòng suối. Cảnh dân bản đông vui, nhộn nhịp thay thế cho sự đói nghèo, khó khăn so với nhiều năm trước đây.
Điểm nổi bật của Táng Ngá là xuất hiện nhiều mô hình kinh tế hộ gia đình hiệu quả, tiêu biểu như các hộ anh Lý Văn Chém, Lò Văn Sam, Lò Văn Thuận… thu nhập từ 150- 300 triệu đồng/năm. Đây là những điển hình tiêu biểu, tạo động lực để người dân trong bản học tập, nhân rộng cách làm kinh tế hiệu quả.
Từ hộ nghèo khó khăn, gia đình anh Lò Văn Sam mỗi năm thu nhập lên tới 150 triệu đồng nhờ 4 ha quế, 0,7 ha mắc ca và 7 sào ruộng chăn nuôi trâu bò, ao cá. Bí thư Chi bộ Lý Văn Chém - đại biểu dự Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI - là một trong những gương mặt điển hình dẫn dắt bản Táng Ngá vượt khó đi lên. Bí thư Lý Văn Chém chia sẻ: "Cái nghèo bủa vây, mình phải thay đổi cách nghĩ, cách làm để phát triển kinh tế. Được sự hỗ trợ của nhà nước, mình mạnh dạn trồng quế, mắc ca, nuôi cá, gia súc… Từ thành công đó, bà con dần làm theo giúp xóa dần cái nghèo".
Bản Táng Ngá hiện phát triển hơn 150 ha quế, gần 40 ha sa mộc, hơn 19 ha mắc ca, 18 ha lát, 129 ha cây lương thực. Bên cạnh đó, bà con chú trọng đến chăn nuôi gia súc, gia cầm, nuôi cá… đa dạng kinh tế gia đình.
Từ một bản khó khăn nhất xã, Táng Ngá hôm nay trở thành một trong những bản phát triển nhất của xã Mường Mô. Đường giao thông được mở rộng, đường liên bản được bê tông hóa, nhà văn hóa cộng đồng khang trang; 100% hộ dùng điện lưới; đời sống nhân dân được nâng lên với thu nhập bình quân đạt hơn 30 triệu đồng/người/năm; tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống dưới 10%.
Ông Ngô Hồng Kiên, Chủ tịch UBND Mường Mô chia sẻ: những năm qua được Nhà nước quan tâm đầu tư, bà con dân tộc Cống ngày càng phát triển, ấm no hơn. Đặc biệt, bà con đã thay đổi tư duy, chủ động tìm hướng đi mới phát triển kinh tế; đồng thời luôn tin tưởng vào chính sách của Đảng và Nhà nước.
Giữ hồn văn hóa giữa nhịp sống mới
Đi cùng với đổi thay về kinh tế là sự khởi sắc trong đời sống văn hóa. Khi cái nghèo dần lùi xa, người Cống ở Táng Ngá càng ý thức hơn về việc gìn giữ bản sắc dân tộc.
Những lễ hội truyền thống như Mìn Lóng Phạt, Hàng Xị Phạt được phục dựng và tổ chức đều đặn. Trong tiếng trống, tiếng chiêng rộn rã, bà con khoác lên mình bộ trang phục truyền thống rực rỡ sắc màu, cùng nhau tái hiện những nghi lễ gắn với đời sống tâm linh và sản xuất nông nghiệp. Tiếng nói, phong tục, ẩm thực đặc trưng của dân tộc Cống được duy trì trong sinh hoạt hằng ngày và truyền dạy cho thế hệ trẻ. Những người già, người có uy tín trong bản đóng vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn con cháu gìn giữ nét đẹp truyền thống.
Đáng chú ý, những hủ tục lạc hậu từng tồn tại nhiều năm nay đã được xóa bỏ. Từ năm 2020 đến nay, bản không còn tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống. Tang lễ được tổ chức theo nếp sống văn minh, đảm bảo tiết kiệm, phù hợp với quy định và phong tục mới.
Ông Lý Văn Thái, người dân bản Táng Ngá chia sẻ: đời sống của người dân ngày càng được nâng lên, tạo điều kiện thuận lợi để bảo tồn và phục dựng những giá trị văn hóa, bản sắc truyền thống của đồng bào dân tộc Cống. Những dịp lễ, Tết hay ngày vui của bản, bản sắc dân tộc được thể hiện rõ nét qua trang phục, lễ hội, điệu hát múa…
Dân tộc Cống ở Lai Châu là một trong những dân tộc rất ít người ở Việt Nam, với quy mô dân số dưới 10.000 người. Trong đó, bản Táng Ngá có 108 hộ với 538 nhân khẩu. Thông qua nhiều chương trình và chính sách đặc biệt, Nhà nước đầu tư, hỗ trợ để đồng bào dân tộc Cống ngày càng ổn định, xóa đói giảm nghèo, phát triển kinh tế - văn hóa, bắt kịp các dân tộc khác trên địa bàn tỉnh Lai Châu.
Bà Nghiêm Thị Tú Anh, Phó Bí thư thường trực xã Mường Mô cho biết: Chi bộ Táng Ngá là một chi bộ mạnh, đoàn kết với 42 đảng viên, trong đó có nhiều đảng viên trẻ năng động. Chi bộ đã phát huy vai trò hạt nhân lãnh đạo, đưa các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống, tạo sự đồng thuận trong nhân dân. Chính sự đoàn kết, thống nhất ấy là nền tảng để bản vững bước đi lên.
Nằm sâu trong núi rừng xã Mường Mô, Táng Ngá hôm nay đã bừng sáng sức sống mới. Đồng bào dân tộc Cống từng bước bắt nhịp với cuộc sống hiện đại. Một bức tranh mới đang hiện lên, bức tranh của niềm tin, của khát vọng và của một cộng đồng đang từng ngày vươn tới tương lai phát triển bền vững./.
