Từng là nơi đặt căn cứ của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Trảng A Lân, xã Tân Lập, tỉnh Tây Ninh hôm nay trở thành "địa chỉ đỏ", nơi lưu giữ những dấu tích lịch sử, giúp các thế hệ tìm hiểu về một giai đoạn đấu tranh cách mạng hào hùng của dân tộc.
Dấu tích một thời cách mạng
Nằm ở phía Bắc tỉnh Tây Ninh, sát biên giới Việt Nam - Campuchia, Khu căn cứ địa Bắc Tây Ninh từng được mệnh danh là "thánh địa" của cách mạng miền Nam trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Nơi đây nối liền với Chiến khu Đ, Khu 6 và miền Tây Nam Bộ, từng là địa bàn đứng chân của các cơ quan lãnh đạo cao nhất của cách mạng miền Nam qua các thời kỳ như: Xứ ủy Nam Bộ, Trung ương Cục miền Nam, Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam và Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam. Trong không gian lịch sử đặc biệt ấy, Di tích Căn cứ Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam là một dấu tích quan trọng, ghi dấu một giai đoạn của cuộc đấu tranh cách mạng ở miền Nam.
Theo Ban Quản lý các Khu di tích lịch sử cách mạng miền Nam, Di tích Căn cứ Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam được phục dựng tại Trảng A Lân cũ, thuộc xã Tân Lập, tỉnh Tây Ninh. Khu di tích hiện nay được quy hoạch trên diện tích 600.000 m² (60 ha), nằm trong Vườn quốc gia Lò Gò - Xa Mát, cách phường Tân Ninh (thành phố Tây Ninh cũ) 45 km và cách biên giới Việt Nam - Campuchia 3 km. Ngày 10/5/2012, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 548/QĐ-TTg, công nhận Di tích Căn cứ Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam là di tích lịch sử cấp Quốc gia đặc biệt. Di tích được khởi công phục hồi, tôn tạo ngày 24/6/2000 và chính thức khánh thành ngày 28/4/2001, với tổng mức đầu tư 4,5 tỷ đồng.
Theo Ban Quản lý, công tác phục hồi và tôn tạo Khu di tích Căn cứ Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam được thực hiện theo nguyên tắc cố gắng giữ gìn tối đa các yếu tố gốc của di tích. Các hạng mục được phục hồi đúng nguyên mẫu về kiến trúc, kích thước; đồng thời sử dụng vật liệu thay thế nhằm bảo đảm công trình sau khi đưa vào phục vụ đạt yêu cầu về mỹ thuật, kỹ thuật và tính bền vững.
Công trình được chia thành ba khu chức năng: Khu di tích phục hồi nhà ở và làm việc của các đồng chí lãnh đạo, bếp Hoàng Cầm, hội trường, giao thông hào... Khu tôn tạo gồm nhà đón tiếp, nhà trưng bày và nhà bia. Phần diện tích còn lại khoảng 50 ha được dành làm khu bảo tồn cảnh quan thiên nhiên của di tích.
Những ngày cuối tháng 8/2026, trở lại Khu di tích Căn cứ Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, ông Cao Hoài Phương, Phó Trưởng phòng Quản lý và Khai thác di tích, Ban Quản lý các Khu di tích lịch sử cách mạng miền Nam, đưa du khách tham quan trở về những giai đoạn lịch sử gắn với căn cứ cách mạng này.
Từng câu chuyện, từng kỷ vật và những không gian được phục dựng tại di tích giúp du khách hiểu rõ hơn về một giai đoạn lịch sử, đồng thời cảm nhận những dấu ấn của cuộc đấu tranh cách mạng được lưu giữ qua thời gian.
Ông Cao Hoài Phương nhấn mạnh, trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ra đời là kết quả tất yếu của quá trình đấu tranh lâu dài, gian khổ và cực kỳ anh dũng của nhân dân miền Nam; là một thắng lợi của quá trình hoàn chỉnh hệ thống chính quyền cách mạng ở miền Nam, một chính quyền thật sự dân tộc và dân chủ, nhận được sự đồng tình, ủng hộ rộng rãi của đồng bào các nước anh em, bạn bè trên thế giới.
Ngày nay, Di tích Căn cứ Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam trở thành một "địa chỉ đỏ", giúp thế hệ hôm nay hiểu rõ hơn về quá trình hoạt động cách mạng, cuộc sống và sinh hoạt của các đồng chí lãnh đạo trong những năm tháng kháng chiến. Qua hệ thống hiện vật, không gian và các hạng mục được phục dựng, những dấu tích của một thời kỳ lịch sử tiếp tục được lưu giữ, góp phần giáo dục truyền thống và bồi đắp niềm tự hào cho các thế hệ hôm nay.
Từ ký ức lịch sử đến điểm đến hôm nay
Dù đã nhiều lần đến Khu di tích Căn cứ Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, nhưng mỗi lần trở lại, Phó Bí thư Đoàn Thanh niên xã Tân Lập Nguyễn Thị Thu vẫn có những cảm xúc khó tả. Sinh ra và trưởng thành trên mảnh đất giàu truyền thống cách mạng, nơi ghi dấu những năm tháng đấu tranh và sự hy sinh của các thế hệ cha ông, chị Nguyễn Thị Thu càng ý thức sâu sắc niềm tự hào và trách nhiệm của tuổi trẻ hôm nay.
Với chị Nguyễn Thị Thu, mỗi hiện vật, mỗi câu chuyện lịch sử tại di tích hôm nay giúp chị hiểu hơn về những năm tháng đấu tranh gian khổ, trân trọng giá trị của hòa bình và nhắc nhở bản thân phải sống có lý tưởng, có trách nhiệm, không ngừng cống hiến cho quê hương.
Trong vai trò cán bộ Đoàn, chị Nguyễn Thị Thu cùng tuổi trẻ Tây Ninh phát huy tinh thần xung kích, tình nguyện qua các công trình, phần việc trong những chiến dịch do Đoàn tổ chức; chăm lo thanh thiếu nhi, hỗ trợ người dân khó khăn, bảo vệ môi trường, xây dựng cảnh quan nông thôn, đồng hành cùng thanh niên lập thân, lập nghiệp và chuyển đổi số. Theo chị Nguyễn Thị Thu, mỗi việc làm dù nhỏ, nếu được thực hiện bằng trách nhiệm và sự chân thành đều có thể tạo nên những giá trị tốt đẹp, góp phần vào sự phát triển của địa phương trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Trên mảnh đất giàu truyền thống, chị Nguyễn Thị Thu tin rằng tuổi trẻ ở vùng đất cách mạng này sẽ tiếp tục gìn giữ và phát huy ngọn lửa cách mạng bằng sức trẻ, trí tuệ, tinh thần dấn thân và khát vọng cống hiến, góp phần xây dựng quê hương Tây Ninh ngày càng phát triển, giàu đẹp, văn minh.
Từ một căn cứ cách mạng giữa vùng rừng biên giới, nơi từng ghi dấu hoạt động của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, Trảng A Lân hôm nay trở thành điểm đến để tìm hiểu lịch sử và giáo dục truyền thống. Những hiện vật, không gian được phục dựng cùng câu chuyện về một thời kỳ đấu tranh cách mạng tiếp tục được lưu giữ, truyền lại cho thế hệ hôm nay, để ký ức về quá khứ không chỉ được nhắc nhớ mà còn trở thành nguồn động lực để tuổi trẻ tiếp nối truyền thống, phát huy tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến./.
